Vergi
KDV Tevkifatında Alıcının Vergiyi Ödememesinin Satıcıya Etkisi ve Müteselsil Sorumluluk Riski – M. Bahadır ALTAŞ, YMM
KDV tevkifatı uygulamalarında alıcının beyan ettiği ancak ödemediği vergi tutarları, vergi idaresi tarafından satıcıya rücu edilme riski taşımaktadır. Bu durum, KDV'nin nötrlük ilkesi ile vergi alacağının güvence altına alınması amacı arasında ciddi bir hukuki ihtilaf yaratmaktadır.
• KDV Kanunu Madde 9/1 uyarınca tevkifat, vergi alacağını güvence altına almak için bir güvenlik müessesesi olarak uygulanmaktadır.
• KDV Kanunu Madde 46 uyarınca, vergi kesintisi yapmakla sorumlu olan alıcılar, tevkif edilen vergiyi beyanname dönemini takip eden ayın 23. günü akşamına kadar ödemekle yükümlüdür.
• Vergi idaresi, alıcının 2 No.lu KDV beyannamesindeki tevkifat tutarını ödememesi durumunda VUK Madde 11 kapsamında satıcıdan tahsilat talep edebilmektedir.
• KDV Kanunu Madde 29/1-(ç) uyarınca, sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenen KDV'nin indirim konusu yapılabilmesi için 'ödeme' şartı aranmaktadır.
• İdari uygulamada, alıcının tevkif ettiği vergiyi ödememesi halinde Hazineye intikal etmeyen tutarların satıcıdan istenmesi riski bulunmaktadır.
Mali müşavirler ve işletmeler, tevkifatlı işlemlerde alıcının vergi ödeme performansını takip etmeli ve olası bir rücu riskine karşı sözleşmelerinde sorumluluk sınırlarını netleştirmelidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Haftalık Çalışma Süresi, Fazla Çalışma, Denkleştirme, Bordrolama ve SGK Bildirimi
İş Kanunu kapsamındaki çalışma sürelerinin, fazla mesai hesaplamalarının ve denkleştirme uygulamalarının bordrolama ile SGK bildirimlerine etkisi ele alınmaktadır. Hatalı yapılan hesaplamaların işçilik alacakları ve idari yaptırımlar açısından ciddi riskler taşıdığı vurgulanmaktadır.
• Haftalık normal çalışma süresi en çok 45 saattir.
• Günlük çalışma süresi, ara dinlenmeler hariç 11 saati aşamaz.
• 45 saati aşan çalışmalar için %50 zamlı, 45 saate kadar olan fazla sürelerle çalışmalar için %25 zamlı ücret ödenmelidir.
• Yıllık fazla çalışma süresi sınırı 270 saattir.
• Denkleştirme süresi genel olarak 2 ay, toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar uzatılabilir; turizmde ise bu süreler 4 ve 6 aydır.
• Serbest zaman kullanımında; her 1 saat fazla çalışma için 1 saat 30 dakika, her 1 saat fazla sürelerle çalışma için 1 saat 15 dakika verilmelidir.
İşverenler, fazla mesai ve denkleştirme uygulamalarını puantaj kayıtlarıyla uyumlu şekilde bordroya yansıtmalı ve denkleştirme dönemlerini yazılı anlaşmalarla kayıt altına almalıdır.
Mevzuat
Uzaktan Çalışma Yönetmeliği: Madde Madde Açıklamalar
10 Mart 2021 tarihli Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, işçilerin evden veya teknolojik araçlarla işyeri dışında çalışmasını düzenleyen temel çerçeveyi çizmektedir. Özellikle hibrit çalışma modelini de kapsayan güncel düzenlemeler, iş sözleşmelerinin içeriği ve tarafların sorumlulukları açısından kritik önem taşımaktadır.
• Uzaktan çalışma ilişkisi mutlaka yazılı sözleşme ile kurulmalıdır.
• Sözleşmede iş tanımı, çalışma süresi, yeri, ücret, ekipman ve iletişim yöntemleri somut olarak belirtilmelidir.
• İş araçlarının (bilgisayar, ekran vb.) kim tarafından sağlanacağı ve giderlerin nasıl karşılanacağı sözleşmede açıkça yer almalıdır.
• İşverenin teslim ettiği ekipmanların listesi yazılı olarak verilmeli ve imzalı nüsha özlük dosyasında saklanmalıdır.
• Hibrit modelde (işin bir kısmının işyerinde, bir kısmının uzaktan yapılması) hangi günlerin nerede geçirileceği sözleşmede netleştirilmelidir.
• Tehlikeli kimyasal, radyoaktif veya biyolojik etken içeren işlerde uzaktan çalışma yapılması yasaktır.
İşverenler ve mali müşavirler, sadece 'evden çalışacaktır' ibaresiyle yetinmeyip; ekipman teslim tutanaklarını, gider kalemlerini ve hibrit gün dağılımını içeren detaylı yazılı sözleşmeler hazırlamalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu haber, inşaat taahhüt sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin birden fazla takvim yılına yayılan işlerinde kullanmaları gereken 350 numaralı hakediş hesabının muhasebe standartlarını ve vergi uygulamalarını açıklamaktadır. İşin tamamlanma aşamasına kadar gelirlerin neden doğrudan satış hesaplarına değil de pasif karakterli hakediş hesaplarına kaydedilmesi gerektiği teknik detaylarıyla ele alınmaktadır.
• Bir işin yıllara yaygın inşaat ve onarım işi sayılması için birden fazla takvim yılına yayılma koşulunun gerçekleşmesi şarttır.
• Hakediş bedelleri, iş tamamlanıncaya kadar 350 ile 357 hesaplar arasında; maliyetler ise 170 ile 177 hesaplar arasında proje bazında izlenmelidir.
• İşin geçici kabulü yapıldığında, 350 hesapta biriken tutarlar borçlandırılarak ilgili satış hesaplarına aktarılmalıdır.
• Hakediş onaylandığında Gelir veya Kurumlar Vergisi stopajı yapılması gerekiyorsa, kesilen tutar 295 Peşin Ödenen Vergi hesabında takip edilmelidir.
• 350 hesabın kısa vadeli yabancı kaynaklar sınıfında yer alması, hakedişin mutlaka bir yıl içinde tahsil edileceği anlamına gelmez.
• Kendi adına inşa edip satılan taşınmazlar ile başkası adına üstlenilen taahhüt işlerinin muhasebe ve vergilendirme süreçleri birbirinden ayrılmalıdır.
İnşaat taahhüt firmaları, hakediş onay süreçlerinde gelir kaydı ile geçici kabul sonrası satış kaydını karıştırmamalı ve maliyetleri 170'li gruplarda proje bazlı takip etmelidir.
Mevzuat
Yargıtaydan Hafta Tatili Ve Fazla Mesaide Mükerrer Hesaplamaya Bozma
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçilik alacaklarının hesaplanmasında yapılan bir hataya dikkat çekerek mükerrer ödeme yapılmasını engelleyen kritik bir bozma kararı verdi. Karar, hafta tatili çalışması ile fazla mesai ücretlerinin aynı süre üzerinden iki kez hesaplanamayacağını net bir şekilde ortaya koyuyor.
• Hafta tatili çalışması için ödenen ücret ile fazla çalışma ücreti aynı süre üzerinden hesaplanamaz.
• Hafta tatilinde yapılan 7,5 saatlik çalışma, hem hafta tatili alacağı hem de fazla mesai alacağı kalemine dahil edilerek mükerrer hesaplama yapılamaz.
• Hafta tatili günündeki çalışma, fazla mesai hesabına dahil edilmemelidir.
• Yargıtay kararı, hafta tatili günündeki çalışmanın fazla mesai hesabından dışlanması gerektiğini hükme bağlamıştır.
• Karar, hafta içindeki diğer fazla çalışmaların hesaplanmasına engel teşkil etmemektedir.
İşveren vekilleri ile mali müşavirler, işçilik alacağı davalarında bilirkişi raporlarını incelerken hafta tatili ve fazla mesai sürelerinin çakışıp çakışmadığını mutlaka kontrol etmeli, mükerrer hesaplamalara karşı itirazlarını sunmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
İnternetten Satışlarda Müşteriden T.C. Kimlik Numarası İstenir mi?
E-ticaret yapan işletmelerin e-Arşiv fatura düzenlerken müşteriden T.C. kimlik numarası talep edip etmemesi gerektiğine dair hukuki ve teknik belirsizlik, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesiyle netlik kazandı. Bu düzenleme, hem Vergi Usul Kanunu hem de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) arasındaki hassas dengeyi korumayı amaçlıyor.
• Nihai tüketicilere (vergi mükellefi olmayanlara) yapılan satışlarda TCKN alınması vergi mevzuatı açısından zorunlu değildir.
• e-Arşiv fatura sisteminde TCKN/VKN alanları teknik olarak boş geçilemediği için, zorunluluk olmayan durumlarda TCKN yerine '11111111111', VKN yerine '2222222222' yazılabilir.
• Vergi mükellefi olan alıcılara düzenlenen e-Arşiv faturalarda VKN veya TCKN bilgisinin yer alması kanunen zorunludur.
• 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği uyarınca e-Arşiv faturalarda web adresi, ödeme şekli, ödeme tarihi ve teslim tarihi gibi ek bilgilerin bulunması zorunludur.
• KVKK kapsamında, yasal bir zorunluluk bulunmadığı sürece müşteriden TCKN bilgisi otomatik olarak talep edilmemelidir.
İşletmeler, e-ticaret sitelerinde TCKN alanını zorunlu tutmak yerine, vergi mükellefi olmayan müşteriler için sistemin izin verdiği geçici numaraları kullanarak KVKK riskini minimize etmelidir.
Vergi
Kur Farkında KDV Uygulaması
Döviz cinsinden veya dövize endeksli yapılan satışlarda, teslim tarihi ile tahsilat tarihi arasındaki kur değişimlerinin KDV matrahına etkisi ve belgelendirme usulü netleşti. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, kur farkı oluşması durumunda hangi belgenin düzenleneceğini ve KDV oranının nasıl belirleneceğini açıklıyor.
• Döviz bazlı satışlarda teslim ve tahsilat arasındaki kur farkları KDV matrahına dahildir.
• Kur farkı oluştuğunda düzenlenecek belge 'vade farkı faturası' değil, 'kur farkı faturası' olmalıdır.
• Kur farkı faturası düzenlenirken, mal veya hizmetin teslim tarihindeki KDV oranı uygulanmalıdır.
• Sadece mal veya hizmet bedeline isabet eden kur farkı matraha dahil edilir; hesaplanan KDV'nin kendi kur farkı matraha eklenmez.
• Yıl sonu veya geçici vergi dönemlerinde VUK uyarınca yapılan değerlemelerden kaynaklanan kur farkları için KDV hesaplanmaz.
• Alıcı lehine oluşan kur farklarında, alıcının satıcıya fatura düzenlemesi gerekmektedir.
İşletmeler dövizli satışlarda kur artışı nedeniyle ek tahsilat yapacaklarsa, teslim tarihindeki KDV oranını kullanarak kur farkı faturası düzenlemeli ve dönem sonu değerlemelerini KDV'den ayrı tutmalıdır.
Vergi
Küçükbaş Canlı Hayvan Yavrularının Muhasebeleştirilmesi
Küçükbaş hayvancılık işletmelerinde doğumla birlikte sürüye katılan yavruların muhasebeleştirilmesi ve ölüm durumunda izlenecek imha süreçleri, vergi uygulamaları açısından kritik önem taşımaktadır. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, bu varlıkların değerleme esaslarını ve imha belgelerinin nasıl düzenleneceğini netleştirmiştir.
• Doğan yavrular, işletmenin zirai varlığı niteliğinde olup doğumla birlikte kayıtlara alınmalıdır.
• Değerleme esası olarak öncelikle VUK 262 uyarınca maliyet bedeli kullanılmalıdır.
• Maliyet bedelinin tespit edilemediği durumlarda VUK 277 uyarınca emsal bedel esas alınmalıdır.
• Emsal bedel, zirai kazanç komisyonlarınca tespit edilen ortalama maliyet bedeli olarak uygulanır.
• Acil imha durumlarında, ilgili bakanlık veya yetkili kurum görevlilerinin katılımıyla kurulan komisyon tutanağı, takdir komisyonu yerine geçer.
• İmha sürecinde bakanlık yetkilileri bulunamazsa, işlem mutlaka takdir komisyonu nezaretinde yapılmalıdır.
İşletmeler, doğan yavruları maliyet veya emsal bedel üzerinden stoklarına dahil etmeli; hayvan ölümlerinde ise mutlaka yetkili kurumlarca düzenlenen imha tutanağını muhafaza ederek giderleştirmelidir.
Mevzuat
Maliyet Hesaplama Yönteminde Değişiklik Yapılabilir mi?
İmalatçı işletmelerin stok ve mamul değerlemesinde kullandıkları maliyet hesaplama yöntemlerini değiştirmeleri konusundaki hukuki çerçeve, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'nın verdiği özelge ile netleşti. Bu düzenleme, enflasyonist ortamlarda kâr marjını ve vergi matrahını doğrudan etkileyen yöntem değişikliği taleplerine ışık tutuyor.
• VUK Madde 275 uyarınca mamul maliyeti; ham madde, işçilik ve genel imalat giderlerinden oluşmalıdır.
• Mükellefler, maliyet unsurlarını içermek kaydıyla maliyet bedelini diledikleri usulde tayin etme hakkına sahiptir.
• Dönem ağırlıklı ortalama maliyet yönteminden FIFO (ilk giren ilk çıkar) yöntemine geçiş mümkündür.
• Maliyet yöntemi değişikliği için kanunda sürekli bir yönteme bağlı kalma zorunluluğu bulunmamaktadır.
• Yöntem değişikliği, VUK hükümlerine aykırılık teşkil etmeden dönem başından itibaren uygulanabilir.
İşletmeler, üretim süreçlerine ve stok yapılarına daha uygun gördükleri maliyet yöntemine geçiş yapabilirler; ancak bu değişikliği yaparken maliyet unsurlarının kanuni çerçevede eksiksiz hesaplandığından emin olmalıdırlar.
Vergi
Müşteri Adına Düzenlenen ve Bedeli Şirket Tarafından Ödenen Uçak Biletlerinin Vergisel Niteliği
Şirketlerin satış veya eğitim faaliyetleri kapsamında müşterileri için ödediği uçak biletlerinin vergisel durumu, Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı'nın verdiği özelge ile netlik kazandı. Müşteri adına düzenlenen biletlerin gider yazılıp yazılamayacağı ve KDV indirimi konusu ele alınıyor.
• Elektronik uçak biletleri, üzerinde şirket bilgileri yer aldığı sürece Vergi Usul Kanunu uyarınca fatura yerine geçen belge sayılmaktadır.
• Müşterilerin ürün tanıtımı veya teknik eğitimi için davet edilmesi durumunda, bilet bedelleri ticari kazancın elde edilmesiyle ilgiliyse gider yazılabilir.
• Yapılan harcamanın işin mahiyetiyle uyumlu ve şirket iş hacmiyle orantılı olması şartı aranmaktadır.
• Yurt içi uçuşlara ait bilet bedelleri üzerinden hesaplanan KDV, giderin kabul edilmesi şartıyla indirim konusu yapılabilmektedir.
• Biletlerin müşteri adına düzenlenmiş olması, bedeli şirket tarafından ödendiği ve gerekli bilgiler içerdiği sürece gider yazılmasına engel değildir.
Müşteri adına düzenlenen e-biletlerin üzerine şirket bilgilerini ekleyerek belge düzenine dikkat edilmeli; bu harcamalar işle ilgili olduğu sürece hem gider yazılmalı hem de KDV indirimi yapılmalıdır.
Vergi
İngiltere Mukimi Firmaya Yapılan Pazar ve Müşteri Araştırması Ödemelerinde Stopaj Uygulaması
Yurt dışındaki firmalardan alınan pazar araştırması ve danışmanlık hizmetlerinin vergilendirilmesi konusunda Bursa Defterdarlığı tarafından kritik bir özelge verildi. Bu düzenleme, özellikle İngiltere mukimi firmalara yapılan ödemelerde stopaj yükümlülüğünün hangi şartlarda ortadan kalkacağını netleştiriyor.
• Pazar araştırması ve danışmanlık hizmetleri iç mevzuata göre serbest meslek kazancı sayılmaktadır.
• İç mevzuat uyarınca dar mükellef kurumlara yapılan bu tür ödemelerde kurumlar vergisi stopaj oranı yüzde 20'dir.
• Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması uyarınca, hizmet Türkiye'de bir işyeri oluşturmadan sunulursa vergilendirme hakkı İngiltere'dedir.
• Hizmetin Türkiye'de icra edildiği süre herhangi bir kesintisiz 12 aylık dönemde 183 günü aşmamalıdır.
• Stopaj avantajından yararlanmak için İngiltere'den alınacak mukimlik belgesinin aslı ve noter onaylı Türkçe tercümesi ibraz edilmelidir.
Yurt dışından danışmanlık hizmeti alırken stopaj ödememek için firmanın mukimlik belgesini temin etmeli ve hizmet süresinin Türkiye'de 183 günü geçmediğinden emin olmalısınız.
Vergi
Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Esasları (Kapsamı, Başvuru Süreci ve Sonuçları)
Vergi incelemeleri sonucunda ortaya çıkan vergi ziyaı ve usulsüzlük cezalarına karşı mükelleflere sunulan idari bir çözüm yolu olan tarhiyat öncesi uzlaşma süreci, kapsam ve uygulama esasları bakımından kritik detaylar içermektedir.
• Uzlaşma kapsamı: Vergi ziyaı cezaları ile 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren 40.000 TL'yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları.
• Kapsam dışı durumlar: Kaçakçılık fiilleri nedeniyle kesilen cezalar ve bu fiillere iştirak edenlere uygulanan cezalar uzlaşma kapsamında değildir.
• Başvuru süresi: Uzlaşma talebi, vergi inceleme son tutanağının düzenlenmesine kadar veya uzlaşmaya davet yazısının tebliğinden itibaren en geç 15 gün içinde yapılmalıdır.
• Hak kaybı riski: Tarhiyat öncesi uzlaşma hakkını kullanan ancak anlaşamayan mükellefler, tarhiyat sonrası uzlaşma talep etme hakkını kaybederler.
• Ödeme süresi: Uzlaşma tutanağı tebliğ edildikten sonra, ödeme süreleri geçmişse tutanak tarihinden itibaren 1 ay içinde ödeme yapılmalıdır.
• Temsil yetkisi: Uzlaşma görüşmelerinde mükellef, meslek odası temsilcisi veya 3568 sayılı kanuna tabi bir mali müşavir tarafından temsil edilebilir.
Mükellefler, tarhiyat öncesi uzlaşma hakkını kullanırken dikkatli olmalı; anlaşma sağlanamazsa tarhiyat sonrası uzlaşma hakkının yanacağını bilerek stratejik karar vermelidir.
Vergi
Miras Kalan Telif Haklarında Vergilendirme Nasıl Yapılır?
Sanatçıların vefatından sonra geride bıraktıkları telif haklarının mirasçılara intikali ve bu haklardan elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi karmaşık bir süreçtir. Bu süreçte hem Veraset ve İntikal Vergisi hem de Gelir Vergisi Kanunu'nun 18. maddesindeki istisnalar kritik rol oynamaktadır.
• GVK Madde 18 kapsamında müellif, bestekâr ve bilgisayar programcısı gibi eser sahiplerinin kanuni mirasçıları telif gelirlerinde istisnadan yararlanabilir.
• Telif ödemeleri üzerinden tevkifat sorumluları tarafından %17 oranında gelir vergisi stopajı kesilmektedir.
• 2026 yılı için GVK 103/4. dilim tutarı olan 5.300.000 TL aşılmadığı sürece, yapılan %17 stopaj nihai vergi olarak kabul edilir ve beyanname verilmez.
• Telif hakkının ölümle mirasçıya geçmesi Veraset ve İntikal Vergisi'ne; bu haktan sonra elde edilen gelirler ise Gelir Vergisi'ne tabidir.
• Kanuni mirasçılar telif haklarını devrettiğinde kazanç 'serbest meslek kazancı' sayılırken, kanuni mirasçı dışındaki kişilerde bu durum 'değer artışı kazancı' olarak vergilendirilir.
Mirasçıların telif gelirlerinden istisna kapsamında yararlanabilmesi için 'kanuni mirasçı' sıfatını taşıması ve yıllık kazanç eşiğini aşmaması gerekmektedir; aksi halde beyanname verilmesi zorunludur.
KDV
Dahilde İşleme ve Geçici Kabul Rejimleri Kapsamında İhraç Edilecek Malların Üretiminde Kullanılan Girdilerin Temininde Tecil-Terkin Uygulaması
Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) kapsamında gerçekleştirilen tecil-terkin uygulamalarında ihracat süreleri ve KDV iadesi hesaplama yöntemlerine ilişkin kritik teknik detaylar netleşti. Bu düzenleme, özellikle üretim süreçlerinde girdi temin eden ve ihraç kayıtlı teslim yapan mükelleflerin vergi yükümlülüklerini doğrudan etkiliyor.
• İhracat süresi olarak KDV Kanunu'ndaki 3 aylık süre yerine, DİİB belgesinde öngörülen özel süreler esas alınacaktır.
• İhracatın şartlara uygun yapılmaması durumunda, zamanında tahsil edilemeyen vergi, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası ile birlikte alıcıdan tahsil edilir.
• DİİB sahibi mükellefler, ürettikleri malları başka bir DİİB sahibine tecil-terkin kapsamında teslim edebilir ancak her iki belgenin de mevzuata uygun kapatılması şarttır.
• KDV iadesi tutarı; ihraç kayıtlı teslim bedeli ile üretilen malın girdileri için ödenen (veya ödenmeyen) maliyet farkına genel vergi oranı uygulanarak hesaplanır.
• İmal edilen mallar fiilen ihraç edilmeden herhangi bir KDV iadesi işlemi yapılamaz.
Mükellefler, DİİB sürelerini KDV mevzuatındaki genel sürelerle karıştırmamalı ve iade talebi oluşturmadan önce malların fiili ihracatının gerçekleştiğinden emin olmalıdır.
Mevzuat
İnternet üzerinden verilen ilanlara ilişkin sürekli bildirim yükümlülüğünde değişiklik
İnternet üzerinden verilen taşınır, taşınmaz ve hizmet ilanlarına ilişkin sürekli bildirim yükümlülüklerinde Danıştay kararı sonrası yeni bir düzenleme yapıldı. 595 nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile ilan süreçlerindeki bilgi paylaşımı ve bildirim esasları netleştirildi.
• Aracı hizmet sağlayıcılar, hizmet verilenler adına gerçekleştirilen taşınır, taşınmaz ve mal/hizmet ilan bilgilerini aylık dönemlerle GİB sistemlerine bildirmekle yükümlüdür.
• Sosyal ağ sağlayıcılar ve yer sağlayıcılar da gerçekleştirdikleri ilan işlemlerine ilişkin bilgileri takvim yılının birer aylık süreleri içinde elektronik ortamda bildirmelidir.
• İlan verenler, sağlayıcılara GİB'e bildirilmesi gereken gerekli bilgileri sağlamakla yükümlüdür.
• İlan konusu mal veya hizmetin mülkiyeti ilan verenden farklı birine aitse, mülkiyet sahibinin bilgileri de sağlayıcılara iletilmelidir.
• Bildirilen tüm veriler, Vergi Usul Kanunu'ndaki muhafaza süreleri boyunca elektronik ortamda saklanmalı ve talep halinde ibraz edilmelidir.
İnternet üzerinden ilan aracılığı yapan işletmelerin, bildirim yapılacak veri içeriğini netleştirerek aylık periyotlarla GİB sistemlerine raporlama süreçlerini güncellemeleri gerekmektedir.
Mevzuat
Tasarrufun İptali Davalarında Amme Alacağının Doğum Anı ve Vergi Uyuşmazlığının Bekletici Mesele Sorunu
6183 sayılı Kanun kapsamında açılan tasarrufun iptali davalarında, amme alacağının doğum tarihi ile malvarlığı devri arasındaki kronolojik ilişki kritik bir hukuki tartışma konusudur. Vergi alacağının tarh, tahakkuk ve kesinleşme süreçlerinin borcun doğum anıyla karıştırılmaması, davanın kaderini belirleyen temel unsurdur.
• Tasarrufun iptali davasının ön koşulu, amme alacağının iptali istenen tasarruftan önce maddi ve hukuki olarak doğmuş olmasıdır.
• Vergi alacağının doğumu; tarh, tahakkuk, vade ve ödeme emri aşamalarından farklı bir hukuki olgudur.
• VUK madde 19 uyarınca vergi alacağı, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesiyle doğar; tarh veya ödeme emri tarihi borcun doğum tarihi olarak kabul edilemez.
• Vergi mahkemesinde devam eden bir uyuşmazlığın, hukuk mahkemesindeki tasarrufun iptali davasında bekletici mesele yapılması HMK madde 165 kapsamında değerlendirilmelidir.
• Yargıtay içtihatlarına göre, amme alacağının tasarruftan önce doğup doğmadığı mahkemece re'sen araştırılmalıdır.
Mali müşavirler ve işletmeler, vergi incelemeleri sonucu geriye dönük tarhiyatlar oluştuğunda, bu borcun tasarruf tarihlerinden önce doğup doğmadığını hukuki açıdan titizlikle analiz etmelidir.
Mevzuat
İstisnai Kıymetle Beyan ve Tamamlayıcı Beyan Uygulamaları
Gümrük Yönetmeliği'nin 53. maddesi kapsamında, ithalat sırasında henüz netleşmemiş olan kıymet ve matrah unsurlarının beyanı ile tamamlayıcı beyan süreçleri düzenlenmiştir. Bu uygulama, özellikle fiyatın sonradan belirlendiği veya sözleşme gereği değiştiği durumlarda gümrük vergilerinin doğru hesaplanmasını amaçlamaktadır.
• Konsinye teslim edilen çabuk bozulabilir eşya ve boru hatlarıyla taşınan sürekli akış halindeki eşyalar için basitleştirilmiş usul uygulanabilir.
• Fiyatın sonradan gözden geçirilmesini öngören sözleşmelerde, kıymet unsurlarının mevcudiyetini gösteren belgelerin onaylı tercümesi gümrük idaresine sunulmalıdır.
• Tamamlayıcı beyan süresi, kıymet veya matrah unsurunun öğrenildiği ayı takip eden ayın 26. günü akşamına kadardır.
• Kıymet artışı durumunda ek vergi tahakkuk ettirilirken, kıymet düşüşü durumunda iade için tevsik edici belgeler ve tahlil raporu gereklidir.
• Süresinde verilmeyen tamamlayıcı beyanlar nedeniyle geciken vergiler için 6183 sayılı Kanun uyarınca gecikme zammı ve Gümrük Kanunu'nun 241. maddesi uyarınca ceza uygulanır.
• İthalat vergileri bakımından zamanaşımı, tamamlayıcı beyanın verildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
İthalatçı firmalar, ithalat anında bilinmeyen royalty veya fiyat farkı gibi unsurları öğrendikleri ayı takip eden ayın 26'sına kadar beyan edip vergilerini ödemeli; aksi halde gecikme zammı ve cezalarla karşılaşmamalıdır.
Vergi
'Yarısı Bizden' Kampanyası Kapsamında Kentsel Dönüşümün İnşaat Muhasebe Ve Vergi Uygulamaları (Bölüm 1)
'Yarısı Bizden' kampanyası kapsamında kentsel dönüşüm projelerinde müteahhitlerin hibe ve kredi tutarlarını nasıl muhasebeleştirmesi gerektiği netleşiyor. Bu ödemelerin doğrudan müteahhit hesabına yatması, inşaatın vergilendirme modelini ve gelir kaydı yöntemini doğrudan etkiliyor.
• Hibe ve kredi tutarları müteahhit için doğrudan gelir değil, 340 Alınan Sipariş Avansları hesabında takip edilmelidir.
• İnşaat işi birden fazla takvim yılına yayılıyorsa GVK Madde 42 uyarınca 'Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşleri' hükümlerine tabidir.
• Kar veya zarar, işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve o yılın geliri sayılır.
• Sözleşmede KDV'nin kat malikleri tarafından ödenmeyeceğine dair özel bir madde varsa, iş yıllara sari kapsamından çıkarak genel vergileme hükümlerine tabi olabilir.
• Hakediş ve fatura aşamasına kadar gelen tüm nakdi destekler avans niteliğindedir ve inşaat bitiminde fatura ile kapatılır.
Müteahhitler, kampanya kapsamında gelen hibe ve kredi ödemelerini gelir yazmak yerine avans olarak takip etmeli ve sözleşme detaylarına göre yıllara sari inşaat hükümlerini dikkatle yönetmelidir.
Mevzuat
İncelemeye Hazırlık Dosyası ve Pişmanlık Hakkı
Vergi Denetim Kurulu tarafından hayata geçirilen İncelemeye Hazırlık Dosyası (İHD) uygulaması, vergi incelemesi öncesinde riskli alanların tespit edilmesini amaçlayan yeni bir denetim modelidir. Bu uygulama, mükelleflere inceleme başlamadan hatalarını düzeltme fırsatı sunarken, VUK 371 kapsamında pişmanlık hükümlerinden yararlanma hakkı konusunda kritik bir hukuki tartışmayı beraberinde getirmektedir.
• İHD uygulaması, OECD'nin SAF-T standartlarına benzer şekilde elektronik ortamda standart veri yükleme imkanı sağlar.
• İnceleme Öncesi Modelde süreç, Hazine ve Maliye Bakanlığı mali mührüyle imzalanmış elektronik bilgi isteme yazısının tebliği ile başlar.
• VDK Rehberi'ne göre, İHD kapsamında yapılan bildirimlerde pişmanlık hükümlerinden yararlanılamayacağı belirtilmektedir.
• VUK 371 uyarınca pişmanlık hakkı; ihbar, incelemenin başlaması veya takdir komisyonuna sevk gibi durumlarda engellenmektedir.
• İHD yazısının tebliğinin, VUK 371'deki 'kendiliğinden haber verme' şartını her durumda ortadan kaldırıp kaldırmayacağı tartışma konusudur.
Mükellefler, İHD yazısı tebliğ edildikten sonra riskli alanları tespit edip düzeltme beyannamesi vermeden önce, pişmanlık hakkının kullanılıp kullanılamayacağı konusunda uzman görüşü almalı ve hukuki riskleri değerlendirmelidir.
Mevzuat
231 Ortaklardan Alacaklar Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletme sahiplerinin veya ortakların şirketten çektiği paraların muhasebe kayıtlarında nasıl takip edilmesi gerektiğini ele almaktadır. 231 Ortaklardan Alacaklar hesabının kullanımı ve bu işlemin finansal tablolardaki yansımaları teknik bir perspektifle açıklanmaktadır.
• Ortakların şirketten borçlanması durumunda 131 Ortaklardan Alacaklar hesabı kullanılır.
• 231 numaralı hesap, uzun vadeli (bir takvim yılından uzun) ortak alacaklarının izlenmesi için ayrılmıştır.
• Kısa vadeli borçlanmalar ile uzun vadeli borçlanmalar arasındaki ayrımın dönem sonu işlemlerinde doğru yapılması gerekmektedir.
• Ortaklardan alacaklar hesabının yüksek bakiyesi, vergi incelemelerinde örtülü sermaye riskini doğurabilir.
Mali müşavirler, ortakların şirketten çektiği tutarların vadesine göre 131 veya 231 hesaplar arasında doğru sınıflandırılmasına ve örtülü sermaye riskine karşı dikkatli olunmasına rehberlik etmelidir.
Vergi
Engelliler İçin Vergi Rehberi ile İnfografikler
Engelli bireylerin sosyal ve ekonomik hayata katılımlarını desteklemek amacıyla hazırlanan 'Engelliler İçin Vergi Rehberi' ve ilgili infografikler güncellenerek yayımlandı. Bu rehber, engelli vatandaşların yararlanabileceği çeşitli vergi indirimleri ve muafiyetlerin kapsamını detaylandırıyor.
• Engellilik indirimi kapsamı, başvuru şartları ve geçerli rapor türleri
• Gümrük vergisi avantajları ve yurt içi taşıt alımlarında ÖTV istisnası
• Katma Değer Vergisi (KDV) ve Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) avantajları
• Emlak vergisi muafiyetleri ve sağlanan diğer vergi indirimleri
• Engellilik indirimi tutarları ve yararlanma koşulları
Müşterilerinizin engellilik durumuna ilişkin raporlarını kontrol ederek, gelir vergisi indiriminden araç alımındaki ÖTV ve MTV muafiyetlerine kadar tüm haklardan yararlanmalarını sağlamalısınız.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Uluslararası “Kirletmeden Üretmek Mümkün” Konferansı
Sanayide yeşil dönüşüm ve temiz üretim süreçlerini ele almak amacıyla uluslararası bir konferans düzenlenecektir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından organize edilen bu etkinlik, sanayicilerin çevresel performans ve yeşil finansman konularında bilgi sahibi olmasını hedeflemektedir.
• Etkinlik Tarihi: 6 Ekim 2026
• Düzenleme Yeri: İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ)
• Son Başvuru Tarihi: 30 Eylül 2026
• Konu Başlıkları: Mevcut En İyi Teknikler (MET), döngüsel ekonomi, dijitalleşme ve yeşil finansman
• Ek Faaliyet: Lisansüstü öğrenciler için Ar-Ge odaklı poster yarışması düzenlenecektir.
Sanayide faaliyet gösteren işletmelerin yeşil dönüşüm süreçleri, teşvikler ve finansman modelleri hakkında bilgi edinmek için konferansa katılım sağlanması önerilir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Mali Aracı Kuruluşlarda Üretim 4.6 Trilyon TL
Mali aracı kuruluşlar sektörünün 2025 yılına ait istatistikleri açıklandı. Sektördeki üretim değeri ve katma değerde bir önceki yıla oranla çok ciddi artışlar gözlemlenirken, istihdam ve personel maliyetleri de dikkat çekici seviyelere ulaştı.
• Toplam üretim değeri: 4 trilyon 610 milyar TL
• Faktör maliyetiyle katma değer: 2 trilyon 993 milyar TL
• Toplam çalışan sayısı: 360 bin 745 kişi
• Toplam personel maliyeti: 712 milyar 175 milyon TL
• Personel maliyeti dağılımı: %84,8 maaş ve ücretler, %15,2 sosyal güvenlik masrafları
• Sabit sermaye yatırımları toplam satın alış değeri: 157 milyar 495 milyon TL
Finansal hizmetler sektöründeki büyüme ve personel maliyetlerindeki artış, bu alanda faaliyet gösteren işletmelerin işçilik maliyeti ve yatırım planlamalarını dikkatli yapmalarını gerektiriyor.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Temmuzda 74 Milyar Liralık Yatırıma Teşvik
Temmuz 2026 döneminde yatırım teşvik belgeleri kapsamında Türkiye genelinde ciddi bir sermaye hareketi gözlemlenmiştir. 9903 sayılı Karar çerçevesinde düzenlenen belgeler, sanayi ve enerji başta olmak üzere birçok sektörde yeni istihdam ve yatırım hedeflerini ortaya koymaktadır.
• Temmuz ayında düzenlenen toplam belge sayısı: 480 adet
• Öngörülen toplam sabit yatırım tutarı: 74 milyar 248 milyon TL
• Hedeflenen toplam istihdam sayısı: 11 bin 31 kişi
• Sektörel bazda en yüksek yatırım: İmalat sektörü (32,2 milyar TL)
• Yatırım türü dağılımı: 233 komple yeni, 173 tevsi, 74 modernizasyon/entegrasyon
• Sermaye yapısı: 462 yerli, 18 yabancı sermayeli firma
Yatırım planlayan işletmelerin, sektörlerine ve bölgelerine özel teşvik imkanlarını değerlendirmek üzere güncel yatırım teşvik bültenlerini ve 9903 sayılı Karar kapsamındaki avantajları incelemeleri önerilir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
349 Alınan Diğer Avanslar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu makale, Tekdüzen Hesap Planı'nda yer alan 349 Alınan Diğer Avanslar hesabının kullanım esaslarını, 340 nolu hesapla farklarını ve muhasebe kayıt süreçlerini teknik örneklerle açıklamaktadır. İşletmelerin ticari mal dışındaki varlık satışları veya şarta bağlı projelerden gelen nakit girişlerinin doğru hesaplarda izlenmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
• 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı sadece ticari mal ve hizmet satışına yönelik siparişler için kullanılır.
• 349 Alınan Diğer Avanslar hesabı, ticari mal olmayan demirbaş satışları veya özel proje destekleri gibi 340 kapsamına girmeyen kısa vadeli avanslar için kullanılır.
• Bir yıldan uzun vadeli avansların takibi için 449 Alınan Diğer Avanslar hesabı tercih edilmelidir.
• Avans tahsilatı sırasında fatura düzenlenmediği sürece KDV vergiyi doğuran olay gerçekleşmez; ancak önceden fatura düzenlenirse KDV Kanunu 10/b uyarınca vergi doğabilir.
• Avansın alınması tek başına bir gelir kaydedilmesi anlamına gelmez; işlem gerçekleştiğinde ilgili hesapla mahsup edilmelidir.
• Demirbaş satışı örneğinde 200 bin lira bedelli bir cihaz için alınan 80 bin liralık avans, ticari mal olmadığı için 349 hesapta izlenmelidir.
Muhasebe kayıtlarında avansın niteliği (ticari mal mı yoksa duran varlık mı olduğu) ve vadesi mutlaka analiz edilmeli; yanlış hesap kullanımı mali tabloların doğruluğunu bozmamalıdır.
KDV
İhraç Kaydıyla Teslimlerden Kaynaklanan İade Taleplerinde Hangi Belgeler Aranır?
İhraç kayıtlı teslimlerden kaynaklanan KDV iade taleplerinde, vergi dairesine sunulması gereken zorunlu belgeler ve bu belgelerin içerik detayları netleşmiştir. İmalatçıların iade sürecinde eksiklik yaşamaması için hazırlaması gereken evrak listesi kritik önem taşımaktadır.
• İlgili meslek odasına üyelik belgesinin onaylı örneği (değişiklik olmadıkça bir kez yeterli).
• İmalatçı belgesi (değişiklik olmadıkça bir kez yeterli).
• İhraç kaydıyla düzenlenen teslim faturaları veya listesi.
• Gümrük beyannamesi çıktısı, serbest bölge işlem formu veya özel fatura örneği.
• Gümrük beyannamesinde imalatçı bilgisi yoksa; ihracatçıdan alınan, beyanname tarihi/sayısı ve mal detaylarını içeren onaylı yazı.
• İhraç kayıtlı teslimin yapıldığı döneme ait indirilecek KDV listesi.
İmalatçı firmalar, iade taleplerinde gecikme yaşamamak için gümrük beyannamesindeki imalatçı bilgilerinin doğruluğunu kontrol etmeli ve eksik durumlarda ihracatçıdan detaylı onay yazısını temin etmelidir.
Mevzuat
İstihdamda Yapay Zekâ Ve Kişisel Veriler Sempozyumu
KVKK ve İbn Haldun Üniversitesi iş birliğiyle, yapay zekâ teknolojilerinin istihdam süreçlerinde kullanımının kişisel veriler üzerindeki etkilerini tartışmak üzere bir sempozyum düzenlenecektir. Bu etkinlik, işe alım ve yönetim süreçlerinde kullanılan algoritmaların hukuki ve etik boyutlarını ele alması bakımından önem taşımaktadır.
• Sempozyum Tarihi: 3-4 Aralık 2026
• Bildiri Özeti Son Gönderim Tarihi: 23 Ekim 2026
• Kabul Bildirim Tarihi: 20 Kasım 2026
• Sempozyum Konuları: Yapay zekâ temelli sistemlerde mahremiyet, ayrımcılık, şeffaflık ve hesap verebilirlik
• Kapsam: Hukuk, işletme, insan kaynakları yönetimi ve yapay zekâ disiplinleri
İnsan kaynakları süreçlerinde yapay zekâ kullanan işletmelerin, KVKK uyumu ve veri mahremiyeti konularında güncel gelişmeleri takip etmesi önerilir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Yabancı Ziyaretçi İstatistikleri – Ağustos 2026
Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre 2026 yılı Ağustos ayı yabancı ziyaretçi istatistikleri açıklandı. Turizm sektöründeki hareketliliği ve ülke ekonomisine döviz girdisi potansiyelini anlamak açısından kritik olan bu veriler, turizm odaklı işletmeler için önemli bir gösterge niteliğindedir.
• Ağustos 2026 yabancı ziyaretçi sayısı: 6.963.065 kişi
• Ağustos ayı ziyaretçi sayısındaki değişim: Geçen yılın aynı ayına göre %0,03 azalış
• 2026 yılı Ocak-Ağustos toplam ziyaretçi sayısı: 34.826.677 kişi
• Ocak-Ağustos dönemi toplam değişim: Geçen yılın aynı dönemine göre %1,84 azalış
• Ağustos ayı en çok ziyaretçi gönderen ilk 3 ülke: Rusya (%15,11), Almanya (%14,11) ve İngiltere (%8,49)
Turizm sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin, ziyaretçi sayılarındaki hafif düşüş trendini ve pazar payı yüksek olan Rusya, Almanya ve İngiltere pazarlarına yönelik stratejilerini gözden geçirmeleri önerilir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Bu gündem her sabah 07:00'de hazır.
Montan News iPhone uygulaması: önem sırasına dizilmiş özetler, sesli anlatım, kaynağa tek dokunuş. Ücretsiz ve reklamsız.
App Store'dan indirBu sayfadaki özetler bilgilendirme amaçlıdır ve kaynağından teyit edilmelidir; resmî vergi veya mevzuat danışmanlığı yerine geçmez. Her özetin altında kaynağın asıl sayfası bağlantılıdır.
Bugünün gündemi → · Arşiv