Mevzuat
Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber Düzenlemesine Dair Açıklama
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırım fonları piyasasında gözlemlenen olağandışı fiyat hareketlerini ve sistemik riskleri engellemek amacıyla kapsamlı bir 'Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber' yayımladı. Bu düzenleme, özellikle serbest fonlar ve para piyasası fonları üzerinden oluşabilecek manipülasyonların önüne geçmeyi hedefliyor.
• Nitelikli yatırımcı tanımındaki finansal varlık şartı 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye yükseltildi.
• GYF ve GSYF katılma paylarının değerlemesinde Borsa fiyatı yerine net aktif değer esasına geçildi.
• TEFAS uygulama esaslarında takas, netleştirme ve alacak dağıtım süreçleri yeniden yapılandırıldı.
• Para piyasası fonları ve serbest fonların ilişkili taraflarla teminatsız borçlanma riskine karşı kısıtlamalar getirildi.
• Düzenleme, 28 Ağustos 2026 tarihinde kamuoyuna duyuruldu ve uyum için geçiş süreleri tanındı.
Portföy yönetim şirketlerinin ve fon yöneticilerinin, yeni değerleme esaslarına ve nitelikli yatırımcı eşiklerine uyum sağlamak için iç prosedürlerini ivedilikle gözden geçirmeleri gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
MASAK'ın Güncellediği Hawala ve Benzeri Alternatif Değer Transfer Sistemleri, Şüpheli İşlem Bildirimleri Rehberi Yayımlandı
MASAK, hawala ve benzeri kayıt dışı değer transfer sistemleriyle mücadele kapsamında yeni 'Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi'ni yayımladı. Bu düzenleme, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanını önlemek amacıyla yükümlülerin risk tespit süreçlerini standartlaştırmayı hedefliyor.
• Rehber; bankalar, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, SMMM/YMM'ler, avukatlar ve noterler dahil geniş bir yükümlü grubunu kapsamaktadır.
• Hawala sisteminin suç gelirlerinin aklanması, yasa dışı bahis ve vergi kaçırma gibi alanlardaki kullanım biçimleri detaylandırılmıştır.
• Yükümlülerin sadece tek bir işleme değil; müşteri, gerçek faydalanıcı, kripto cüzdanları ve sınır ötesi bağlantıları içeren geniş bir mutabakat zincirine odaklanması gerekmektedir.
• Şüpheli işlem bildirimleri (ŞİB), MASAK Online sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilecektir.
• Düzenleme, 5549 sayılı Kanun ve güncellenmiş 2025 Ulusal Risk Değerlendirmesi sonuçları temel alınarak hazırlanmıştır.
Mali müşavirler ve diğer yükümlüler, kendi sektörlerine özgü risk göstergelerini içeren rehberi incelemeli ve iç kontrol sistemlerini bu yeni tipolojilere göre güncelleyerek bildirimlerini zamanında yapmalıdır.
Mevzuat
Türk Devletleri Muhasebe ve Denetim Birliği Kuruldu
Türk dünyasında finansal raporlama, bağımsız denetim ve kamu gözetimi standartlarını harmonize etmek amacıyla tarihi bir adım atıldı. Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de imzalanan anlaşma ile Türk Devletleri Muhasebe ve Denetim Birliği resmen hayata geçti.
• Kuruluş Tarihi: 16 Eylül 2026
• Üye Ülkeler: Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan
• Temel Amaç: Finansal raporlama, bağımsız denetim ve kamu gözetimi alanlarında kurumsal iş birliği
• Hedeflenen Mekanizmalar: Denetçi yetkilendirmesinde karşılıklı tanıma, ortak sertifikasyon ve mevzuat uyumu
• Teknolojik Odak: Blok zinciri ve veri analitiği gibi yeni teknolojilerin denetim süreçlerine entegrasyonu
Bölgesel ticaret yapan işletmeler ve denetim firmaları, üye ülkeler arasındaki mevzuat uyumu ve karşılıklı tanıma süreçlerini yakından takip etmelidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Bankaların Hisse Geri Alımları Hk. BDDK Kararı
BDDK, Borsa İstanbul'da işlem gören halka açık bankaların hisse geri alımlarına ilişkin kritik bir düzenleme yayımladı. Bu karar, bankaların sermaye yeterliliği ve özkaynak hesaplamaları üzerinde doğrudan etkili olacak geçici bir muafiyet sağlıyor.
• Karar kapsamı: Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda işlem gören halka açık bankalar.
• Uygulama başlangıcı: 16 Eylül 2026 tarihinden itibaren yapılan geri alımlar.
• Geçerlilik süresi: 31 Aralık 2026 tarihine kadar.
• Özkaynak muafiyeti: Geri alınan hisseler, Bankaların Özkaynaklarına İlişkin Yönetmelik uyarınca çekirdek sermayeden indirim kalemi olarak düşülmeyecek.
• Risk hesaplama muafiyeti: Bankaların Sermaye Yeterliliği yönetmeliği kapsamında kredi ve piyasa riskine esas tutar hesaplamalarına dahil edilmeyecek.
Bankaların hisse geri alımı yaparken sermaye rasyolarının olumsuz etkilenmemesi için bu düzenlemeyi takip etmeleri ve sermaye hesaplamalarını geçici muafiyete göre yapmaları gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
2026’nın İlk Sekiz Ayında Karşılıksız Çek Tutarı Yüzde 56 Arttı
2026 yılının ilk sekiz aylık dönemine ilişkin Türkiye Bankalar Birliği verileri, piyasadaki karşılıksız çek riskinin ciddi oranda arttığını gösteriyor. Karşılıksız çıkan çeklerin toplam tutarındaki sert yükseliş, ticari alacak yönetimi ve nakit akışı planlaması yapan işletmeler için kritik bir uyarı niteliği taşıyor.
• Karşılıksız çek tutarı geçen yıla oranla yüzde 56 artarak 233 milyar liraya ulaştı.
• Bankalara ibraz edilen toplam çek tutarı yüzde 23 artışla 7 trilyon 483 milyar lira oldu.
• Karşılıksız işlemi yapılan çek sayısı 223 bin 912 adet olarak kaydedildi.
• Karşılıksız çeklerden sonradan ödenenlerin tutarı 27 milyar lira olarak gerçekleşti.
• Karşılıksız çek tutarının en yüksek olduğu iller İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa oldu.
İşletmelerin ticari faaliyetlerinde çekle ödeme alırken risk analizine ve müşteri limit kontrollerine azami dikkat göstermesi, tahsilat süreçlerini sıkılaştırması gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Taşınmaz İlanlarında EİDS’ye Entegre Olan Firmalar – Eylül 2026
Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), taşınmaz ilanlarında kimlik ve yetki doğrulamasını zorunlu hale getiriyor. Bu sistemle birlikte ilan platformları, sosyal medya ve emlak işletmeleri için yeni bir dijital denetim dönemi başlıyor.
• EİDS ile ilan veren kişinin kimliği ve taşınmaz üzerindeki pazarlama yetkisi elektronik ortamda doğrulanacaktır.
• Kimlik doğrulaması yapılmamış hesaplardan taşınmaz ilanı yayımlanması tamamen yasaklanmıştır.
• Emlak işletmeleri, taşınmaz sahiplerinden e-Devlet üzerinden yetki alarak ilan yayımlayabilecektir.
• Düzenleme; Instagram, Facebook ve WhatsApp gibi sosyal medya platformlarındaki ilan paylaşımlarını da kapsamaktadır.
• Sosyal medyada yalnızca EİDS doğrulaması yapılmış ilanların bağlantıları paylaşılabilir; aksi halde idari yaptırım uygulanacaktır.
• EİDS yetkisi, taraflar arasındaki özel yetkilendirme sözleşmelerini kendiliğinden hükümsüz kılmaz.
Emlak işletmeleri ve dijital platform kullanan mükellefler, ilan süreçlerini e-Devlet ve EİDS entegrasyonuna uygun hale getirmeli; sosyal medya paylaşımlarında idari yaptırımla karşılaşmamak için sadece doğrulanmış ilan bağlantılarını kullanmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Avukatlar İçin İcra İnkar Tazminatı ve Faizlerinde e-SM Mkz. ve KDV Uygulaması
Avukatların icra süreçlerinde elde ettikleri icra inkar tazminatı ve faiz gelirlerinin vergilendirilme usulleri netleşti. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, bu gelirlerin serbest meslek kazancı mı yoksa menkul sermaye iradı mı sayılacağı konusundaki belirsizliği gideriyor.
• İcra inkar tazminatı ve buna bağlı yasal faizler 'menkul sermaye iradı' olarak kabul edilir.
• Tazminat ve faiz gelirleri bir hizmet karşılığı olmadığından KDV hesaplanmasına tabi değildir.
• Serbest meslek makbuzu icra müdürlüğü adına değil, borçlu olan kurum/şahıs adına düzenlenmelidir.
• İcra inkar tazminatı ve faiz ödemeleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yapılmaz.
• Mahkeme kararıyla ödenen damga vergisi ve harç giderleri, GVK 68 kapsamında serbest meslek kazancından indirilemez.
• Gelirlerin beyanında asıl alacak 'serbest meslek kazancı', tazminat ve faiz ise 'menkul sermaye iradı' olarak kaydedilmelidir.
Avukatlar, icra inkar tazminatı ve faiz tahsilatlarında KDV hesaplamamalı, makbuzu borçlu adına kesmeli ve bu tutarları menkul sermaye iradı olarak defterlerine işlemelidir.
Vergi
Eşe Gayrimenkul Satışı Vergilendirilir mi? Gelir ve İntikal Vergisi Açısından Kritik Detaylar
Eşler arasında tapuda satış olarak gösterilen ancak gerçekte bedelsiz yapılan gayrimenkul devirlerinin vergi hukuku açısından sonuçları, eşlerin tabi olduğu mal rejimiyle doğrudan ilişkilidir. Bu tür işlemlerin yanlış beyan edilmesi, hem Gelir Vergisi hem de Veraset ve İntikal Vergisi yönünden ciddi mali yükümlülükler doğurabilmektedir.
• Yasal mal rejimi (edinilmiş mallara katılma) uygulanan eşlerde, bedelsiz devirler değer artışı kazancı kapsamında değerlendirilmez.
• Eşler arasında 'mal ayrılığı' rejimi seçilmişse, bedelsiz devirler Veraset ve İntikal Vergisi'ne tabi tutulur.
• Gayrimenkulün iktisap tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarılması durumunda, bedelli satışlarda değer artışı kazancı vergisi doğabilir.
• İvazsız (bedelsiz) intikallerde beyan esas alınırken emlak vergisi değeri dikkate alınır.
• Tapuda satış gösterilip bedel tahsil edilmemesi durumunda, işlem fiilen bağış sayılır ve mal rejimine göre vergilendirilir.
• Beyanname verilmemesi veya düşük bedel gösterilmesi durumunda vergi ziyaı ve usulsüzlük cezaları uygulanabilir.
Gayrimenkul devirlerinde tapu kayıtları ile gerçek nakit akışının uyumlu olması; eşler arası devirlerde ise mevcut mal rejiminin netleştirilerek işlem türünün (satış veya bağış) doğru belirlenmesi gerekir.
Vergi
Mali Müşavirin Dahil Olduğu Yazılımın Satışı, Eğitim ve Uygulama Hizmetlerinde Gelir ve KDV Uygulaması
Ankara Defterdarlığı tarafından verilen özelge, mali müşavirlerin geliştirdiği ve tescil ettirdikleri yazılımların satışından elde edilen kazançların vergilendirilme esaslarını netleştiriyor. Yazılımın kendisi ile beraber sunulan eğitim ve uygulama hizmetlerinin vergi karşısındaki farklı statüleri kritik önem taşıyor.
• GVK Madde 18 kapsamında tescilli yazılım satış kazançları Gelir Vergisi'nden istisnadır.
• Yazılımın satışına ek olarak verilen eğitim, implemantasyon ve refakat hizmetleri vergiye tabidir.
• Yazılım satışında KDV oranı %20 olarak uygulanmalıdır.
• İstisna sınırı: 2024 yılı için kazanç toplamı GVK 103. maddedeki dördüncü gelir dilimi tutarını aşarsa istisna kaybedilir.
• İstisnadan yararlanmak için yazılımın Kültür Bakanlığı nezdinde tescilli olması şarttır.
• Eğitim ve uygulama hizmetleri için düzenlenen faturalar yazılım satışından ayrı olarak KDV'ye tabi tutulmalıdır.
Yazılım satışı yaparken tescil belgelerini hazır bulundurmalı, eğitim ve uygulama gibi yan hizmetleri yazılım bedelinden ayrı faturalandırarak KDV hesaplamasına dikkat etmelisiniz.
Vergi
Şirket Ortaklarına Yapılan Ödemeler AR-GE Teşvikinden Yararlanabilir mi?
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında, şirket ortaklarının Ar-Ge faaliyetlerinde fiilen görev almaları durumunda elde ettikleri ücretlerin vergi teşviklerinden yararlanabileceği netleşti. Bu düzenleme, ortakların projelerdeki aktif rolünün belgelenmesi şartıyla önemli bir mali avantaj sağlıyor.
• Şirket ortakları, Ar-Ge faaliyetlerinde fiilen görev yapmaları şartıyla araştırmacı, yazılımcı veya teknisyen statüsünde teşvikten yararlanabilir.
• Ar-Ge faaliyetleriyle doğrudan ilgili olan huzur hakkı ödemeleri gelir vergisi stopaj teşviki kapsamına alınabilir.
• Damga vergisi istisnası 31 Aralık 2028 tarihine kadar geçerliliğini korumaktadır.
• Destek personeli sayısı, Ar-Ge ve tasarım personel sayısının yüzde 10'unu; toplam personel sayısı 15'e kadar olan firmalarda ise yüzde 20'sini aşamaz.
• Teşvikten yararlanmak için ödemelerin sadece Ar-Ge görevine ilişkin belgelerle beyan edilmesi zorunludur.
• Haftalık 45 saati aşan ek çalışma sürelerine ilişkin ücretler teşvik kapsamı dışındadır.
Mali müşavirler, ortaklara yapılan ödemelerin Ar-Ge projeleriyle illiyet bağını kuracak belgeleri (proje görev tanımı, puantaj vb.) hazır bulundurmalı ve teşviklerin beyanname üzerinden terkin edilmesini sağlamalıdır.
Bordro
Bordroda yer alması gereken bilgiler
Ücret bordroları, işçi ve işveren arasındaki mali ilişkinin en temel ispat aracıdır. Farklı kanunlar çerçevesinde bordrolarda bulunması gereken zorunlu bilgiler ve şekil şartları, olası denetimlerde ispat yükümlülüğü açısından kritik önem taşımaktadır.
• 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca; fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücretleri ile vergi, sigorta primi, avans, nafaka ve icra kesintileri ayrı ayrı gösterilmelidir.
• Sosyal Güvenlik mevzuatı gereği; iş yeri sicil numarası, ilgili ay, sigortalının adı-soyadı, SGK sicil numarası, gün sayısı ve ücret tutarı bordroda yer almalıdır.
• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında; bordronun ait olduğu ay, çalışanın adı-soyadı ve imzası/mührü ile birim ücreti ve hesaplanan vergilerin tutarı zorunludur.
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca; ticaret unvanı, MERSİS numarası ve merkez adresi gibi bilgiler bordroda bulunmalıdır.
• En az üç çalışanı olan işverenler, ücret ve prim ödemelerini banka aracılığıyla yapmak zorundadır.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca işçiye, kesintilerin miktarını ve sebebini içeren bir hesap özeti verilmelidir.
İşverenler, bordro kayıtları ile banka ödemeleri ve SGK bildirimleri arasında tam uyum sağlamalı; bordroları tüm yasal detayları içerecek şekilde eksiksiz düzenlemelidir.
Vergi
Otel Personeli ve Yönetici Konaklamaları İçin Konaklama Vergisi Hesaplanır mı?
Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanan özelge, konaklama tesislerinde kimlerin konaklama vergisine tabi olduğunu ve matrah hesaplama yöntemlerini netleştirdi. Özellikle otel sahipleri, yöneticiler ve merkez çalışanlarının tesiste konaklaması durumunda vergi yükümlülüğü konusunda kritik detaylar yer alıyor.
• Fiilen hizmet sunan ve tesiste bulunması zorunlu olan personel lojmanlarda konakladığında konaklama vergisi doğmaz.
• İş amacıyla tesiste kalan otel sahipleri, yöneticiler ve merkez çalışanları için emsal bedel üzerinden konaklama vergisi hesaplanmalıdır.
• Ücretsiz sunulan konaklama hizmetleri de emsal bedel üzerinden vergilendirilmeye tabidir.
• Seyahat acentalarına ödenen katkı payı veya ciro primleri konaklama vergisi matrahından indirilemez.
• Konaklama vergisi matrahı hesaplanırken KDV hariç tutulmalı ve faturalarda ayrıca gösterilmelidir.
• Geceleme hizmetiyle birlikte sunulan yeme, içme, havuz ve spor gibi aktiviteler de vergi matrahına dahildir.
İşletme sahipleri ve yöneticilerin tesisteki konaklamaları için emsal bedel üzerinden vergi ayrılmalı, acenta komisyonları matrahtan düşülmemelidir.
Mevzuat
Karşıt İnceleme Yerine...
KDV iadesi süreçlerinin en kritik aşamalarından biri olan karşıt inceleme tutanaklarının elektronik ortama taşınmasıyla ilgili yeni bir erteleme ve sistem tartışması gündemde. Mevcut kağıt tabanlı sürecin dijitalleşmesi hedeflenirken, uygulamanın operasyonel zorlukları ve YMM sorumluluğu çerçevesindeki etkinliği sorgulanıyor.
• Karşıt inceleme tutanaklarının Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda gönderilmesi zorunluluğu 1 Ocak 2027 tarihine ertelendi.
• KDV iadesi tasdik işlemlerinde indirilecek KDV'nin %80 veya daha fazlasına tekabül eden alımların karşıt incelemeye tabi tutulması zorunludur.
• 3568 sayılı Kanun uyarınca YMM'ler, yaptıkları tasdiklerin doğruluğundan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
• 27 Sıra No.lu Tebliğ uyarınca karşıt incelemenin temel amacı, işlemin gerçek mahiyetini ortaya çıkarmak ve sahte belge kullanımını engellemektir.
• 34 Sıra No.lu Tebliğ, sorumluluğun YMM'de olması kaydıyla %80 oranındaki inceleme ile sürecin tamamlanabilmesine imkan tanımaktadır.
Mali müşavirler ve YMM'ler, elektronik sisteme geçiş sürecindeki erteleme tarihini dikkate almalı ve dijitalleşen veri dünyasında risk analizine odaklanmalıdır.
Vergi
6491 Sayılı Türk Petrol Kanunu'nda Yer Alan Vergi İstisnalarının Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) Bakımından Uygulanabilirliği
6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında petrol faaliyetlerinde kullanılan ekipman ve malzemelerin ithalatında sağlanan vergi istisnalarının kapsamı, Danıştay'ın yeni kararıyla netleşti. Karar, 'gümrük vergisi' ifadesinin sadece dar anlamda değil, tüm ithalat vergilerini kapsayacak şekilde geniş yorumlanması gerektiğini ortaya koyuyor.
• Danıştay 7. Dairesi (E.2025/2131, K.2025/4322), Türk Petrol Kanunu m. 13'teki 'gümrük vergisi' ibaresini 'gümrük vergileri' ile eş anlamlı kabul etti.
• İstisna kapsamı; sadece gümrük vergisini değil, ek mali yükümlülük ve dampinge karşı vergileri de içerecek şekilde genişletildi.
• Petrol faaliyetlerinde kullanılan malzeme, ekipman, akaryakıt ve nakil vasıtalarının ithalatında maliyetleri düşürmek amaçlanıyor.
• Kararın sonucu olarak, KKDF'nin de gümrük mevzuatı kapsamında bir 'gümrük vergisi' olarak değerlendirilip istisnadan yararlanıp yararlanamayacağı tartışması kritik bir boyuta ulaştı.
• İstisna kapsamında gümrük vergileri, harçlar ve damga vergisi muafiyeti düzenlenmiştir.
Petrol sektöründe faaliyet gösteren şirketler, ithalat işlemlerinde sadece gümrük vergisini değil, ek mali yükümlülükleri de istisna kapsamında değerlendirerek maliyet avantajı talep etmelidir.
KDV
İhraç Kayıtlı Satışta İmalatçı Lehine Matrahta Meydana Gelen Değişiklik
İhraç kayıtlı teslimlerde, malın satın alınmasından sonra ortaya çıkan kur farkı, vergi iadesi ve reklamasyon gibi ek ödemelerin matraha dahil edilmesi ve faturalandırılması süreci açıklanmıştır. Bu düzenleme, imalatçı ile ihracatçı arasındaki maliyet ve vergi uyumunun sağlanması açısından kritik önem taşımaktadır.
• Kur farkı, vergi iadesi, reklamasyon ve kaynak kullanımı destekleme primi gibi unsurlar 3065 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca ihraç kayıtlı teslim bedeline dahildir.
• Teslim tarihinden sonra yapılan bu ek ödemeler için imalatçı tarafından ihracatçı adına fatura düzenlenmelidir.
• Düzenlenecek faturada ödemenin mahiyeti ayrı ayrı belirtilmeli, malın tabi olduğu KDV oranı kullanılmalı ve KDV'nin tahsil edilmediğine dair açıklama yazılmalıdır.
• Faturada ilk ihraç kayıtlı teslim faturasına ve gümrük beyannamesine tarih/numara ile atıfta bulunulması zorunludur.
• İmalatçı, faturadaki KDV'yi beyannamesinde hem hesaplanan hem de indirilecek KDV olarak göstermelidir.
• İhracatçı, imalatçıya ödenmeyen bu KDV tutarını indirim konusu yapamaz.
İmalatçıların, ihracat sonrası oluşan kur farkı veya vergi iadesi gibi ek ödemeleri ihraç kayıtlı teslim bedeline dahil ederek doğru KDV oranlarıyla faturalandırması ve beyannamede çift yönlü (hesaplanan/indirilecek) göstermesi gerekmektedir.
Vergi
Dar mükellefiyette beyan esası
Türkiye'de işyeri veya daimi temsilcisi bulunan dar mükellef kurumların kazanç beyan süreçleri, vergilendirme dönemi ve beyanname verme süreleri açısından kritik kurallara tabidir. Bu rehber, dar mükelleflerin hangi kazançları ne zaman ve hangi vergi dairesine bildirmesi gerektiğini detaylandırmaktadır.
• Yıllık beyanname verme süresi: Hesap döneminin kapandığı ayı takip eden dördüncü ayın birinci gününden yirmi beşinci günü akşamına kadardır (Takvim yılı için 1-25 Nisan).
• Özel beyan esası: Telif, imtiyaz, marka gibi gayri maddi hakların satışı dışındaki diğer kazanç ve iratların, kazancın elde edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde beyan edilmesi gerekir.
• Ülkeyi terk durumu: Dar mükellefin Türkiye'yi terk etmesi halinde beyanname, terk tarihinden önceki 15 gün içinde verilmelidir.
• Taşınmaz kazançları: Taşınmazların elden çıkarılmasından doğan kazançlar, taşınmazın bulunduğu yerdeki vergi dairesine beyan edilir.
• Taşınır ve hak kazançları: Taşınırların veya hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar, Türkiye'de elden çıkarıldığı yerdeki vergi dairesine bildirilir.
• Taşımacılık faaliyetleri: Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan arızi taşımacılık kazançlarında, yolcu veya yükün taşıta alındığı yer vergi dairesi yetkilidir.
Dar mükellef kurumların, kazanç türüne göre değişen 15 günlük özel beyan sürelerine ve doğru vergi dairesi yetkisine azami dikkat göstermesi, usulsüzlük cezalarıyla karşılaşmamaları adına hayati önem taşır.
Vergi
Gelir Vergisi Kanunu Madde 18 ile Mükerrer Madde 20/B Kapsamındaki İstisnaların Karşılaştırmalı Analizi veya Dijital İçerik/Yazılım Üreticilerinde Güncel Vergisel Durum
Dijital içerik üreticileri ve yazılım geliştiriciler için uygulanan iki farklı vergi istisnası olan GVK Madde 18 ve Mükerrer Madde 20/B arasındaki farklar, vergi planlaması açısından kritik önem taşımaktadır. Bu iki düzenleme, faaliyetin niteliğine göre farklı stopaj oranları ve beyanname yükümlülükleri getirmektedir.
• GVK Madde 18 kapsamında bilgisayar programcıları ve yazılımcılar, ürünlerinin 'eser' niteliği taşıdığını belgelemek şartıyla istisnadan yararlanabilir.
• GVK Madde 18 kapsamında tevkifat oranı yüzde 17 olarak uygulanmaktadır.
• Mükerrer Madde 20/B kapsamında sosyal içerik üreticileri ve mobil uygulama geliştiricileri için banka üzerinden yüzde 15 stopaj uygulanmaktadır.
• Mükerrer Madde 20/B istisnasından yararlanmak için Türkiye'de kurulu bir bankada özel hesap açılması ve tüm hasılatın bu hesaba yatırılması zorunludur.
• Her iki istisna türünde de kazanç toplamı GVK 103'teki dördüncü gelir dilimi sınırını aşarsa, yıllık beyanname verilmesi zorunludur.
• Mükerrer Madde 20/B kapsamında defter tutma, fatura düzenleme veya KDV mükellefiyeti tesis etme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Yazılımcı ve içerik üreticilerinin faaliyetlerinin 'eser' mi yoksa 'sosyal içerik/mobil uygulama' mı olduğunu netleştirmesi, yanlış vergilendirme ve cezalı tarhiyat riskini önlemek için hayati önemdedir.
Vergi
İhraç Kayıtlı Satış Sonucu İhracatın Gerçekleşmemesi Hali
İhraç kayıtlı mal teslimlerinde ihracatın süresinde gerçekleşmemesi durumunda ortaya çıkan vergi yükümlülükleri ve KDV indirim hakları netleşti. Bu durum, imalatçı ile ihracatçı arasındaki rücu süreçlerini ve vergi dairesine yapılacak ödemelerin niteliğini doğrudan etkiliyor.
• İhracatın süresinde yapılamaması durumunda teslim, mahiyet itibarıyla yurtiçi mal teslimine dönüşür.
• İhracatın gerçekleşmemesi halinde tecil edilen vergi, 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre gecikme zammıyla imalatçıdan tahsil edilir.
• Mücbir sebepler nedeniyle ihracat yapılamazsa, tecil edilen vergi 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesine göre tecil faiziyle tahsil edilir.
• İmalatçının ödediği KDV'yi ihracatçıya rücu etmesi halinde, ihracatçı bu tutarı ihraç süresinin bitimini takip eden dönemde indirim konusu yapabilir.
• İndirim hakkı, ihraç süresinin bittiği yılı takip eden takvim yılı sonuna kadar kullanılabilir.
• Sonradan ihracatın gerçekleşmesi durumunda, indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV tutarları iade talebine konu edilebilir.
İmalatçılar, ihracatın gerçekleşmemesi durumunda gecikme zammı riskine karşı ihracatçı ile sözleşmelerini gözden geçirmeli; ihracatçılar ise rücu edilen KDV'yi yasal süreler içinde indirim veya iade kalemlerine doğru işlemelidir.
Vergi
Ar-Ge ve bağış indiriminde istisna ve sırasının önemi
Kurumlar vergisi matrahı hesaplanırken Ar-Ge indirimi ile bağış ve yardımların hangi sırayla uygulanacağı konusunda Gelir İdaresi ve Danıştay arasında görüş ayrılığı bulunmaktadır. Bu sıralama, özellikle indirim tutarlarının sonraki yıllara devredilip devredilemeyeceği noktasında mükellefler için kritik bir mali fark yaratmaktadır.
• Gelir İdaresi, beyanname dizaynına dayanarak önce Ar-Ge ve tasarım indirimlerinin, ardından bağış ve yardımların yapılmasını savunmaktadır.
• Danıştay ise üç ayrı kararında, mükellef lehine olacak şekilde bağış ve yardımların önce indirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
• Ar-Ge ve tasarım indirimi, dönem sınırı olmaksızın sonraki yıllara devredilebilmekte ve yeniden değerleme oranında artırılarak kullanılabilmektedir.
• Bağış ve yardımlar ise sadece ilgili dönem kazancıyla sınırlı olup, sonraki dönemlere devredilememektedir.
• Kurumlar Vergisi Kanunu madde 10 kapsamındaki indirimlerde sıralama zorunluyken, 5746 sayılı Kanun kapsamındaki Ar-Ge indiriminin sırası konusunda yasal boşluk bulunmaktadır.
Mükellefler, vergi incelemelerinde risk almamak için Gelir İdaresi'nin beyanname dizaynına uygun hareket etmeyi tercih edebilir ancak Danıştay kararları ışığında bağışların önce indirilmesi lehine hukuki bir yol açılmaktadır.
Mevzuat
Görünmez terazi: Dijital çağda vergi adaleti
Dijitalleşen ekonomiyle birlikte muhasebe anlayışı, sadece kayıt tutmaktan çıkıp verilerin birbirleriyle uyumunu denetleyen bir yapıya dönüşüyor. Artık işletmelerin beyanları ile dijital izleri arasındaki tutarlılık, vergi adaleti ve denetim süreçlerinin merkezine yerleşiyor.
• Dikey Muhasebe: İşlemin ilk oluştuğu noktadan nihai satışa kadar bir zincir gibi izlenebilmesi.
• Yatay Muhasebe: İşletme kayıtlarının tedarikçi, banka ve kamu sistemlerindeki verilerle çapraz kontrol edilmesi.
• Dijital Denetim: Yapay zeka destekli sistemlerle vergi kaçırma riskinin minimize edilmesi ve anlık denetim imkanı.
• Entegrasyon Gerekliliği: Satış, depo ve muhasebe yazılımlarının birbiriyle tam uyumlu çalışması zorunluluğu.
• Bulut Sistemleri: Verilerin güvenliği için kağıt ve fiziksel defter yerine bulut tabanlı dijital altyapılara geçiş.
• Yeni Denetim Sorusu: Kaydın sadece kendi içinde doğru olması değil, diğer sistemlerdeki kayıtlarla uyumlu olması.
İşletmeler tüm süreçlerini birbiriyle konuşan entegre yazılımlara taşımalı ve personellerini yapay zeka destekli yeni nesil muhasebe araçlarını kullanabilecek şekilde eğitmelidir.
Mevzuat
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletmelerde kasa veya stok sayımları sırasında ortaya çıkan eksikliklerin muhasebeleştirilmesi sürecini ele almaktadır. 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının kullanımı, dönem sonu envanter işlemlerinde kritik bir rol oynar.
• Sayım noksanlığı tespit edildiğinde ilgili varlık hesabının alacaklandırılarak 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının borçlandırılması gerekir.
• Noksanlığın nedeni araştırılırken 197 nolu hesap geçici bir duraklama hesabı olarak kullanılır.
• Noksanlığın nedeni belirlendiğinde (sorumlu bulunması veya gider yazılması gibi) 197 hesabın kapatılarak ilgili hesaba aktarılması sağlanır.
• Eğer noksanlık bir borç veya tazminat niteliğindeyse 335 veya ilgili borç hesaplarına aktarım yapılır.
Sayım farkları tespit edildiğinde doğrudan gider yazmak yerine önce 197 hesabı kullanarak noksanlığın kaynağı netleştirilmeli ve ardından doğru hesaplara virmanlanmalıdır.
Mevzuat
333 Bağlı Ortaklıklara Borçlar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu rehber, işletmelerin bağlı ortaklıklarından sağladıkları finansman veya bağlı ortaklıkların şirket adına yaptığı ödemelerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan 333 Bağlı Ortaklıklara Borçlar Hesabı'nın işleyişini açıklamaktadır. Hesap, sermaye taahhütleri dışındaki kısa vadeli yükümlülüklerin takibi için kritik öneme sahiptir.
• 333 hesabı, sermaye taahhüdünden doğan borçlar hariç tutularak faaliyet dışı işlemler için kullanılır.
• Sermaye taahhütleri 333 hesabında değil, 245 ve 246 nolu hesaplarda takip edilmelidir.
• Bağlı ortaklıktan kısa vadeli borç alındığında 333 hesabı alacaklandırılır; borç ödendiğinde ise borçlandırılır.
• Vadesi bir yılın altında olan borçlar 333 hesabında, bir yıldan uzun vadeli olanlar ise 433 hesabı kapsamında izlenir.
• Bağlı ortaklığın ana şirket adına bir üçüncü kişiye yaptığı ödemeler, şirketin bağlı ortaklığa borçlanması olarak 333 hesabına kaydedilir.
Mali müşavirler, grup içi borçlanmalarda vade ayrımına (1 yıl sınırı) dikkat etmeli ve işlemlerin hukuki/vergisel geçerliliği için yazılı sözleşme bulundurulmasını sağlamalıdır.
Mevzuat
196 Personel Avansları Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletmelerde çalışanlara verilen avansların muhasebe standartlarına uygun şekilde nasıl kaydedileceğini ve takip edileceğini konu almaktadır. 196 Personel Avansları hesabının kullanımı, dönem sonu işlemleri ve mahsup kayıtları açısından teknik bir rehber niteliğindedir.
• Personel avans ödemelerinin başlangıç kaydı 196 Personel Avansları hesabının borçlandırılmasıyla yapılır.
• Avansın maaş tahakkuku ile birlikte kapatılması için 196 hesabın alacaklandırılarak ilgili gider veya borç hesaplarıyla ilişkilendirilmesi gerekir.
• Dönem sonlarında açıkta kalan avans bakiyelerinin kontrolü ve mizan uyumu sağlanmalıdır.
• Avans ödemelerinde nakit veya banka çıkışının muhasebe tek düzen hesap planına uygunluğu vurgulanmaktadır.
Mali müşavirler ve muhasebe personeli, personel avanslarının takibinde 196 hesabın borç/alacak dengesine dikkat etmeli ve maaş bordrosu ile mahsup kayıtlarını eşleştirmelidir.
Mevzuat
332 İştiraklere Borçlar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu makale, Tekdüzen Hesap Planı'nda yer alan 332 İştiraklere Borçlar Hesabı'nın kullanım esaslarını, muhasebe kayıt mantığını ve vade ayrımına göre yapılacak sınıflandırmaları açıklamaktadır. İşletmelerin iştiraklerinden aldığı finansman veya iştiraklerin işletme adına yaptığı ödemelerin nasıl takip edilmesi gerektiği teknik örneklerle anlatılmaktadır.
• 332 İştiraklere Borçlar Hesabı, işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemler nedeniyle iştiraklerine olan kısa vadeli borçlarını izlemek için kullanılır.
• İştirakin işletme adına üçüncü kişilere yaptığı ödemeler sonucunda doğan yükümlülükler 332 hesabın alacağına kaydedilir.
• Uzun vadeli iştirak borçları başlangıçta 432 İştiraklere Borçlar Hesabı'nda takip edilir.
• Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli borçlar, 432 hesaptan 332 hesaba aktarılarak kısa vadeli hale getirilir.
• Borçlanma işlemleri ticari borç, finansman borcu veya sermaye taahhüdü gibi farklı niteliklerden ayrıştırılmalıdır.
• İştirakten alınan borçlar banka yoluyla ödendiğinde 332 hesabı borçlandırılarak bakiye kapatılır.
Muhasebe kayıtlarında borcun niteliği ve vadesi titizlikle analiz edilmeli; vade yapısı değiştikçe 432 ve 332 hesaplar arası virman işlemleri ihmal edilmemelidir.
Diğer
Kartlı Ödemeler 3 Trilyon Liraya Dayandı
Bankalararası Kart Merkezi verilerine göre, Türkiye'de kartlı ödemelerin hacmi Ağustos ayında rekor bir artış göstererek 3 trilyon lira sınırına dayandı. Dijitalleşme ve temassız ödeme alışkanlıklarındaki artış, toplam işlem hacmini ve internet üzerinden yapılan ödemeleri yukarı taşıdı.
• Toplam kartlı ödeme tutarı: 2 trilyon 990,4 milyar TL (yıllık %39 artış)
• Kredi kartı ödeme tutarı: 2 trilyon 537 milyar TL (yıllık %40 artış)
• Banka kartı ödeme tutarı: 445,9 milyar TL (yıllık %40 artış)
• İnternetten yapılan ödemelerin payı: Toplam kartlı ödemelerin %30'u (923,9 milyar TL)
• Temassız ödeme tutarı: 1 trilyon 39,9 milyar TL (yıllık %42 artış)
• Toplam kart sayısı: 478 milyon adet
İşletmelerin nakit akış yönetiminde ve POS cihazı/sanal POS maliyet analizlerinde dijital ödeme trendlerini ve artan işlem hacimlerini dikkate almaları gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Karadeniz Gazında Üretim İkiye Katlanacak
Karadeniz Sakarya Gaz Sahası'nda üretim kapasitesini artıracak olan Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu'nun devreye alınma süreci netleşti. Bu yatırım ile yerli doğal gaz üretiminin iki katına çıkarılması ve ülke ekonomisine devasa bir katma değer sağlanması hedefleniyor.
• Osman Gazi Platformu Ekim ayı sonunda Karadeniz'deki görev yerine uğurlanacak.
• Günlük üretime eklenecek 10 milyon metreküp doğal gaz ile toplam kapasite 8 milyon haneye çıkarılacak.
• Projenin Türkiye ekonomisine yıllık katkısı yaklaşık 3,5 milyar dolar olarak öngörülüyor.
• Platformun günlük ekonomik büyüklüğü mevcut fiyatlarla yaklaşık 10 milyon dolar seviyesinde.
• 2028 yılında devreye girecek ikinci platform ile üretimin dört katına çıkarılması planlanıyor.
Enerji arz güvenliği ve makroekonomik dengeler açısından kritik olan bu yatırım, enerji maliyetlerinin yönetimi ve sanayi üretimi üzerinde dolaylı pozitif etkiler yaratacaktır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Fransa Kalkınma Ajansı’ndan Türkiye’ye 600 Milyon Avroluk Yeşil Finansman
Fransa Kalkınma Ajansı, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelesini ve yeşil dönüşümünü desteklemek amacıyla kapsamlı bir finansman paketi hazırlıyor. Bu paket, çevre koruma ve yenilenebilir enerji odaklı projelerin hayata geçirilmesi için kritik bir kaynak sağlayacak.
• Toplam finansman tutarı: 600 milyon avro
• Öncelikli alanlar: Müsilajla mücadele, yenilenebilir enerji ve atık su arıtma projeleri
• Stratejik odak: Türk sanayisinin temiz enerjiye geçişi ve biyolojik çeşitliliğin korunması
• Hedef kapsamı: Sıfır Atık, temiz enerji, dirençli şehirler ve döngüsel ekonomi başlıkları
• Vizyon: Antalya'da gerçekleştirilecek COP31 süreciyle uyumlu somut projeler
Yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik odaklı faaliyet gösteren sanayi kuruluşları, bu finansman kaynaklarından yararlanmak için projelerini iklim hedefleriyle uyumlu hale getirmelidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
195 İş Avansları Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletmelerin faaliyetleri sırasında personellerine verdikleri iş avanslarının muhasebe standartlarına uygun şekilde nasıl takip edileceğini ve kaydedileceğini açıklamaktadır. 195 İş Avansları hesabının kullanımı, nakit akışının kontrolü ve dönem sonu işlemlerinin doğruluğu açısından kritik önem taşır.
• İş avansları, işletmenin faaliyetlerini yürütmek amacıyla çalışanlara verilen nakit tutarları ifade eder.
• Avans verildiğinde 195 İş Avansları hesabı borçlandırılır, kasa veya banka hesapları ise alacaklandırılır.
• Avansın harcanması ve belgelerin sunulmasıyla birlikte 195 hesap alacaklandırılarak kapatılır; giderler ilgili gider hesaplarına kaydedilir.
• Eğer avans tutarı harcanan tutardan fazlaysa, kalan kısım personelden tahsil edilerek kasa veya bankaya giriş yapılır.
• Dönem sonlarında kullanılmamış avansların mutlaka kontrol edilmesi ve mizanla uyumunun sağlanması gerekir.
İşletmeler, avans süreçlerinde belge takibini sıkı tutmalı ve 195 hesabın dönem sonlarında mutlaka kapatılmış veya güncel bakiyeli olduğundan emin olmalıdır.
Mevzuat
2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı ile şehirlerin dijital dönüşüm süreci yeni bir evreye giriyor. 2020-2023 dönemini kapsayan eski planın sona ermesiyle birlikte, teknoloji odaklı ve sürdürülebilir bir şehircilik modeli hedefleniyor.
• 2020-2023 dönemini kapsayan eski eylem planının uygulama süresi tamamlanmıştır.
• Yeni strateji kapsamında akıllı şehir dönüşümü, veri yönetimi ve yapay zeka destekli karar alma mekanizmalarına öncelik verilecektir.
• Dijital güvenlik tedbirlerinin şehirlerden kırsal kesimlere kadar en üst düzeyde tutulması hedeflenmektedir.
• Plan; kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ve özel sektörün iş birliğiyle yürütülecektir.
• Strateji belgesine akillisehirler.csb.gov.tr adresi üzerinden erişilebilecektir.
Özellikle teknoloji, yazılım ve dijital altyapı alanında faaliyet gösteren işletmelerin, kamu projeleri ve yerel yönetimlerin yeni dijital dönüşüm ihaleleri/projeleri için hazırlık yapması önerilir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Uzlaştırmacı Kimlik Kartı Ücretlerine İlişkin Duyuru
Adalet Bakanlığı, uzlaştırmacı kimlik kartı taleplerinde kullanılacak banka hesap bilgilerinin değiştiğini duyurdu. Kayıp, çalıntı veya bilgi değişikliği nedeniyle yeni kart talep edecek uzlaştırmacıların güncel hesap bilgilerine dikkat etmesi gerekiyor.
• Yeni kart ücreti: 60,00 TL
• Ödeme yapılacak banka: Vakıfbank Hastaneler Şubesi
• Hesap sahibi: ALA OFSET MATBAA GRAFİK TAS.REK.AMB.ORG.SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ.
• IBAN numarası: TR66 0001 5001 5800 7380 3005 96
• Açıklama zorunluluğu: T.C. Kimlik No, Ad-Soyad ve İletişim Numarası
• Başvuru yöntemi: Dekont ile birlikte Daire Başkanlığına dilekçe gönderilmesi
Uzlaştırmacı kimlik kartı yenileme taleplerinde eski hesaplar yerine belirtilen yeni IBAN numarasına ödeme yapılmalı ve dekontla birlikte dilekçe ile başvuru tamamlanmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Bu gündem her sabah 07:00'de hazır.
Montan News iPhone uygulaması: önem sırasına dizilmiş özetler, sesli anlatım, kaynağa tek dokunuş. Ücretsiz ve reklamsız.
App Store'dan indirBu sayfadaki özetler bilgilendirme amaçlıdır ve kaynağından teyit edilmelidir; resmî vergi veya mevzuat danışmanlığı yerine geçmez. Her özetin altında kaynağın asıl sayfası bağlantılıdır.
Bugünün gündemi → · Arşiv