Mevzuat
MASAK'ın Güncellediği Hawala ve Benzeri Alternatif Değer Transfer Sistemleri, Şüpheli İşlem Bildirimleri Rehberi Yayımlandı
MASAK, kayıt dışı para transferi yöntemleri olan hawala ve benzeri sistemlerin tespiti ile suç gelirlerinin aklanmasıyla mücadele kapsamında yeni bir rehber yayımladı. Bu düzenleme, finansal sistemin güvenliğini artırmak amacıyla şüpheli işlem bildirimlerinin (ŞİB) daha nitelikli ve sektörel bazda yapılmasını hedefliyor.
• Rehber; hawala sisteminin kara para aklama, terörizmin finansmanı ve vergi kaçırma gibi suçlarda kullanım biçimlerini detaylandırıyor.
• SMMM, YMM, avukatlar, noterler, bankalar ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları gibi geniş bir yükümlü grubu için sektöre özgü risk göstergeleri oluşturuldu.
• Şüpheli işlem tespitinde sadece tek bir işleme değil; müşteri, gerçek faydalanıcı, kripto cüzdanları ve sınır ötesi bağlantılar gibi çok boyutlu verilere bakılması gerekiyor.
• Bildirimlerin tamamı MASAK Online sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilecek.
• Düzenleme; 5549 sayılı Kanun, TCK 282. madde ve ilgili diğer kanunlar çerçevesinde risk temelli bir yaklaşım sunuyor.
Mali müşavirler ve diğer yükümlüler, kendi sektörlerine özel hazırlanan rehberleri inceleyerek iç kontrol ve risk yönetim sistemlerini bu yeni tipolojilere göre ivedilikle güncellemeli ve şüpheli durumları MASAK Online üzerinden zamanında bildirmelidir.
Mevzuat
Türk Devletleri Muhasebe ve Denetim Birliği Kuruldu
Türk dünyasında finansal raporlama ve bağımsız denetim standartlarını harmonize etmek amacıyla tarihi bir adım atıldı. Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de imzalanan anlaşma ile Türk Devletleri Muhasebe ve Denetim Meslek Kuruluşları ve Düzenleyici Kurumlar Birliği resmen kuruldu.
• Kuruluş tarihi: 16 Eylül 2026
• Üye ülkeler: Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan
• Temel amaç: Finansal raporlama, bağımsız denetim ve kamu gözetimi alanlarında kurumsal iş birliği
• Hedeflenen mekanizmalar: Denetçi yetkilendirmesinde karşılıklı tanıma, ortak sertifikasyon ve mevzuat uyumu
• Teknolojik odak: Blok zinciri ve veri analitiği gibi yeni teknolojilerin denetim süreçlerine entegrasyonu
Türk devletleri ile ticari ilişkisi olan işletmelerin ve denetçilerin, gelecekte oluşacak karşılıklı tanıma ve ortak sertifikasyon süreçlerine hazırlıklı olması gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber Düzenlemesine Dair Açıklama
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırım fonları piyasasında gözlemlenen olağandışı fiyat hareketlerini ve sistemik riskleri engellemek amacıyla kapsamlı bir 'Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber' yayımladı. Düzenleme, özellikle serbest fonlar ve para piyasası fonları üzerinden oluşabilecek manipülasyonların önüne geçmeyi hedefliyor.
• Nitelikli yatırımcı tanımı için gereken finansal varlıklar toplamı 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye yükseltildi.
• GYF ve GSYF katılma paylarının fon portföylerinde Borsa fiyatı yerine net aktif değer ile değerlenmesi uygulamasına geçildi.
• TEFAS uygulama esaslarında netleştirme, takas ve alacak dağıtım süreçlerini kapsayan köklü değişiklikler yapıldı.
• Para piyasası fonları ve serbest fonların ilişkili taraflarla teminatsız borçlanması kısıtlanarak sistemik risk azaltılmaya çalışıldı.
• Düzenleme, 28 Ağustos 2026 tarihinde kamuya duyuruldu ve uyum için geçiş süreleri tanındı.
Portföy yönetim şirketlerinin ve yatırımcıların, yeni değerleme esaslarına ve güncellenen nitelikli yatırımcı eşiklerine uyum sağlaması kritik önem arz etmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Bankaların Hisse Geri Alımları Hk. BDDK Kararı
BDDK, Borsa İstanbul'da işlem gören halka açık bankaların hisse geri alımlarına ilişkin kritik bir düzenleme yayımladı. Bu karar, bankaların sermaye yeterlilik rasyoları ve özkaynak hesaplamaları üzerinde doğrudan etkili olacak geçici bir muafiyet sağlıyor.
• Karar kapsamı: Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda işlem gören halka açık bankalar.
• Uygulama başlangıcı: 16 Eylül 2026 tarihinden itibaren yapılan geri alımlar.
• Geçerlilik süresi: 31 Aralık 2026 tarihine kadar.
• Özkaynak muafiyeti: Geri alınan hisseler, Bankaların Özkaynaklarına İlişkin Yönetmelik uyarınca çekirdek sermayeden indirim kalemi olarak düşülmeyecek.
• Risk hesaplama muafiyeti: Sermaye yeterliliği ölçümünde kredi ve piyasa riskine esas tutar hesaplamalarına dahil edilmeyecek.
Bankaların hisse geri alımı yaparken sermaye rasyolarının olumsuz etkilenmemesi için bu düzenlemeyi takip etmeleri ve muhasebe/sermaye hesaplamalarını BDDK'nın bu geçici muafiyetine göre yapmaları gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
2026’nın İlk Sekiz Ayında Karşılıksız Çek Tutarı Yüzde 56 Arttı
2026 yılının ilk sekiz aylık dönemine ilişkin Türkiye Bankalar Birliği verileri, piyasadaki karşılıksız çek riskinin ciddi oranda arttığını gösteriyor. Karşılıksız çıkan çeklerin toplam tutarındaki sert yükseliş, ticari alacak yönetimi ve nakit akışı planlaması yapan işletmeler için kritik bir uyarı niteliği taşıyor.
• Karşılıksız çek tutarı geçen yıla oranla yüzde 56 artarak 233 milyar liraya ulaştı.
• Bankalara ibraz edilen toplam çek tutarı yüzde 23 artışla 7 trilyon 483 milyar lira oldu.
• Karşılıksız işlemi yapılan çek sayısı 223 bin 912 adet olarak kaydedildi.
• Karşılıksız çeklerden sonradan ödenenlerin tutarı 27 milyar lira olarak gerçekleşti.
• Karşılıksız çek tutarının en yüksek olduğu iller İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa oldu.
İşletmelerin ticari faaliyetlerinde risk yönetimine ağırlık vermesi, müşteri kredi limitlerini sıkı takip etmesi ve alacak tahsilat süreçlerinde daha temkinli davranması gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Taşınmaz İlanlarında EİDS’ye Entegre Olan Firmalar – Eylül 2026
Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), taşınmaz ilanlarında kimlik ve yetki doğrulamasını zorunlu hale getiriyor. Bu sistemle birlikte, internet üzerinden verilen tüm gayrimenkul ilanlarının güvenilirliği elektronik ortamda denetlenecek.
• EİDS kapsamında tüm taşınmaz ilanlarında kimlik ve pazarlama yetkisi doğrulaması zorunludur.
• İlan platformlarında kimlik doğrulaması yapılmamış hesaplardan ilan yayımlanması engellenmiştir.
• Emlak işletmeleri, taşınmaz sahiplerinden e-Devlet üzerinden yetki alarak ilan yayımlayabilecektir.
• Düzenleme; Instagram, Facebook ve WhatsApp gibi sosyal medya platformlarındaki ilanları da kapsamaktadır.
• Sosyal medyada yalnızca EİDS doğrulaması yapılmış ilanların bağlantıları paylaşılabilir; aksi halde idari yaptırım uygulanacaktır.
• EİDS yetkisi, taraflar arasındaki özel yetkilendirme sözleşmelerini kendiliğinden hükümsüz kılmaz.
Emlak işletmesi sahipleri ve danışmanları, sosyal medya paylaşımları dahil tüm ilan süreçlerini EİDS entegrasyonuna uygun hale getirmeli ve e-Devlet üzerinden yetki süreçlerini titizlikle yönetmelidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Avukatlar İçin İcra İnkar Tazminatı ve Faizlerinde e-SM Mkz. ve KDV Uygulaması
Avukatların icra süreçlerinde elde ettikleri icra inkar tazminatı ve faiz gelirlerinin vergilendirilme usulleri netleşti. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, bu gelirlerin serbest meslek kazancı mı yoksa menkul sermaye iradı mı sayılacağı konusuna açıklık getiriyor.
• İcra inkar tazminatı ve buna bağlı yasal faizler 'menkul sermaye iradı' olarak kabul edilir.
• Tazminat ve faiz gelirleri bir hizmet karşılığı olmadığından KDV hesaplanmasına tabi değildir.
• Serbest meslek makbuzu icra müdürlüğü adına değil, borçlu olan kurum/şahıs adına düzenlenmelidir.
• İcra inkar tazminatı ve faiz ödemeleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yapılmaz.
• Mahkemece hükmedilen damga vergisi ve harç giderleri, GVK 68 kapsamında serbest meslek kazancından indirilemez.
• Asıl vekalet ücreti serbest meslek kazancı olarak, tazminat ve faiz ise menkul sermaye iradı olarak deftere kaydedilmelidir.
Avukatlar, icra inkar tazminatı ve faiz tahsilatlarında KDV hesaplamamalı ve makbuzu borçlu adına keserek bu tutarları menkul sermaye iradı olarak beyan etmelidir.
Vergi
Eşe Gayrimenkul Satışı Vergilendirilir mi? Gelir ve İntikal Vergisi Açısından Kritik Detaylar
Eşler arasında tapuda satış olarak gösterilen ancak gerçekte bedelsiz yapılan gayrimenkul devirlerinin vergi hukuku açısından sonuçları, eşlerin tabi olduğu mal rejimiyle doğrudan ilişkilidir. Bu tür işlemlerin yanlış beyan edilmesi, hem Gelir Vergisi hem de Veraset ve İntikal Vergisi yönünden ciddi mali yükümlülükler doğurabilir.
• Yasal mal rejimi (edinilmiş mallara katılma) kapsamında yapılan bedelsiz devirlerde değer artışı kazancı vergisi doğmaz.
• Eşler arasında 'mal ayrılığı' rejimi seçilmişse, bedelsiz devirler ivazsız intikal sayılır ve Veraset ve İntikal Vergisi'ne tabi olur.
• Gayrimenkulün iktisap tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarılması durumunda, bedelli satışlarda değer artışı kazancı hesaplanmalıdır.
• İvazsız intikallerde beyan esas alınırken emlak vergisi değeri dikkate alınır.
• Tapuda satış gösterilip bedel tahsil edilmemesi durumunda, idare işlemi fiili bir bağış olarak nitelendirir.
• Gayrimenkul değerinin düşük gösterilmesi halinde, vergi idaresi emsal bedel üzerinden tarhiyat yapma yetkisine sahiptir.
Eşler arası taşınmaz devirlerinde mal rejimi sözleşmesi kontrol edilmeli; bedelsiz devirler tapuda satış gibi gösterilerek vergi ziyaı riskine girilmemelidir.
Vergi
Mali Müşavirin Dahil Olduğu Yazılımın Satışı, Eğitim ve Uygulama Hizmetlerinde Gelir ve KDV Uygulaması
Ankara Defterdarlığı tarafından verilen özelge, mali müşavirlerin geliştirdiği ve tescil ettirdikleri yazılımların satışından elde edilen kazançların vergilendirilme esaslarını netleştiriyor. Yazılımın kendisi ile beraber sunulan eğitim ve uygulama hizmetlerinin vergi karşısındaki farklı statüleri kritik önem taşıyor.
• GVK Madde 18 kapsamında, Kültür Bakanlığı tescilli yazılım satışları gelir vergisinden istisnadır.
• Yazılıma bağlı verilen eğitim, implemantasyon ve refakat hizmetleri istisna kapsamında olmayıp vergiye tabidir.
• 2024 yılı için gelir vergisi istisnası, Gelir Vergisi Kanunu 103. maddedeki dördüncü dilim tutarını (yaklaşık 3 milyon TL) aşan kazançlar için uygulanmaz.
• Yazılım satışında %20 oranında KDV uygulanması gerekmektedir.
• Eğitim ve uygulama hizmetleri için düzenlenen faturalar, yazılım satışından ayrı olarak KDV'ye tabi tutulmalıdır.
• GVK 18 kapsamındaki yazılım satışlarında, ödemeyi yapan kurumun %17 oranında tevkifat yapma yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Yazılım geliştiricisi mali müşavirler, yazılım satış bedeli ile hizmet bedellerini faturalarında mutlaka ayırmalı ve yıllık istisna limitlerini yakından takip etmelidir.
Teşvik
Şirket Ortaklarına Yapılan Ödemeler AR-GE Teşvikinden Yararlanabilir mi?
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında, şirket ortaklarının Ar-Ge faaliyetlerinde fiilen görev almaları durumunda elde ettikleri ücretlerin vergi teşviklerinden yararlanabileceği netleşti. Bu düzenleme, ortakların projelerdeki aktif rolüne bağlı olarak gelir vergisi stopajı ve damga vergisi avantajlarını kapsıyor.
• Şirket ortağı, Ar-Ge faaliyetlerinde araştırmacı, yazılımcı veya teknisyen olarak fiilen çalışıyorsa teşvikten yararlanabilir.
• Ar-Ge faaliyetiyle doğrudan ilgili olan huzur hakkı ödemeleri de istisna kapsamına alınabilmektedir.
• Damga vergisi istisnası 31 Aralık 2028 tarihine kadar geçerliliğini korumaktadır.
• Destek personeli sayısı, Ar-Ge ve tasarım personelinin yüzde 10'unu; toplam personel sayısı 15'e kadar olan firmalarda ise yüzde 20'sini aşamaz.
• Haftalık 45 saatin üzerindeki ek çalışma sürelerine ilişkin ücretler teşvik kapsamı dışındadır.
• Teşviklerin uygulanması için ödemelerin Ar-Ge görevine ilişkin belgelerle beyan edilmesi zorunludur.
İşverenler ve mali müşavirler, ortaklara yapılan ödemelerin Ar-Ge projeleriyle illiyet bağını kuracak belgeleri (proje görev tanımı, puantaj vb.) eksiksiz hazırlamalı ve teşvikleri beyanname üzerinden terkin ederek uygulamalıdır.
Bordro
Bordroda yer alması gereken bilgiler
Ücret bordroları, işçi ve işveren arasındaki mali ilişkinin en temel ispat aracıdır. Farklı kanunlar çerçevesinde bordrolarda bulunması gereken zorunlu bilgiler ve şekil şartları, olası denetimlerde ispat yükümlülüğü açısından kritik önem taşımaktadır.
• 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca; fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretleri ile vergi, sigorta primi ve icra gibi kesintiler ayrı ayrı gösterilmelidir.
• SGK mevzuatı gereği; iş yeri sicil numarası, ilgili ay, sigortalının adı-soyadı, sosyal güvenlik sicil numarası ve ödenen gün sayısı bordroda yer almalıdır.
• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca; bordronun ait olduğu ay, çalışanın adı-soyadı, birim ücreti, çalışma süresi ve hesaplanan vergilerin tutarı zorunludur.
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında; ticaret unvanı, MERSİS numarası ve merkez adresi gibi bilgilerin bordroda bulunması uygun görülmektedir.
• En az üç çalışanı olan işverenler, tüm ücret ve ikramiye ödemelerini banka aracılığıyla yapmak zorundadır.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca, işçiye yapılan her ödemede kesintilerin miktarı ve sebebini içeren bir hesap özeti verilmelidir.
İşverenler ve mali müşavirler, bordro kayıtları ile banka ödemeleri ve SGK bildirimleri arasında tam uyum sağlamalı; bordroları eksiksiz düzenleyerek ispat yükümlülüğünü yerine getirmelidir.
Vergi
Otel Personeli ve Yönetici Konaklamaları İçin Konaklama Vergisi Hesaplanır mı?
Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen özelge, konaklama tesislerinde kimlerin konaklamasının vergiye tabi olduğunu ve matrah hesaplama yöntemlerini netleştiriyor. Özellikle otel sahipleri, yöneticiler ve şirket çalışanlarının tesis bünyesindeki konaklamaları konusunda kritik ayrım yapılıyor.
• Fiilen hizmet sunan ve tesiste bulunması zorunlu olan personelin lojman konaklamaları konaklama vergisi dışındadır.
• İş amacıyla tesiste kalan otel sahipleri, yöneticiler ve merkez çalışanlarının konaklamaları emsal bedel üzerinden vergilendirilir.
• Ücretsiz sunulan konaklama hizmetleri de emsal bedel üzerinden vergiye tabidir.
• Seyahat acentalarına ödenen katkı payı veya ciro primleri konaklama vergisi matrahından indirilemez.
• Konaklama vergisi matrahı hesaplanırken KDV hariç tutulmalı ve faturalarda ayrıca gösterilmelidir.
• Geceleme hizmetiyle birlikte sunulan yeme, içme, havuz ve spor gibi aktiviteler vergi matrahına dahildir.
İşletme sahipleri ve yöneticilerin tesisteki konaklamaları için emsal bedel üzerinden vergi hesaplanmalı; acente katkı payları matrahtan düşülmemelidir.
Vergi
Limited Şirket Hissesi Satışında Gelir Beyanı: Tahsilat Tarihi mi, Devir Tarihi mi Esas Alınır?
Limited şirket hisselerinin satışından elde edilen kazançların hangi tarihte beyan edileceği konusunda İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı kritik bir açıklama yaptı. Tahsilatın ne zaman yapıldığından bağımsız olarak, vergilendirmede esas alınan temel unsur hisselerin mülkiyetinin devredildiği tarihtir.
• Hisse satış kazançları 'Değer Artışı Kazancı' olarak vergilendirilir.
• Beyan dönemi, paranın tahsil edildiği yıl değil, hisselerin devredildiği takvim yılıdır.
• 2025 yılı için değer artışı kazancı istisna tutarı 120.000 TL olarak belirlenmiştir.
• Maliyet bedeli endekslemesi için alış ve satış tarihleri arasındaki ÜFE artışının en az %10 olması şarttır.
• Elden çıkarma kavramı; satış, devir, trampa, takas ve sermaye olarak konulma işlemlerinin tamamını kapsar.
Hisse devri yapan mükellefler, tahsilatlarını sonraki yıllarda alsalar dahi, devir yılının kazancı olarak beyanname vermeli ve maliyet endekslemesi hakkını kullanmalıdır.
Mevzuat
Karşıt İnceleme Yerine...
KDV iadesi süreçlerinin en kritik aşamalarından biri olan karşıt inceleme tutanaklarının elektronik ortama taşınmasıyla ilgili yeni bir düzenleme ve erteleme süreci gündemde. Mevcut sistemin sadece dijitalleşmesinin yeterli olup olmadığı ve risk analizine dayalı yeni bir modele geçilip geçilmemesi tartışılıyor.
• KDV iadesi tasdiklerinde indirilecek KDV'nin %80 veya daha fazlasına tekabül eden alımlar için karşıt inceleme yapılması zorunludur.
• 34 Sıra No.lu Tebliğ uyarınca, YMM sorumluluğu altında kalan %20'lik kısımda karşıt inceleme sınırı aşılsa dahi %80 oranıyla işlem yapılabilmektedir.
• Karşıt inceleme tutanaklarının Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda gönderilmesi zorunluluğu için belirlenen tarih 1 Ocak 2027'ye ertelenmiştir.
• YMM'ler, yaptıkları tasdiklerin doğruluğundan 3568 sayılı Kanun uyarınca mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
• Elektronik sistemin zorunlu hale gelmesi için öngörülen 1 Temmuz 2026 tarihi, teknik ve operasyonel gerekçelerle ötelenmiştir.
Mali müşavirler ve YMM'ler, karşıt inceleme tutanaklarının dijitalleşme sürecindeki yeni takvimi takip etmeli ve iade süreçlerinde %80 eşiğine dikkat ederek risk analizlerini güncel tutmalıdır.
Vergi
6491 Sayılı Türk Petrol Kanunu'nda Yer Alan Vergi İstisnalarının Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) Bakımından Uygulanabilirliği
Danıştay'ın güncel bir kararıyla, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamındaki vergi istisnalarının genişletilmesi yönünde kritik bir hukuki yorum getirilmiştir. Bu karar, petrol faaliyetlerinde kullanılan ekipman ve malzemelerin ithalatında 'gümrük vergisi' ifadesinin sadece dar anlamda gümrük vergisini değil, tüm ithalat vergilerini kapsadığını tescillemiştir.
• Danıştay 7. Dairesi (E.2025/2131, K.2025/4322), Türk Petrol Kanunu m. 13'teki 'gümrük vergisi' ibaresini 'gümrük vergileri' ile eş anlamlı kabul etmiştir.
• İstisna kapsamı; ek mali yükümlülük, dampinge karşı vergi ve diğer ithalat vergilerini de içerecek şekilde geniş yorumlanmıştır.
• Karar uyarınca, Cumhurbaşkanlığı kararıyla aksi belirtilmedikçe ithal edilen eşyanın sadece gümrük vergisi değil, diğer tüm ithalat vergi ve resimleri de istisna kapsamındadır.
• Tartışma konusu olan KKDF'nin (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu), gümrük mevzuatı açısından 'gümrük vergileri' kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusu bu kararla yeni bir boyut kazanmıştır.
• İstisna; petrol faaliyetlerinde kullanılan malzeme, ekipman, akaryakıt ve nakil vasıtalarının ithalatı ile yurt içinden teslim alınmasını kapsamaktadır.
Petrol sektöründe faaliyet gösteren işletmeler, ithalat işlemlerinde sadece gümrük vergisinden değil, ek mali yükümlülük ve diğer ithalat vergilerinden de muafiyet talep edebilmeli; KKDF istisnası için bu yargı kararı dayanak gösterilmelidir.
KDV
İhraç Kayıtlı Satışta İmalatçı Lehine Matrahta Meydana Gelen Değişiklik
İhraç kayıtlı teslimlerde, malın satın alınmasından sonra ortaya çıkan kur farkı, vergi iadesi ve reklamasyon gibi ek ödemelerin matraha dahil edilmesi ve faturalandırılması süreci netleşti. Bu düzenleme, imalatçı ile ihracatçı arasındaki ek ödemelerin KDV karşısındaki hukuki durumunu ve beyan yöntemini belirliyor.
• Kur farkı, vergi iadesi, reklamasyon ve kaynak kullanımı destekleme primi gibi unsurlar 3065 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca ihraç kayıtlı teslim bedeline dahildir.
• Teslimden sonra yapılan bu ek ödemeler için imalatçı tarafından ihracatçı adına fatura düzenlenmelidir.
• Düzenlenecek faturada ödemenin mahiyeti ayrı ayrı belirtilmeli ve malın tabi olduğu KDV oranı uygulanmalıdır.
• Faturada, söz konusu KDV tutarının tahsil edilmediğine dair açık bir şerh düşülmelidir.
• Fatura; ilk ihraç kayıtlı teslim faturasına ve ilgili gümrük beyannamesine tarih/numara ile atıfta bulunmalıdır.
• İmalatçı, faturadaki KDV'yi beyannamesinde hem hesaplanan hem de indirilecek KDV olarak göstermelidir.
İmalatçılar, ihracatçıdan gelen kur farkı veya vergi iadesi gibi ek ödemeleri faturalandırırken mutlaka ilk teslim faturasına ve gümrük beyannamesine atıf yapmalı, KDV'yi hem hesaplanan hem indirilecek olarak beyan etmelidir.
Vergi
Dar mükellefiyette beyan esası
Türkiye'de işyeri veya daimi temsilcisi bulunan dar mükellef kurumların kazanç beyan süreçleri, vergilendirme dönemi ve beyanname verme süreleri açısından kritik kurallara tabidir. Bu rehber, dar mükelleflerin yıllık beyanname ile özel beyan esasına tabi kazançlarını nasıl bildirmeleri gerektiğini detaylandırmaktadır.
• Yıllık beyanname verme süresi: Hesap döneminin kapandığı ayı takip eden dördüncü ayın 1'i ile 25'inci günü arası (Takvim yılı için 1-25 Nisan).
• Özel beyan süresi: Gayri maddi hak satışları dışındaki diğer kazanç ve iratların, elde edilme tarihinden itibaren 15 gün içinde bildirilmesi gerekir.
• Ülkeyi terk durumu: Dar mükellefin Türkiye'yi terk etmesi halinde beyanname, terk tarihinden en geç 15 gün önce verilmelidir.
• Taşınmaz kazançları: Taşınmazların elden çıkarılmasından doğan kazançlarda beyanname, taşınmazın bulunduğu yerdeki vergi dairesine verilir.
• Taşınır ve hak kazançları: Taşınırların veya hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlarda, işlemin Türkiye'de yapıldığı yerdeki vergi dairesi yetkilidir.
• Taşımacılık faaliyetleri: Türkiye ile yabancı ülkeler arası arızi taşımacılıkta, yolcu veya yükün taşıta alındığı yerdeki vergi dairesi esas alınır.
Dar mükellef kurumların, kazanç türüne göre değişen 15 günlük özel beyan sürelerini ve taşınmaz/taşınır bazlı vergi dairesi yetki alanlarını titizlikle takip etmesi gerekmektedir.
Vergi
Gelir Vergisi Kanunu Madde 18 ile Mükerrer Madde 20/B Kapsamındaki İstisnaların Karşılaştırmalı Analizi veya Dijital İçerik/Yazılım Üreticilerinde Güncel Vergisel Durum
Dijital içerik üreticileri ve yazılım geliştiriciler için uygulanan iki farklı vergi istisnası olan GVK Madde 18 ve Mükerrer Madde 20/B arasındaki farklar, hatalı vergilendirme riskine karşı kritik önem taşımaktadır. Bu iki düzenleme, faaliyetin niteliğine göre farklı beyan ve stopaj usullerini beraberinde getirmektedir.
• GVK Madde 18 kapsamında yazılımcılar, ürünlerinin FSEK kapsamında 'eser' niteliği taşıdığını belgelemek zorundadır.
• GVK Madde 18'de hizmeti alan kurumlar tarafından yüzde 17 oranında stopaj yapılması esastır.
• Mükerrer Madde 20/B kapsamında, Türkiye'deki bankalarda özel hesap açılması ve tüm hasılatın bu hesaba yatırılması zorunludur.
• Mükerrer Madde 20/B kapsamında banka, hesaba yatan tutar üzerinden yüzde 15 oranında otomatik vergi kesintisi yapar.
• Her iki istisna türünde de kazanç toplamı GVK 103'teki dördüncü gelir dilimi sınırını aşarsa, yıllık beyanname verilmesi zorunludur.
• Mükerrer Madde 20/B kapsamındakiler için defter tutma, fatura veya KDV mükellefiyeti yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Yazılımcı ve içerik üreticileri, faaliyetlerinin 'eser' mi yoksa 'sosyal içerik/mobil uygulama' mı olduğunu netleştirmeli; gelirleri dördüncü dilim sınırını aşarsa beyanname verme sürecini yönetmelidir.
Vergi
İhraç Kayıtlı Satış Sonucu İhracatın Gerçekleşmemesi Hali
İhraç kayıtlı mal teslimlerinde ihracatın süresinde gerçekleştirilememesi durumunda ortaya çıkan vergi yükümlülükleri ve tarafların rücu süreçleri ele alınmaktadır. Bu durum, tecil edilen KDV'nin tahsili ve indirim haklarının kullanımı açısından kritik önem taşımaktadır.
• İhracatın süresinde gerçekleşmemesi halinde teslim, mahiyet itibarıyla yurt içi mal teslimine dönüşür.
• İhracatın gerçekleşmemesi durumunda tecil edilen vergi, 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre gecikme zammıyla imalatçıdan tahsil edilir.
• Mücbir sebeplerle ihracat yapılamazsa, tecil edilen vergi 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesine göre tecil faizi ile tahsil edilir.
• İmalatçının ödediği vergi için ihracatçıya rücu etmesi halinde, KDV ihracatçının indirim hesabına dahil edilebilir hale gelir.
• İndirim hakkı, ihracat süresinin (veya ek sürenin) bittiği tarihi takip eden dönemin dahil olduğu takvim yılı sonuna kadar kullanılabilir.
• Sonradan ihracatın gerçekleşmesi halinde, indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV tutarları iade talebine konu edilebilir.
İmalatçılar, ihracatçıların süresinde ihracat yapamaması riskine karşı rücu mekanizmasını işletmeli; ihracatçılar ise ödedikleri KDV'yi yasal süreler içinde indirim veya iade konusu yapmalıdır.
Vergi
Ar-Ge ve bağış indiriminde istisna ve sırasının önemi
Kurumlar vergisi matrahı hesaplanırken Ar-Ge indirimi ile bağış ve yardımların hangi sırayla uygulanacağı konusunda Gelir İdaresi ve Danıştay arasında görüş ayrılığı bulunmaktadır. Bu sıralama, özellikle kazancın sınırlı olduğu durumlarda indirimlerin devredilebilirliği ve vergi avantajının boyutu açısından kritik önem taşımaktadır.
• Gelir İdaresi, beyanname dizaynına dayanarak önce Ar-Ge ve tasarım indiriminin, sonra bağış ve yardımların yapılmasını savunmaktadır.
• Danıştay ise üç ayrı kararında, mükellef lehine olacak şekilde bağış ve yardımların önce indirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
• Ar-Ge indirimi, dönem sınırı olmaksızın sonraki yıllara devredilebilir ve yeniden değerleme oranında artırılarak kullanılabilir.
• Bağış ve yardımlar sadece ilgili dönem kazancıyla sınırlıdır ve sonraki dönemlere devredilmesi mümkün değildir.
• 5746 sayılı Kanun kapsamındaki Ar-Ge ve tasarım indirimlerinin uygulanma sırasına dair kanuni bir hüküm bulunmamaktadır.
• Kurumlar Vergisi Kanunu madde 10/1-a kapsamındaki indirimlerde ise maddedeki sıralamaya uyulması zorunludur.
Mükellefler, vergi incelemelerinde risk almamak için Gelir İdaresi'nin beyanname dizaynındaki sıralamayı takip etmeli, ancak Danıştay kararlarını da göz önünde bulundurarak vergi planlaması yapmalıdır.
Mevzuat
Görünmez terazi: Dijital çağda vergi adaleti
Dijital dönüşümle birlikte muhasebe anlayışı, sadece kayıt tutmaktan çıkıp verilerin birbirleriyle uyumunu denetleyen bir yapıya evriliyor. Artık işletmelerin beyanları ile dijital izleri arasındaki tutarlılık, vergi adaleti ve denetim süreçlerinin merkezine yerleşiyor.
• Dikey Muhasebe: İşlemin ilk oluştuğu noktadan nihai satışa kadar bir zincir gibi izlenmesi.
• Yatay Muhasebe: İşletme kayıtlarının tedarikçi, banka ve kamu gibi dış paydaşların verileriyle karşılaştırılması.
• Anlık Denetim: Dijital izlerin ve e-belge sistemlerinin entegrasyonu sayesinde denetimlerin günler yerine saniyeler içinde yapılması.
• Entegrasyon Gerekliliği: Satış, depo ve muhasebe yazılımlarının birbiriyle konuşabilir hale getirilmesi.
• Dijitalleşme ve Güvenlik: Verilerin kağıt yerine güvenli bulut sistemlerinde saklanması.
• Uzmanlaşma: Yapay zekayı kullanabilen ve veriler arası ilişkiyi analiz edebilen uzman ihtiyacı.
İşletmeler, sadece kayıtların doğruluğuna değil, bu kayıtların banka ve üçüncü taraf verileriyle uyumuna odaklanmalı; yazılım entegrasyonlarını tamamlayarak dijital denetimlere hazır hale gelmelidir.
Mevzuat
333 Bağlı Ortaklıklara Borçlar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu makale, işletmelerin bağlı ortaklıklarından sağladıkları finansman veya onların adına yaptıkları ödemeler neticesinde doğan borçların 333 Bağlı Ortaklıklara Borçlar Hesabı ile nasıl takip edileceğini açıklamaktadır. Muhasebe kayıt süreçlerinde vade ayrımı ve sermaye taahhütlerinin kapsam dışı bırakılması gibi kritik teknik detaylara odaklanılmaktadır.
• 333 hesabı, sermaye taahhüdünden doğan borçlar hariç, faaliyet dışı işlemlerden kaynaklanan kısa vadeli bağlı ortaklık borçlarını izler.
• Sermaye taahhütleri 333 hesabında değil, 245 ve 246 numaralı hesaplarda takip edilmelidir.
• Bağlı ortaklıktan borç alındığında 333 hesap alacaklandırılır, borç ödendiğinde ise borçlandırılır.
• Vadesi bilanço tarihinden itibaren bir yılı aşan borçlar için 433 Bağlı Ortaklıklara Borçlar Hesabı kullanılır.
• Uzun vadeli borcun vadesi bir yılın altına düştüğünde 433 hesaptaki tutar borçlandırılarak 333 hesaba aktarılır.
• Bağlı ortaklığın ana şirket adına üçüncü kişilere yaptığı ödemeler, geri ödeme yükümlülüğü doğması halinde 333 hesabın alacağına kaydedilir.
Mali müşavirler, grup içi borçlanmalarda vade ayrımına dikkat etmeli ve işlemlerin hukuki/vergisel geçerliliği için yazılı sözleşme ile belgelendirilmesini sağlamalıdır.
Muhasebe
196 Personel Avansları Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletmelerde çalışanlara verilen nakit veya diğer ödemelerin muhasebeleştirilme sürecini ele almaktadır. 196 Personel Avansları hesabının kullanımı ve doğru yevmiye kayıtlarının nasıl yapılacağına dair teknik bir rehber niteliğindedir.
• Personel avans ödemeleri 196 Personel Avansları hesabında takip edilir.
• Avans ödemesi yapıldığında 196 borçlandırılır, 100 Kasa veya 102 Bankalar hesabı alacaklandırılır.
• Avansın maaş tahakkuku ile mahsup edilmesi aşamasında 196 hesabı alacaklandırılarak kapatılır.
• Maaş tahakkuk kaydı yapılırken 335 Personele Borçlar hesabı ile 196 hesabı arasında ilişki kurulur.
Personel avanslarının takibi için 196 hesabın düzenli kullanılması ve maaş döneminde mutlaka mahsup edilmesi gerekir.
Mevzuat
332 İştiraklere Borçlar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu makale, işletmelerin iştiraklerinden aldıkları geçici finansmanlar veya iştiraklerin şirket adına yaptığı ödemeler neticesinde doğan yükümlülüklerin 332 İştiraklere Borçlar Hesabı ile nasıl takip edileceğini açıklamaktadır. Muhasebe kayıt süreçlerinde borcun niteliği ve vadesine göre doğru hesabın seçilmesi kritik önem taşımaktadır.
• 332 İştiraklere Borçlar Hesabı, işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemlerden kaynaklanan kısa vadeli borçlarını izlemek için kullanılır.
• İştirak, işletmenin üçüncü kişilere olan borçlarını ödediğinde 332 hesap alacaklandırılarak borç kaydedilir.
• Uzun vadeli iştirak borçları başlangıçta 432 İştiraklere Borçlar Hesabı'nda takip edilir.
• Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli borçlar, 432 hesaptan 332 hesaba aktarılarak kısa vadeli hale getirilir.
• Borç ödemesi yapıldığında 332 hesap borçlandırılarak bakiye kapatılır.
• İşlemin ticari borç, finansman borcu veya sermaye taahhüdü olup olmadığı ayrımı yapılmalıdır.
Mali müşavirler ve muhasebe departmanları, iştiraklerle yapılan finansal işlemlerin vadesini titizlikle takip etmeli ve bir yılın altına düşen borçları mutlaka kısa vadeli hesaplara virmanlamalıdır.
Diğer
Kartlı Ödemeler 3 Trilyon Liraya Dayandı
Bankalararası Kart Merkezi verilerine göre, Türkiye'de kartlı ödemelerin hacmi Ağustos ayında rekor bir artış göstererek 3 trilyon lira sınırına dayandı. Tüketici harcamalarındaki bu değişim, dijitalleşme ve temassız ödeme alışkanlıklarının hızla arttığını kanıtlıyor.
• Toplam kartlı ödeme tutarı: 2 trilyon 990,4 milyar lira (yıllık %39 artış)
• Kredi kartı ödeme tutarı: 2 trilyon 537 milyar lira (yıllık %40 artış)
• Banka kartı ödeme tutarı: 445,9 milyar lira (yıllık %40 artış)
• İnternetten yapılan ödemeler: 923,9 milyar lira (toplam pay %30)
• Temassız ödeme tutarı: 1 trilyon 39,9 milyar lira (yıllık %42 artış)
• Toplam kart sayısı: 478 milyon adet
İşletmelerin ödeme sistemleri altyapılarını temassız ve internet üzerinden ödemelere uygun şekilde güncel tutmaları, nakit akış yönetimi açısından kritiktir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Karadeniz Gazında Üretim İkiye Katlanacak
Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası'nda üretim kapasitesini artıracak olan Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu'nun devreye alınma süreci netleşti. Bu yatırımın tamamlanmasıyla birlikte yerli doğal gaz üretiminin iki katına çıkması ve ülke ekonomisine devasa bir katkı sağlanması bekleniyor.
• Osman Gazi Platformu Ekim ayı sonunda Karadeniz'deki görev yerine uğurlanacak.
• Yeni platformla birlikte günlük üretime 10 milyon metreküp ek doğal gaz dahil edilecek.
• Toplam üretim kapasitesiyle 8 milyon haneye yerli doğal gaz sağlanması hedefleniyor.
• Projenin Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 3,5 milyar dolarlık katkı sağlaması öngörülüyor.
• Günlük üretimin mevcut fiyatlarla ekonomik büyüklüğü yaklaşık 10 milyon dolar seviyesinde olacak.
• 2028 yılında devreye girecek ikinci platformla üretimin dört katına çıkarılması planlanıyor.
Enerji arz güvenliği ve makroekonomik dengeler açısından kritik olan bu yatırım, enerji maliyetlerinin yönetimi ve cari açığın azaltılması noktasında stratejik önem taşımaktadır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Fransa Kalkınma Ajansı’ndan Türkiye’ye 600 Milyon Avroluk Yeşil Finansman
Fransa Kalkınma Ajansı, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelesini ve yeşil dönüşümünü desteklemek amacıyla kapsamlı bir finansman paketi hazırlıyor. Bu paket, çevre projeleri ve sanayinin temiz enerjiye geçişi için kritik bir kaynak sağlayacak.
• Toplam finansman tutarı: 600 milyon avro
• Finansmanın odak noktaları: Müsilajla mücadele, yenilenebilir enerji ve atık su arıtma projeleri
• Stratejik hedefler: Sıfır atık, temiz enerji, dirençli şehirler ve döngüsel ekonomi
• Kapsam: Türk sanayisinin temiz enerjiye geçişi ve biyolojik çeşitliliğin korunması
• Vizyon: Antalya'da gerçekleştirilecek COP31 süreciyle uyumlu somut projelerin hayata geçirilmesi
Yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik odaklı yatırım planlayan sanayicilerin, bu tür uluslararası finansman kaynaklarını ve çevre projelerini takip ederek yatırım stratejilerini şekillendirmeleri önerilir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
195 İş Avansları Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletmelerde personelin iş süreçlerini yürütmek amacıyla kullandığı avansların muhasebeleştirilmesi ve takibi için gerekli olan 195 İş Avansları hesabının kullanım esaslarını açıklamaktadır. Doğru muhasebe kaydı, kasa ve banka hareketlerinin takibi ile dönem sonu işlemlerinin hatasız yapılması açısından kritik önem taşır.
• İş avansları, personelin işletme faaliyetleri için harcamak üzere aldığı nakit veya banka transferlerini takip etmek amacıyla 195 numaralı hesapta izlenir.
• Avansın personele verilmesi aşamasında 195 İş Avansları hesabı borçlandırılırken, kasa veya banka hesapları alacaklandırılır.
• Harcama yapıldıktan sonra personelin sunduğu fatura veya fişler karşılığında 195 hesap kapatılarak ilgili gider hesaplarına kayıt yapılır.
• Eksik veya fazla kalan tutarların nakit iadesi veya ek ödeme şeklinde muhasebe kayıtlarına yansıtılması gerekir.
• Dönem sonlarında açıkta kalan avansların kontrol edilmesi ve mutabakat yapılması muhasebe denetimi açısından zorunludur.
İşletmeler, avans süreçlerinde karışıklığı önlemek için her personelin avansını ayrı takip etmeli ve harcama belgeleri gelmeden hesabı kapatmamalıdır.
Mevzuat
2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı ile şehirlerin dijital dönüşüm süreci yeni bir evreye giriyor. Bu plan, önceki dönemin sona ermesiyle birlikte şehir yönetiminde yapay zeka ve veri yönetimi gibi ileri teknolojilerin entegrasyonunu hedefliyor.
• 2020-2023 dönemini kapsayan önceki eylem planının uygulama süresi tamamlanmıştır.
• Yeni strateji kapsamında akıllı şehir dönüşümü, veri yönetimi ve yapay zeka destekli karar alma mekanizmalarına öncelik verilecektir.
• Dijital güvenlik tedbirlerinin şehirlerden kırsal kesimlere kadar en üst düzeyde tutulması hedeflenmektedir.
• Plan; kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ve özel sektörün katılımıyla yürütülecektir.
Özel sektör temsilcileri ve teknoloji odaklı işletmeler, kamu ihaleleri ve projelerinde akıllı şehir standartlarına uyum sağlamaya hazırlıklı olmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Uzlaştırmacı Kimlik Kartı Ücretlerine İlişkin Duyuru
Adalet Bakanlığı tarafından yapılan duyuruya göre, uzlaştırmacı kimlik kartı taleplerinde kullanılan banka hesap bilgileri güncellenmiştir. Kayıp, çalıntı veya bilgi değişikliği nedeniyle yeni kart talep edecek uzlaştırmacıların bu yeni sürece uyması gerekmektedir.
• Yeni kart ücreti: 60,00 TL
• Ödeme yapılacak banka: Vakıfbank Hastaneler Şubesi
• Hesap sahibi: ALA OFSET MATBAA GRAFİK TAS.REK.AMB.ORG.SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ.
• Hesap numarası (IBAN): TR66 0001 5001 5800 7380 3005 96
• Açıklama zorunluluğu: T.C. Kimlik No, Ad-Soyad ve İletişim Numarası
• Başvuru yöntemi: Dekontun portala yüklenmesi yerine, dilekçe ile birlikte Daire Başkanlığına gönderilmesi
Uzlaştırmacı kimlik kartı yenileme işlemlerinde eski hesap bilgilerini kullanmamaya ve açıklama kısmını eksiksiz doldurmaya dikkat edilmelidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Bu gündem her sabah 07:00'de hazır.
Montan News iPhone uygulaması: önem sırasına dizilmiş özetler, sesli anlatım, kaynağa tek dokunuş. Ücretsiz ve reklamsız.
App Store'dan indirBu sayfadaki özetler bilgilendirme amaçlıdır ve kaynağından teyit edilmelidir; resmî vergi veya mevzuat danışmanlığı yerine geçmez. Her özetin altında kaynağın asıl sayfası bağlantılıdır.
Bugünün gündemi → · Arşiv