Vergi
Vergi İstihbarat Sistemi Tüm Vergi Müfettişlerinin Kullanımına Açıldı
Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, vergi denetim süreçlerini dijitalleştirmek amacıyla geliştirdiği Vergi İstihbarat Sistemi'ni (VDK-VİS) tüm vergi müfettişlerinin kullanımına sundu. Bu yeni sistem, büyük veri ve yapay zekayı kullanarak mükellefler arasındaki karmaşık ekonomik ilişkileri analiz etmeyi hedefliyor.
• VDK-VİS sistemi; büyük veri analitiği, graf veritabanı teknolojileri ve yapay zekayı tek bir platformda birleştiriyor.
• Sistem, mükellefler, şirketler ve işlemler arasındaki bağlantıları 'ilişki ağları' üzerinden bütüncül olarak analiz edebiliyor.
• Ağ analizi, örüntü tanıma ve risk yayılım analizi gibi yöntemlerle geçmişteki riskli yapıların karakteristikleri yeni işlemlerde aranabilecek.
• VDK-VİS, KURGAN Risk Analiz Sistemi ile entegre çalışarak işlem riski ile ilişki riskini aynı ekosistemde değerlendirecek.
• Denetimlerde sadece tekil mali veriler değil, mükellefin içinde bulunduğu tüm ekonomik ilişki zinciri incelenebilecek.
Mükellefler ve mali müşavirler, denetimlerin artık sadece beyan edilen rakamlar üzerinden değil, şirketler arası ilişkiler ve ağ analizleri üzerinden yapılacağını bilerek kayıtlarını daha şeffaf tutmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Haftalık Çalışma Süresi, Fazla Çalışma, Denkleştirme, Bordrolama ve SGK Bildirimi
İş Kanunu kapsamındaki çalışma sürelerinin, fazla mesai hesaplamalarının ve denkleştirme uygulamalarının bordrolama ile SGK bildirimlerine doğru yansıtılması, işverenlerin hukuki ve mali risklerini minimize etmek adına kritik önem taşımaktadır.
• Haftalık normal çalışma süresi en çok 45 saattir; günlük çalışma süresi ise 11 saati aşamaz.
• 45 saati aşan çalışmalar için saat ücreti %50 artırımlı, 45 saate kadar olan 'fazla sürelerle çalışma' için ise %25 artırımlı ödeme yapılır.
• Yıllık fazla çalışma süresi sınırı 270 saattir; bu sınırın aşılması ücret ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
• Denkleştirme süresi genel olarak 2 ay olup, toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar uzatılabilir; turizm sektöründe bu süreler 4 ve 6 ay olarak uygulanır.
• Serbest zaman kullanımında; her 1 saatlik fazla çalışma için 1 saat 30 dakika, her 1 saatlik fazla sürelerle çalışma için ise 1 saat 15 dakika verilmelidir.
• Denkleştirme uygulamasının geçerli sayılması için puantaj veya bordroda mutlaka 'denkleştirme' ibaresinin yer alması gerekir.
İşverenler, fazla mesai ve denkleştirme süreçlerini puantaj kayıtlarıyla uyumlu şekilde bordrolaştırmalı, eksik gün bildirimlerinde denkleştirme ile ücretsiz izni birbirine karıştırmamalıdır.
Mevzuat
Güncel Resmi Raporlara Göre Belediyelerimizin 2025 Yılı Faaliyetlerinin ve Mali Durumlarının; Önceki Yıllarla Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi – Mahmut ESEN, E. Mülkiye Başmüfettişi
Bu rapor, belediyelerin 2025 yılı faaliyetlerini, bütçe gerçekleşmelerini ve mali durumlarını çeşitli resmi raporlar ışığında analiz etmektedir. Özellikle Sayıştay denetimleri, yolsuzlukla mücadele süreçleri ve belediye yapıları arasındaki mali dengeler üzerine kritik tespitler içermektedir.
• 2025 yılı itibarıyla Türkiye'de toplam 1.407 belediye yönetimi bulunmaktadır.
• Belediyelerin %51'i (717 adet) 10.000'in altındaki nüfusa sahiptir.
• Türkiye nüfusunun %78,2'si büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yaşamaktadır.
• Kadın belediye başkanı sayısı bir önceki seçime göre %90 oranında artış göstermiştir.
• Belediyelere bağlı (İSKİ, ASKİ vb.) toplam 33 ayrı tüzel kişiliğe sahip idare mevcuttur.
• 5018 sayılı Kanun uyarınca belediyelerin faaliyet raporlarını hazırlayıp kamuoyuna açıklama zorunluluğu bulunmaktadır.
Belediye yöneticileri ve mali birimler, Sayıştay bulgularını sadece tekrar etmek yerine yasal gereklilikleri eksiksiz yerine getirmeli ve mali şeffaflığı artırmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Personele Yapılan Avans, Harcırah ve Sandık Ödemeleri Banka Üzerinden Yapılmak Zorunda mı?
İşletmelerin personeline yaptığı avans, harcırah, ikramiye ve huzur hakkı gibi çeşitli ödemelerin banka üzerinden yapılmasına ilişkin tevsik zorunluluğu güncellenmiştir. Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, bu ödemelerin hangi sınırda banka kanalıyla yapılmasının zorunlu olduğunu netleştirmektedir.
• Tevsik zorunluluğu sınırı 575 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile 30 Kasım 2024 tarihinden itibaren 7.000 TL'den 30.000 TL'ye yükseltilmiştir.
• Personele yapılan avans, tazminat, zam, prim, ikramiye ve gider karşılığı gibi tüm ödemeler bu kapsama girmektedir.
• 30.000 TL'yi aşan tutardaki her türlü personel ödemesinin banka, ödeme kuruluşu veya PTT aracılığıyla yapılması zorunludur.
• Ödemelerin banka veya finansal kurumlarca düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi gerekmektedir.
• Sınırın aşılması durumunda yapılan ödemelerin elden veya kasadan yapılması usulsüzlük teşkil etmektedir.
İşletmeler, 30 bin lirayı aşan tüm personel ödemelerini mutlaka banka veya finansal kurumlar üzerinden gerçekleştirerek tevsik yükümlülüğünü yerine getirmelidir.
Mevzuat
Araç Dönüşümünde (Kapalı Minibüsten Açık Kasaya) Fatura Düzeni Nasıl Olmalıdır?
Oto kaporta ve araç dönüşüm işletmelerinin, envanterlerinde kayıtlı araçlarda yaptıkları tadilat işlemleri için fatura düzenleme zorunluluğu ve bunun muhasebeleştirilmesi konusu netleşti. Denizli Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, ruhsat değişikliği gerektiren dönüşümlerde 'kendine fatura kesme' uygulamasının yasal çerçevesini çiziyor.
• Trafik Tescil Müdürlüğü talebi üzerine, işletmenin kendi envanterindeki araçlar için proje çizimi ve işçilik bedeli faturası düzenlemesi gerekmektedir.
• Düzenlenen bu fatura, işletme tarafından hem gelir hem de gider olarak kaydedilmelidir.
• Proje çizim bedeli, işçilik maliyeti ve kullanılan yedek parçalar aracın maliyetine dahil edilmelidir.
• VUK 274 ve 275. maddeleri uyarınca, dönüşüm sonrası oluşan tüm maliyet unsurları aracın yeni maliyet bedelini oluşturur.
• Araç satışı aşamasında, toplam maliyet üzerine kâr marjı eklenerek nihai satış faturası düzenlenir.
İşletmeler, kendi araçlarındaki dönüşüm maliyetlerini (işçilik ve proje) faturalandırarak gider yazmalı ve bu tutarları aracın maliyetine ekleyerek satış aşamasında doğru kâr/zarar hesabı yapmalıdır.
Mevzuat
Aynı Yıl İçinde İşi Bırakıp Yeniden Başlayanlar Hangi Usulde Defter Tutacak?
Ticari faaliyetini sonlandırıp aynı takvim yılı içerisinde farklı bir iş kolunda yeniden mükellefiyet açan şahıs firmaları için defter tutma usulü kritik bir konudur. Vergi Usul Kanunu uyarınca, yıl içinde yapılan iş değişikliği mükellefe defter usulünü değiştirme hakkı tanımamaktadır.
• VUK madde 220 ve 221 uyarınca aynı hesap dönemi içinde defter usulü değiştirilemez.
• Bilanço esasına tabi bir mükellef, yıl içinde işi bırakıp yeni faaliyete başladığında yine bilanço esasına devam etmek zorundadır.
• İşletme hesabı esasından bilanço esasına veya tersi yönde dönem içinde geçiş yapılması mümkün değildir.
• Usul değişikliği talepleri ancak bir sonraki hesap döneminin başında, işletme büyüklüğü ölçüleri dikkate alınarak yapılabilir.
• Defter tutma usulündeki bu kısıtlama, hesap dönemindeki mali kayıt bütünlüğünü ve vergi matrahının doğruluğunu korumayı amaçlar.
Mükellefler, yıl içinde iş kolu değiştirseler dahi mevcut defter usullerini korumalı; usul değişikliği planlıyorsa bunu yeni yılın başında yapmalıdır.
Mevzuat
Faturası Alınamayan Makine Kayıtlara Alınabilir mi?
Ticari faaliyetlerde mal veya hizmet alımı sonrası satıcının fatura düzenlememesi, işletmeler için ciddi vergi riskleri barındırmaktadır. Bu haberde, faturası bulunmayan bir makine veya demirbaşın muhasebe kayıtlarına alınması ve amortisman ayrılması konusundaki yasal çerçeve ele alınmaktadır.
• VUK Madde 231/5 uyarınca fatura, mal tesliminden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmelidir.
• Fatura düzenlenmediği sürece yapılan alımlar kanunen geçerli bir gider veya maliyet unsuru olarak kabul edilemez.
• KDV Kanunu Madde 34 gereği, KDV indirim hakkı yalnızca fatura veya benzeri geçerli vesikalarda gösterilen tutarlar için kullanılabilir.
• Faturasız alınan bir kıymetin deftere kaydedilmesi ve amortisman ayrılabilmesi için işlemin gerçekliğinin vergi incelemesiyle ispatlanması şarttır.
• VUK Madde 227 uyarınca tüm ticari işlemlerin belgelerle tevsik edilmesi zorunludur.
İşletmeler, satın aldıkları tüm demirbaş ve makineler için mutlaka fatura temin etmeli; fatura gelmediği takdirde KDV indirimi ve amortisman ayırma işlemlerinden kaçınmalıdır.
Mevzuat
Akaryakıt Taşımacılığında Kullanılan Tanker ve Kamyonların Amortisman Oranı
Akaryakıt ve ağır yük taşımacılığı yapan işletmelerin, araçlarına yaptıkları eklemeler ve amortisman oranlarının belirlenmesi konusunda kritik bir vergi düzenlemesi hatırlatılmaktadır. Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, araç maliyet bedeli ve amortisman ayrımına netlik kazandırmaktadır.
• Yüksüz ağırlığı 6 ton ve üzerinde olan ağır yük kamyonları için amortisman oranı %20 olarak uygulanmalıdır.
• Ağır yük kamyonlarının faydalı ömrü 5 yıl olarak belirlenmiştir.
• Fabrika çıkışı sonrası eklenen tanker kasası, motor yenileme veya kapasite artırıcı işlemler doğrudan araç maliyetine eklenmelidir.
• Normal bakım, tamir ve temizleme giderleri doğrudan gider yazılabilirken; iktisadi kıymeti artıran harcamalar maliyete dahil edilmelidir.
• Amortisman oranları belirlenirken öncelikle sektörel sınıflama, yoksa genel sınıflama dikkate alınmalıdır.
İşletmeler, araçlarına yaptıkları tanker veya kasa ekleme gibi harcamaları doğrudan gider yazmak yerine maliyet bedeline eklemeli ve ağırlık kriterine göre doğru amortisman oranını seçmelidir.
Mevzuat
Hizmet Bedelini Başkası Öderse Fatura Kimin Adına Düzenlenir?
Ticari işlemlerde mal veya hizmetin bedelini ödeyen kişi ile faturanın düzenleneceği kişinin farklı olması durumunda izlenmesi gereken usul, Gelir İdaresi Başkanlığı özelgesiyle netleştirilmiştir. Bu düzenleme, özellikle bağışlar veya üçüncü şahısların ödemeleriyle finanse edilen işlerde fatura keserken hata yapılmasını önlemek açısından kritiktir.
• VUK Madde 229 uyarınca fatura, ödemeyi yapanın değil, malı veya hizmeti alan müşterinin borçlandığı tutarı göstermek amacıyla düzenlenmelidir.
• Bedelin üçüncü bir şahıs veya hayırsever tarafından karşılanması, faturanın hizmetin asıl muhatabı adına düzenlenmesi kuralını değiştirmez.
• Mal veya hizmetin satın alındığı kişi/kurum net olarak belirlenemediği durumlarda 'muhtelif müşteriler' veya 'çeşitli kişiler' ibaresiyle fatura düzenlenmesi geçersizdir.
• Faturada müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi ve varsa vergi dairesi/hesap numarası gibi zorunlu bilgiler eksiksiz yer almalıdır.
• Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenmelidir.
İşletmeler, ödemeyi kimin yaptığına bakmaksızın faturayı daima malı veya hizmeti fiilen alan/sözleşme imzalayan taraf adına düzenlemeli ve alıcı bilgilerini açıkça belirtmelidir.
Vergi
Ücretsiz Umre Hizmetlerinde Fatura Düzeni ve KDV Uygulaması
Seyahat acentelerinin umre organizasyonlarında uyguladığı ücretsiz müşteri teşvikleri ve din görevlisi masraflarının vergi karşısındaki durumu netleşti. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, bu tür bedelsiz hizmetlerin faturalandırılması ve KDV hesaplanması konusunda kritik ayrım noktaları sunuyor.
• Müşteri kazanımı amacıyla verilen ücretsiz umre hizmetleri 'barter' (hizmet değişimi) olarak kabul edilir.
• Bedelsiz sunulan umre hizmetleri için emsal bedel üzerinden fatura düzenlenmeli ve KDV hesaplanmalıdır.
• Belirli sayıda kişi getirenlere verilen ücretsiz haklar, pazarlama gideri olarak ticari kazancın tespitinde indirilebilir.
• Diyanet görevlilerinin konaklama ve ulaşım giderleri için bir hizmet sunulmadığından fatura düzenlenmesine veya KDV hesaplanmasına gerek yoktur.
• Din görevlilerinin masrafları, ticari kazancın elde edilmesi için yapılan genel giderler kapsamında değerlendirilebilir.
Acenteler, kampanya kapsamında ücretsiz götürdükleri müşteriler için emsal bedel üzerinden fatura kesmeli; ancak sadece masrafı karşılanan din görevlileri için fatura düzenleme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Mevzuat
Belediyelerin Vakıf ve Derneklerle İş Birliği Çalışmaları ve Taşınmaz Tahsis Etmelerine İlişkin Bazı Esaslar ve Yöntemler – Mintez ŞİMŞEK, MEB İLKSAN Genel Müdürü
Belediyelerin vakıf ve derneklerle yürüteceği iş birliği faaliyetleri ile bu kuruluşlara yapılacak yardımların hukuki sınırları ve mali esasları ele alınmaktadır. Kamu kaynaklarının verimli kullanımı ve denetimi açısından belediyelerin STK'lara doğrudan kaynak aktarımı konusundaki yasal kısıtlamalar vurgulanmaktadır.
• Dernekler ile kamu kurumları arasındaki ortak projelerde, kamu kurumlarının katkısı proje maliyetinin en fazla %50'si ile sınırlıdır.
• Engellilerin ve eski hükümlülerin mesleki eğitimi ve rehabilitasyonuna yönelik projelerde %50 katkı sınırı uygulanmaz.
• Belediyeler, kamu tüzel kişiliği oldukları için dernek veya vakıflara bağış yapamaz ve aidat ödeyemezler.
• Kamu yararına çalışan dernekler ve vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ile ortak hizmet projeleri belediyelerce doğrudan gerçekleştirilebilir.
• Diğer dernek ve vakıflarla yapılacak ortak hizmet projeleri için mülki idare amirinin izni zorunludur.
• 5393 sayılı Belediye Kanunu'ndaki düzenleme ile belediyelerin STK'lara doğrudan yardım yapması ve kaynak aktarması engellenmiştir.
Belediye yöneticileri ve mali birimler, STK'larla yapılacak iş birliklerinde doğrudan nakdi yardım yerine proje bazlı ortaklıkları tercih etmeli ve %50 katkı sınırına dikkat etmelidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, ekonomik faaliyetlerin çevresel uyum kriterlerini ve finansal kuruluşların raporlama esaslarını belirliyor. Bu düzenleme ile sürdürülebilir yatırımların teşvik edilmesi ve 'yeşile boyama' olarak bilinen yanıltıcı çevresel beyanların önüne geçilmesi hedefleniyor.
• Ekonomik faaliyetlerin taksonomiyle uyumlu sayılması için teknik tarama kriterlerine göre katkı sağlaması ve zarar vermemesi şartı aranıyor.
• Fosil yakıt kullanılan üretim faaliyetleri, belirlenen kriterler doğrultusunda çevresel açıdan sürdürülebilir kabul edilmeyecek.
• Bankalar, aracı kurumlar ve sigorta şirketleri gibi finansal kuruluşlar için zorunlu raporlama öngörülürken, bu yükümlülük 1 Ocak 2029 tarihine kadar ertelendi.
• Gönüllü raporlama yapan işletmelerde, ilgili göstergenin hasılat, yatırım veya gider oranı yüzde 10'un altında kalırsa raporlamaya dahil edilmeyebilecek.
• Raporlar, mali tablo bitimini izleyen altıncı ayın sonunda Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemi'ne yüklenecek.
• Teknik tarama kriterlerindeki güncellemeler 15 Aralık tarihine kadar yayımlanacak ve değişiklikler takip eden yıldan itibaren geçerli olacak.
Finansal kuruluşlar ve büyük ölçekli işletmeler, 2029 yılına kadar sürdürülebilirlik raporlama altyapılarını hazırlamalı ve faaliyetlerini İklim Değişikliği Başkanlığı kriterlerine göre sınıflandırmaya başlamalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Mali Eylem Görev Gücü (FATF) 5’inci Tur Karşılıklı Değerlendirme Raporu Yayımlandı
Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından Türkiye'nin kara para aklama ve terör finansmanıyla mücadele kapasitesini ölçen 5. Tur Karşılıklı Değerlendirme Raporu yayımlandı. Raporda Türkiye'nin savunma mekanizmalarındaki gelişim takdir edilirken, bazı kritik alanlarda iyileştirme yapılması gerektiği vurgulandı.
• Türkiye'nin AML/CFT/CPF önlemleri ve FATF tavsiyelerine uyum düzeyi değerlendirildi.
• Mali istihbarat ve uluslararası iş birliği kullanımı konusunda gelişim kaydedildiği tespit edildi.
• Uyuşturucu kaçakçılığı, kaçakçılık ve yasadışı kumar gibi yüksek riskli öncül suçlara odaklanılması gerektiği belirtildi.
• Yurt dışındaki suç varlıklarının tespiti, izlenmesi ve geri alınması kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
• Türkiye, üç yıl içinde tamamlanması gereken 'Temel Tavsiye Edilen Eylemler' yol haritasına alındı.
• Rapor sonucunda Türkiye, 'gelişmiş takip' statüsünde değerlendirildi.
Mali müşavirler ve raporlama yapan kuruluşlar, terör finansmanı riskleri konusundaki farkındalıklarını artırmalı ve şüpheli işlem bildirim süreçlerini güncel risk profillerine göre sıkılaştırmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
İstisnai Kıymetle Beyan ve Tamamlayıcı Beyan Uygulamaları
Gümrük Yönetmeliği'nin 53. maddesi kapsamında, ithalat sırasında henüz netleşmemiş olan kıymet ve matrah unsurlarının beyan edilmesi süreçleri düzenlenmiştir. Bu uygulama, özellikle fiyatın sonradan belirlendiği veya sözleşme gereği değiştiği durumlarda gümrük vergilerinin doğru hesaplanmasını amaçlamaktadır.
• Konsinye teslim edilen çabuk bozulabilir eşya ve boru hatlarıyla taşınan sürekli akış halindeki eşyalar için basitleştirilmiş usul uygulanabilir.
• Fiyatın sonradan gözden geçirilmesini öngören sözleşmelerde, kıymet unsurlarının mevcudiyetini gösteren belgelerin onaylı tercümesi gümrük idaresine sunulmalıdır.
• Tamamlayıcı beyan süresi, kıymet veya matrah unsurunun öğrenildiği ayı takip eden ayın 26. günü akşamına kadardır.
• Kıymet artışı durumunda ek vergi tahakkuk ettirilirken, kıymet düşüşünde iade için tevsik edici belgeler ve tahlil raporu şartı aranır.
• Süresinde yapılmayan tamamlayıcı beyanlar nedeniyle gecikilen vergiler için 6183 sayılı Kanun uyarınca gecikme zammı ve Gümrük Kanunu'nun 241. maddesi uyarınca ceza uygulanır.
• Tamamlayıcı beyana ilişkin ithalat vergileri için zamanaşımı, beyanın verildiği tarihten itibaren başlar.
İthalatçı firmalar, ithalat anında bilinmeyen royalty veya fiyat farkı gibi unsurları öğrendikleri ayı takip eden ayın 26'sına kadar mutlaka beyan etmeli ve vergilerini ödemelidir.
Vergi
'Yarısı Bizden' Kampanyası Kapsamında Kentsel Dönüşümün İnşaat Muhasebe Ve Vergi Uygulamaları (Bölüm 1)
'Yarısı Bizden' kampanyası kapsamında kentsel dönüşüm projelerinde müteahhitlerin hibe ve kredi tutarlarını nasıl muhasebeleştirmesi gerektiği netleşiyor. Bu ödemelerin doğrudan müteahhit hesabına yatması, işin niteliğine göre vergilendirme yöntemini ve gelir kaydedilme zamanını doğrudan etkiliyor.
• Hibe ve kredi tutarları müteahhit için doğrudan gelir değil, 340 Alınan Sipariş Avansları hesabında takip edilmelidir.
• İnşaat işi birden fazla takvim yılına yayılıyorsa GVK Madde 42 uyarınca 'Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşleri' hükümlerine tabidir.
• Yıllara sari işlerde kar veya zarar, inşaatın bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve o yılın geliri sayılır.
• Sözleşmede KDV'nin kat malikleri tarafından ödenmeyeceğine dair özel bir madde varsa, iş 'yıllara sari' kapsamından çıkar ve genel vergileme hükümlerine tabi olur.
• Hakediş veya fatura aşamasına kadar gelen tüm nakdi destekler avans niteliğinde olup, inşaat bitiminde düzenlenen fatura ile kapatılmalıdır.
Müteahhitler, hibe ve kredi ödemelerini gelir yazmak yerine avans olarak takip etmeli ve sözleşme maddelerini vergilendirme usulünü (yıllara sari olup olmama durumu) belirlemek için dikkatle düzenlemelidir.
Mevzuat
İncelemeye Hazırlık Dosyası ve Pişmanlık Hakkı
Vergi Denetim Kurulu tarafından hayata geçirilen İncelemeye Hazırlık Dosyası (İHD) uygulaması, vergi incelemesi öncesinde riskli alanların tespit edilmesini amaçlayan yeni bir denetim modelidir. Bu uygulama, mükelleflere inceleme başlamadan hatalarını düzeltme fırsatı sunarken, VUK 371 kapsamında pişmanlık hükümlerinden yararlanma hakkı konusunda kritik bir tartışmayı beraberinde getirmektedir.
• İHD uygulaması, OECD'nin SAF-T standartlarına benzer şekilde elektronik ortamda standart veri yükleme imkanı sağlar.
• İnceleme Öncesi Modelde süreç, Hazine ve Maliye Bakanlığı mali mührüyle imzalanmış elektronik bilgi isteme yazısının tebliği ile başlar.
• VDK Rehberi'ne göre, İHD kapsamında yapılan bildirimlerde pişmanlık hükümlerinden yararlanılamayacağı belirtilmektedir.
• VUK 371 kapsamında pişmanlığı engelleyen durumlar arasında incelemenin başlamış olması veya konunun takdir komisyonuna sevk edilmesi yer alır.
• İHD yazısının tebliğinin, VUK 371'deki 'kendiliğinden haber verme' şartını her durumda ortadan kaldırıp kaldırmayacağı hukuki bir tartışma konusudur.
Mükellefler, İHD yazısı tebliğ edildikten sonra riskli alanları tespit edip inceleme başlamadan önce düzeltme beyannamesi vermeli; ancak pişmanlık hakkının kullanımı konusunda uzman görüşü almalıdır.
Vergi
İnşaat Firmalarını Bekleyen Büyük Tehlike
Maliye İdaresi, inşaat sektöründe tapu harçlarının gerçek satış bedeli yerine düşük beyan edilmesini veri analizi yöntemleriyle sıkı bir şekilde takip ediyor. Eksik harç ödemesi tespit edilen firmalara tanınan süre içinde yapılacak hatalı işlemler, çok daha büyük vergi cezalarına kapı aralayabilir.
• 492 Sayılı Harçlar Kanunu Madde 63 uyarınca tapu harcı, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere gerçek devir bedeli üzerinden hesaplanmalıdır.
• Maliye İdaresi, eksik harç tespiti durumunda mükellefe VUK 371. madde kapsamında pişmanlık hükümlerinden yararlanması için 15 günlük süre tanımaktadır.
• Tapu harcı farkının ödenmesi tek başına yeterli değildir; bu işlem faturadaki KDV matrahını ve gelir/kurumlar vergisi matrahını da doğrudan etkilemektedir.
• Eksik harç ödemesi sonrası fatura ve matrah düzeltmesi yapılmazsa, olası bir incelemede KDV farkı, kurumlar vergisi farkı ve ağır vergi cezaları ile karşılaşılmaktadır.
İnşaat firmaları, tapu harcı farkı ödemesi yaparken eş zamanlı olarak fatura, KDV ve kurumlar vergisi matrah düzeltmelerini de mutlaka yapmalı; aksi halde vergi incelemesine davetiye çıkarmalıdır.
Vergi
VUK 262 ve Kanunlaşan Ezberin Gölgesinde Binek Araç Paradoksu
Sabit kıymet alımlarında kullanılan kredi faizlerinin maliyete eklenmesi konusu, uzun süredir tebliğ ve yargı kararları arasında çatışma konusuyken artık kesin bir kanuni hükme bağlanmıştır. 7338 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme, finansman giderlerinin hangi tarihe kadar maliyete ekleneceğini netleştirerek idari uygulamayı yasal bir zemine oturtmuştur.
• 7338 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile Vergi Usul Kanunu'nun 262. maddesine yeni bir hüküm eklenmiştir.
• Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satın alınmasında kullanılan kredilerin faizleri, envantere alındığı hesap döneminin sonuna kadar maliyete eklenmek zorundadır.
• Düzenleme ile 163 ve 334 Sıra No'lu VUK Genel Tebliğleri ile yürütülen uygulama, artık doğrudan kanun hükmü haline gelmiştir.
• Kredi faizlerinin maliyete eklenmesi zorunluluğu; binek araçlar, ticari araçlar, makine, teçhizat ve tesis gibi tüm sabit kıymetleri kapsamaktadır.
• Düzenleme öncesinde Danıştay, varlığın kullanıma hazır olduğu tarihten sonraki faizlerin doğrudan gider yazılması gerektiğini savunmaktaydı.
Mali müşavirler ve işletmeler, krediyle alınan sabit kıymetlerin faizlerini takvim yılı sonuna kadar maliyete eklemek zorundadır; bu tarihten sonraki faizler ise doğrudan gider olarak kaydedilmelidir.
KDV
İhraç Kaydıyla Teslim Edilerek İhraç Edilen Malların Geri Gelmesi
3065 sayılı KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesi kapsamında ihraç kaydıyla teslim edilen malların ihracat sonrası geri gelmesi durumunda uygulanacak vergi prosedürleri netleşti. Bu süreçte, istisnadan yararlanılan KDV tutarının nasıl ödeneceği ve indirim konusu yapılacağı kritik önem taşıyor.
• İhraç edilen malların geri gelmesi halinde, faturada hesaplanan ancak tahsil edilmeyen KDV'nin gümrük idaresine ödenmesi zorunludur.
• Ödenecek KDV tutarı, imalatçı tarafından tecil-terkin edildiyse ihracatçının satış bedeli üzerinden hesaplanan tutardır.
• KDV'nin gümrük idaresine ödendiğinin belgelenmesi şartıyla, gecikme zammı uygulanmadan terkin veya iade işlemleri yapılabilir.
• İhracatçı tarafından gümrüğe ödenen KDV tutarları, ilgili dönem beyannamesinde indirim konusu yapılabilir.
• Geri gelen malların üçüncü şahıslara tekrar satışı genel KDV hükümlerine tabidir.
İhracatçı firmaların, geri gelen mallar için gümrüğe ödedikleri KDV tutarlarını beyannamelerinde indirim konusu yapmaları ve ödeme belgelerini mutlaka saklamaları gerekmektedir.
SGK
SGK: E-Borcu Yoktur Uygulaması
Sosyal Güvenlik Kurumu, e-Borcu Yoktur sistemi ve EKAP borç sorgulama servislerinde önemli bir teknik güncellemeye gidiyor. Banka borç sorgu metoduna geçiş yapılan bu yeni sistem, Türkiye genelinde 17 Eylül 2026 itibarıyla devreye alınacak.
• Yeni sistem 17 Eylül 2026 mesai bitimi itibarıyla Türkiye genelinde kullanıma açılacaktır.
• Borç sorgulamaları artık banka borç sorgu metoduna göre gerçekleştirilecektir.
• Sorgulama yapılabilmesi için borç sorgu tarihi ile sorguya esas tarihin aynı gün olması şartı aranacaktır.
• Güncelleme hem SGK e-Borcu Yoktur sistemini hem de Kamu İhale Kurumu'nun kullandığı EKAP servisini kapsamaktadır.
• İşyeri terk kayıtları, ödeme planı bozma işlemleri ve teşvik iptalleri gibi süreçlerin süresi içinde sonuçlandırılması zorunludur.
• Emanet hesaplardaki tutarların borçlara mahsup edilmesi işlemleri titizlikle takip edilecektir.
İhale süreçlerinde sorun yaşamamak için işverenlerin ve mali müşavirlerin, 17 Eylül itibarıyla borç sorgulama tarihlerini güncel metod ve aynı gün kuralına göre kontrol etmeleri kritik önemdedir.
Mevzuat
340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu makale, işletmelerin gelecekteki mal veya hizmet teslimleri öncesinde müşterilerinden tahsil ettikleri sipariş avanslarının muhasebeleştirilme esaslarını ve KDV doğuran olayla ilişkisini açıklamaktadır. 340 Alınan Sipariş Avansları hesabının kullanımı, dönem sonu raporlamaları ve vade farklarına göre hesap seçimi konularına odaklanmaktadır.
• 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı, mal veya hizmet teslim edilene kadar bir gelir değil, pasif karakterli bir yükümlülük olarak izlenir.
• KDV Kanunu'nun 10/b maddesi uyarınca, avans tahsilatında fatura düzenlenmesi durumunda teslim gerçekleşmese dahi KDV doğmaktadır.
• Tahsil edilen avansın hizmet veya mal teslimi ile birlikte 600 Yurtiçi Satışlar hesabına aktarılması gerekmektedir.
• Hizmetin gerçekleşmesine bir yıldan uzun süre varsa tutar 340 yerine 440 Alınan Sipariş Avansları hesabında takip edilmelidir.
• Vadeye bir yıldan az süre kaldığında, 440 hesaptaki tutarlar kısa vadeli olan 340 hesaba aktarılmalıdır.
Mali müşavirler, avans tahsilatlarında fatura düzenlenip düzenlenmediğini kontrol ederek KDV beyanını doğru yönetmeli ve vadeye göre 340 veya 440 hesap ayrımına dikkat etmelidir.
Diğer
Tarım Sigortalarında Sel Hasarı 950 Milyon TL’ye Çıktı
Devlet destekli tarım sigortalarında 2026 yılının ilk yarısına ilişkin veriler açıklandı. İklim değişikliğinin etkisiyle sel ve su baskını kaynaklı hasar ödemelerinde geçen yıla oranla çok ciddi bir artış gözlemlendi.
• Sel ve su baskını kaynaklı hasar ödemeleri 18 milyon liradan 950 milyon liraya yükseldi.
• Bitkisel üretimde toplam hasar ödemesi 1,84 milyar TL olup, bunun %51,8'i sel ve su baskınından kaynaklandı.
• Bitkisel ürünlerde en yüksek hasar ödemesi 567 milyon lira civarıyla buğdayda gerçekleşti.
• Hayvansal üretim branşlarında toplam 3,52 milyar TL hasar ödemesi yapıldı.
• Büyükbaş hayvan hayat sigortası 3,06 milyar TL ile en yüksek hasar ödemesi alan branş oldu.
• 2026'nın ilk yarısında toplam 1,98 milyon poliçe düzenlenirken, üreticilere yapılan toplam hasar ödemesi 5,36 milyar TL'ye ulaştı.
Tarım işletmesi sahipleri ve mali müşavirler, artan iklim risklerine karşı bitkisel ve hayvansal sigorta kapsamlarını güncel tutmalı ve hasar tazmin süreçlerini yakından takip etmelidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, Tekdüzen Hesap Planı'nda yer alan 226 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabının kullanım amaçlarını ve muhasebeleştirme mantığını açıklamaktadır. İşletmelerin faaliyetleri gereği üçüncü kişilere verdiği nakit veya diğer varlıkların takibi açısından kritik öneme sahiptir.
• 226 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabı, işletmenin uzun vadeli (bir yıldan uzun) olarak vereceği depozito ve teminatları izlemek için kullanılır.
• Kira sözleşmeleri, mal alım-satımına ilişkin teminatlar veya ihale süreçlerinde verilen güvenceler bu hesapta takip edilir.
• Eğer verilecek tutar bir yıldan kısa süreli ise 126 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabı kullanılmalıdır.
• Hesabın aktif karakterli olması sebebiyle, verilen teminatlar borç tarafına kaydedilir; geri alınan tutarlar ise alacak tarafına işlenir.
Muhasebe kayıtlarında vade yapısına dikkat edilmeli; bir yılı aşan teminatlar 226, kısa vadeli olanlar ise 126 numaralı hesap altında sınıflandırılmalıdır.
Vergi
Yurt Dışına Kiralanan Vinçlerde Amortisman Ayrılır mı?
İşletmelerin aktifinde kayıtlı olan ve geçici ihracat yoluyla yurt dışına kiralanan iş makineleri için amortisman ayrılıp ayrılamayacağı konusu, İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesiyle netlik kazandı. Bu düzenleme, varlığın fiilen yurt dışında bulunmasının amortisman gideri yazılmasına engel teşkil etmediğini ortaya koyuyor.
• VUK Madde 313 uyarınca amortisman için varlığın işletme aktifinde kayıtlı olması ve kullanıma hazır halde bulunması şarttır.
• Amortisman süresi, iktisadi kıymetin aktife girdiği yıldan itibaren başlar (VUK Madde 320).
• Vinçler gibi inşaat makineleri için genel faydalı ömür 10 yıl, amortisman oranı ise yüzde 10 olarak uygulanmaktadır.
• Varlığın Türkiye sınırları dışında olması, işletme aktifinde kayıtlı olduğu sürece amortisman ayrılmasına engel değildir.
• Amortisman giderleri muhasebe kayıtlarında 740 Genel Yönetim Giderleri hesabı kullanılarak kaydedilebilir.
İşletmeler, yurt dışına kiraladıkları makinelerin aktif kayıtlarını güncel tutarak ve kullanım amacını belgeleyerek amortisman giderlerini vergi matrahından düşmeye devam etmelidir.
Mevzuat
Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 426)
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 426 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği ile Hazine taşınmazlarının kullanımına ilişkin usullerde önemli bir değişiklik yapıldı. Düzenleme, belirli kamu kurum ve kuruluşlarının Hazine taşınmazları üzerinde ilan yapılmaksızın doğrudan kullanma izni veya irtifak hakkı tesis edebilmesinin kapsamını genişletiyor.
• Düzenleme 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 17. maddesine istinaden ilan yapılmaksızın doğrudan izin süreçlerini kapsamaktadır.
• Bakanlığa bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ile iştiraklerine asli faaliyetleri kapsamında doğrudan izin verilebilecektir.
• Sermayesinin en az yüzde 15'i Türkiye Varlık Fonu veya Hazineye ait olan kurum ve kuruluşlar kapsam dahilindedir.
• Özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmuş tüzel kişiliklere asli faaliyetleri için doğrudan izin imkanı tanınmıştır.
• Birden fazla istekli olması durumunda işlem doğrudan değil, pazarlık usulüyle ihale yapılarak en yüksek bedeli verene gerçekleştirilecektir.
• Tebliğ sadece kullanma izni ve irtifak hakkı tesisini düzenlemekte olup taşınmaz satışlarını kapsamamaktadır.
Kamu iştirakleri ve ilgili kuruluşlar, Hazine taşınmazlarını asli faaliyet alanlarına uygun şekilde kullanmak için ilan sürecine takılmadan doğrudan başvuru imkanına kavuşmuştur; ancak rekabet durumunda pazarlık usulü uygulanacaktır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
İhraç Kaydıyla Teslimlerden Kaynaklanan İade Taleplerinde Hangi Belgeler Aranır?
İhraç kayıtlı teslimlerden kaynaklanan KDV iade taleplerinde, vergi dairesine sunulması gereken zorunlu belgeler ve bu belgelerin içerik detayları netleşmiştir. İmalatçıların iade sürecinde eksiklik yaşamaması için hazırlaması gereken evrak listesi kritik önem taşımaktadır.
• İlgili meslek odasına üyelik belgesinin onaylı örneği (değişiklik olmadıkça bir kez yeterli).
• İmalatçı belgesi (değişiklik olmadıkça bir kez yeterli).
• İhraç kayıtlı teslim faturaları veya listesi.
• Gümrük beyannamesi çıktısı, serbest bölge işlem formu veya özel fatura örneği.
• Gümrük beyannamesinde imalatçı bilgisi yoksa; ihracatçıdan alınan, beyanname tarihi/sayısı ve mal detaylarını içeren onaylı yazı.
• İhraç kayıtlı teslimin yapıldığı döneme ait indirilecek KDV listesi.
İmalatçı firmalar, iade taleplerinde gecikme yaşamamak için gümrük beyannamesindeki imalatçı bilgilerinin doğruluğunu kontrol etmeli ve eksik durumlarda ihracatçıdan detaylı onay yazısını temin etmelidir.
Mevzuat
Işıkhan’dan Şanhay’da Beceri Dönüşümü Mesajı
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Şanhay'da düzenlenen Dünya Beceriler Zirvesi'nde dijitalleşme ve yapay zekanın işgücü piyasaları üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Bakanlık, değişen çalışma koşullarına uyum sağlamak amacıyla mesleki beceri gelişimini ulusal politikaların merkezine koymayı hedefliyor.
• Yapay zeka ve yeşil dönüşümün işgücü piyasalarını hızla değiştirdiği vurgulandı.
• İŞKUR bünyesinde yapay zeka destekli iş eşleştirme araçlarının kullanıma sunulduğu belirtildi.
• Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi ile eğitim ve çalışma hayatı arasında bağ kurulması hedefleniyor.
• Yaşam boyu mesleki eğitimin dijital ve akıllı bir gelecek için kritik öneme sahip olduğu ifade edildi.
İşverenlerin ve İK departmanlarının, çalışanların dijital yetkinliklerini artıracak eğitim süreçlerine ve yapay zeka destekli yeni nesil iş modellerine hazırlıklı olması gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Sektörel Güvende Perakende Yükseldi, İnşaat Geriledi
TÜİK tarafından açıklanan Eylül 2026 verilerine göre, sektörlerin ekonomik güven endekslerinde farklılaşan eğilimler gözlemlenmektedir. Perakende ticarette iyimserlik artarken, inşaat sektöründe daralma sinyalleri verilmektedir.
• Perakende ticaret güven endeksi ağustosa göre %1,1 artış gösterdi.
• Perakende sektöründe gelecek üç aya ilişkin iş hacmi ve satış beklentisi endeksi %3,5 artarak 128,0 seviyesine yükseldi.
• İnşaat güven endeksi %0,2 azalarak 83,0 düzeyine geriledi.
• İnşaat sektöründe gelecek üç aya ilişkin toplam çalışan sayısı beklentisi %2,1 oranında düştü.
• Hizmet sektörü güven endeksi 111,9 seviyesinde sabit kaldı.
İşverenler ve mali müşavirler, perakende sektöründeki büyüme beklentisine paralel olarak stok yönetimine dikkat etmeli; inşaat sektöründeki çalışan sayısı düşüş beklentisini ise personel planlamasında göz önünde bulundurmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Bu gündem her sabah 07:00'de hazır.
Montan News iPhone uygulaması: önem sırasına dizilmiş özetler, sesli anlatım, kaynağa tek dokunuş. Ücretsiz ve reklamsız.
App Store'dan indirBu sayfadaki özetler bilgilendirme amaçlıdır ve kaynağından teyit edilmelidir; resmî vergi veya mevzuat danışmanlığı yerine geçmez. Her özetin altında kaynağın asıl sayfası bağlantılıdır.
Bugünün gündemi → · Arşiv