Mevzuat
KURGAN Nedir? Nasıl Çalışır, Yazı Gelirse Ne Yapılmalı?
Vergi Denetim Kurulu tarafından hayata geçirilen KURGAN (Kuruluş Gözetimli Analiz) sistemi, yapay zeka ve büyük veri analitiği kullanarak sahte belgeyle mücadelede yeni bir dönem başlatıyor. Bu sistem, vergi incelemesi başlatmadan önce riskli işlemleri tespit ederek mükelleflere erken uyarı niteliğinde bilgi isteme yazıları gönderiyor.
• KURGAN sistemi ile yapılan gözetim çalışmaları sonucunda, inceleme yapılmadan 120,1 milyar TL vergi matrahı düzeltildi.
• Sistem; e-fatura, e-defter, banka verileri, SGK bilgileri ve beyannameler gibi çok boyutlu verileri analiz ediyor.
• VDK'nın 2026 yılı ikinci çeyrek verilerine göre, sahte belge inceleme süreleri 529 günden yaklaşık 47 güne kadar geriledi.
• Sistem kapsamında 2026'nın ilk altı ayında 1.847 mükellefe bilgi isteme yazısı gönderildi.
• Bilgi isteme yazıları VUK 148. maddeye dayanmakta olup, cevap verilmemesi durumunda VUK Mükerrer 355 uyarınca özel usulsüzlük cezası riski bulunmaktadır.
• Analizler sadece muhasebe kaydına değil; sipariş, teslimat, ödeme ve ticari gerçekliğe dayalı işlem bazlı risk puanlamasına odaklanmaktadır.
Mükellefler, KURGAN yazısı aldıklarında sadece muhasebe kaydıyla yetinmemeli; işlemin ticari gerçekliğini ispatlayan sipariş, teslimat ve ödeme belgelerini içeren kapsamlı bir dosya hazırlamalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Sahte Belgeyle Mücadelede 120.1 Milyar TL’lik Matrah Düzeltildi
Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, 1 Ekim 2025'te devreye aldığı yeni Sahte Belgeyle Mücadele Stratejisi'nin ilk yıl sonuçlarını açıkladı. Yeni modelle birlikte denetimler geçmişe dönük incelemeden ziyade, teknoloji odaklı erken tespit ve gönüllü uyum esasına dayalı bütüncül bir yapıya dönüştürüldü.
• Gönüllü düzeltmelerle yaklaşık 120,1 milyar TL vergi matrahı incelemeye gerek kalmadan düzeltildi.
• VUK 160/A kapsamındaki sahte belge düzenleme incelemelerine sevk edilen mükellef sayısı 2024'te 11.487 iken, 2025'te 9.167'ye geriledi.
• Sahte belge düzenleme incelemelerinde ortalama iş bitirme süresi 529 günden 46,8 güne kadar düşürüldü.
• Otomasyon sistemli incelemelerde iş bitirme süreleri 25 ile 35 gün arasına indi.
• KURGAN sistemi sayesinde mükelleflerin riskli işlemleri erken aşamada tespit edilerek gönüllü uyum teşvik edildi.
• SBİMP-III Gözetim Programı kapsamındaki beyannamelerin yüzde 97,46'sı ihtirazi kayıt konulmaksızın verildi.
Mali müşavirler ve işletmeler, KURGAN gibi erken uyarı sistemlerinin riskli gördüğü işlemleri inceleme aşamasına gelmeden, gönüllü düzeltme yoluyla beyan ederek ağır vergi cezalarından korunmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Konkordato Sürecindeki Alacaklar İçin Şüpheli Alacak Karşılığı Ne Zaman Ayrılır?
Konkordato sürecine giren borçlulardan olan alacakların şüpheli hale gelmesi ve bu alacaklar için vergi mevzuatı kapsamında karşılık ayrılma şartları netleşti. Bu düzenleme, özellikle mühlet kararı alan şirketlerin alacak yönetimi ve dönem sonu değerlemeleri açısından kritik önem taşıyor.
• Şüpheli alacak karşılığı ayrılabilmesi için alacağın ticari veya zirai kazancın elde edilmesiyle ilgili olması şarttır.
• Konkordato sürecinde alacakların şüpheli hale gelme tarihi, geçici veya kesin mühlet kararlarının ilan edildiği tarihle ilişkilidir.
• Mühlet kararı verilmeden önce dava veya icra safhasına intikal etmemiş alacaklar için, mühlet kararının ilan edildiği hesap döneminde karşılık ayrılabilir.
• Vadesi geçici veya kesin mühlet dönemine rastlayan alacaklar için, alacağın muaccel olduğu hesap döneminde karşılık ayrılması mümkündür.
• Teminatlı alacaklarda karşılık, yalnızca teminat tutarı düşüldükten sonra kalan bakiye üzerinden ayrılabilir.
• Konkordato reddedilirse veya mühlet kaldırılırsa, ayrılan karşılıklar VUK 323. madde uyarınca düzeltilmelidir.
Mali müşavirler, konkordato ilan eden borçlular için mühlet kararının ilan tarihini takip ederek, alacağın muaccel olduğu dönemde doğru karşılık ayrılmasını sağlamalı ve teminat tutarlarını mutlaka düşmelidir.
Vergi
Maliye özel fon davalarını kaybetmeye devam ediyor!
Taşınmaz ve iştirak hissesi satış kazancı istisnasından yararlanan şirketlerin, kazancı özel fon hesabına alma sürelerine ilişkin Maliye ile mükellefler arasındaki hukuki savaş Danıştay kararlarıyla mükellef lehine sonuçlanıyor. Vergi Denetim Kurulu'nun tebliğdeki ek süre şartına dayanarak yaptığı cezalı tarhiyatlar, Danıştay tarafından 'yetki aşımı' olarak nitelendiriliyor.
• KVK 5/1-e maddesi uyarınca taşınmaz ve iştirak hisselerinin en az 2 tam yıl (730 gün) aktifte kalması şartı aranmaktadır.
• Satış kazancının istisnadan yararlanan kısmının, satışın yapıldığı yılı izleyen 5. yılın sonuna kadar özel fon hesabında tutulması zorunludur.
• Maliye, 1 Seri No.lu KVK Genel Tebliği ile kazancın beyanname verme tarihine kadar fona alınması şartını getirmiştir.
• Danıştay 3. Dairesi, kanunda yer almayan bu ek sürenin tebliğ ile getirilemeyeceğine ve kanunilik ilkesine aykırı olduğuna hükmetmiştir.
• İncelemelerde fon hesabına geç alınma gerekçesiyle yapılan cezalı tarhiyatlar, somut bir para çıkışı veya dağıtılmış kar tespiti yoksa hukuka aykırı bulunmuştur.
Şirketler, taşınmaz veya hisse satışı sonrası kazancı özel fona alırken tebliğdeki dar sürelere takılma korkusu yaşamadan, kanuni şartları yerine getirdikleri sürece hukuki koruma altındadırlar; ancak yine de fon hesabının takibi titizlikle yapılmalıdır.
Vergi
Bu Fırsattan Ayşe Teyze Bile Yararlanmalı!
Maliye İdaresi'nin kayıt dışı ekonomiyle mücadelesi kapsamında, 7582 Sayılı Kanun ile getirilen yeni Varlık Barışı düzenlemesi, mükellef olan veya olmayan tüm vatandaşlara önemli bir vergisel koruma kalkanı sunuyor. Bu düzenleme, bildirilen varlıklar ile tespit edilen matrah farkları arasında bir mahsup imkanı tanıyarak olası vergi incelemelerinde cezai yükleri minimize etmeyi amaçlıyor.
• Düzenleme 04.07.2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7582 Sayılı Kanun'un 10. maddesi ile yürürlüğe girmiştir.
• Yurt içi veya yurt dışındaki para, altın, döviz ve menkul kıymet gibi varlıklar için %5 vergi oranı uygulanmaktadır.
• Varlık barışı kapsamında bildirilen tutar, vergi incelemesi sonucu tespit edilen kayıt dışı gelirlerden (fatura edilmemiş satışlar vb.) mahsup edilebilmektedir.
• Bildirilen varlık ile tespit edilen matrah farkı arasında somut bir bağ kurulamazsa veya sahte belge (SMİYB) kullanımı tespit edilirse koruma sağlanmamaktadır.
• Yasadışı yollarla elde edilen gelirler (kara para, yasadışı bahis vb.) bu düzenlemenin koruma kapsamı dışındadır.
Mükellefler ve şahıslar, kayıt dışı varlıklarını %5 vergi ödeyerek beyan edip, ileride yapılacak incelemelerde oluşabilecek vergi ve ceza risklerine karşı kendilerini güvence altına almalıdır.
Vergi
Sosyal İçerik Üreticiliğinde KDV Uygulaması
Bursa Defterdarlığı tarafından verilen güncel bir özelge, sosyal içerik üreticilerinin abonelik gelirlerinin vergilendirilme usullerini netleştirdi. Sosyal ağlar üzerinden elde edilen abonelik, reklam ve bağış gibi gelirlerin Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20/B maddesi kapsamında nasıl değerlendirileceği açıklanıyor.
• Sosyal ağlardan elde edilen abonelik, reklam, sponsorluk, bağış ve hediye gelirleri mükerrer 20/B şartları sağlanırsa istisna kapsamındadır.
• İstisnadan yararlanmak için Türkiye'de kurulu bir bankada hesap açılmalı ve tüm hasılat bu hesap üzerinden tahsil edilmelidir.
• Bankalar, hesaba yatan tutar üzerinden yüzde 15 oranında gelir vergisi tevkifatı yapmaktadır.
• Döviz cinsinden gelen ödemelerde kesinti matrahı, paranın aktarıldığı günkü döviz alış kuru üzerinden TL karşılığı olarak hesaplanır.
• Mükerrer 20/B kapsamındaki hizmetlerde KDV Kanunu'nun 17/4-a maddesi uyarınca KDV istisnası uygulanmaktadır.
• Yıllık kazanç sınırının (gelir vergisi tarifesinin 4. dilimi) aşılması gelir vergisi istisnasını bitirse de tek başına KDV istisnasını kaldırmamaktadır.
İçerik üreticileri, istisna belgesi alarak tüm gelirlerini tek bir banka hesabında toplamalı ve bankanın yaptığı yüzde 15'lik kesintinin istisna şartlarını karşıladığından emin olmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
İşe Girmeden Ödenen Doğum Borçlanması Primleri Ücret Matrahından Düşülebilir mi?
Kadın çalışanların emeklilik sürelerini uzatmak için kullandıkları doğum borçlanması primlerinin, gelir vergisi matrahından indirilip indirilemeyeceği konusu netleşti. Yapılan düzenlemeler ve tebliğler ışığında, ödemenin zamanlaması vergi avantajı elde edilip edilemeyeceğini belirliyor.
• Doğum borçlanması primleri, 5510 sayılı Kanun kapsamında kadın çalışanlara tanınan bir haktır.
• Borçlanma tutarı, belirlenen günlük kazancın yüzde 32'si oranında hesaplanmaktadır.
• Gelir Vergisi Kanunu'nun 63. maddesi uyarınca, SGK'ya ödenen primler ücretin safi değerinin tespitinde gider olarak indirilebilir.
• 111 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, indirim hakkı için primin çalışılan dönem içinde ödenmesi şarttır.
• İşe başlamadan önce yapılan geçmiş dönem borçlanma ödemeleri, ücret matrahından indirim konusu yapılamaz.
• Vergi avantajı için ödemenin, çalışanın fiilen çalıştığı dönemle bağlantılı ve o dönem içinde yapılmış olması gerekmektedir.
İşverenler ve muhasebe birimleri, çalışanların geçmişe dönük borçlanma taleplerini değerlendirirken ödeme tarihine dikkat etmeli; işe giriş öncesi yapılan ödemeleri vergi matrahından düşmemelidir.
Vergi
Şirket Ortağından Kiralanan Araçların Kira Ödemelerinde Tevsik Zorunluluğu
Şirketlerin ortaklarından araç kiralaması durumunda ödemelerin hangi kanallar üzerinden yapılması gerektiğine dair tevsik zorunluluğu kuralları netleşti. Özellikle araç kiralama faaliyeti yapan ortaklar söz konusu olduğunda, ödeme tutarı ne olursa olsun banka veya finansal kurum kullanımı zorunludur.
• Araç kiralama faaliyeti yapan mükellefler için ödemelerde tutar sınırı kaldırılmıştır.
• Kiralama bedeli ne olursa olsun ödemeler banka, ödeme kuruluşları veya PTT aracılığıyla yapılmalıdır.
• Ticari organizasyon kapsamında olmayan (araç kiralama işi yapmayan) ortaklardan yapılan kiralamalarda 30.000 TL sınırı geçerlidir.
• Tevsik zorunluluğuna uyulmaması durumunda her bir işlem için işlem tutarının %5'i oranında özel usulsüzlük cezası uygulanmaktadır.
• Genel kural olarak 7.000 TL'yi aşan tüm tahsilat ve ödemeler tevsik zorunluluğu kapsamındadır.
Şirket ortağından araç kiralarken, ortağın bu işi meslek olarak yapıp yapmadığına dikkat edilmeli; eğer ortak kiralama faaliyeti yürütüyorsa tutar gözetmeksizin ödeme mutlaka banka üzerinden yapılmalıdır.
Mevzuat
Defter-Beyan Sistemi Üzerinden Yapılan Kayıtlarda Düzeltme ve Süre Sınırları
Defter-Beyan Sistemi (DBS) üzerinden yapılan muhasebe kayıtlarının zamanında yapılmaması ve geriye dönük düzeltme süreçlerinin hukuki sonuçları ele alınmaktadır. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, sistemin teknik imkanlarının yasal sorumlulukları ortadan kaldırmadığını net bir şekilde ortaya koymaktadır.
• Kapsam: Serbest meslek erbapları, işletme hesabı esasına göre defter tutanlar ve basit usule tabi mükellefler.
• Yasal Dayanak: 486 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği.
• Kayıt Zamanı: İşlemlerin, ait oldukları aya ait KDV beyannamesinin verilmesi gereken son günden önce deftere kaydedilmesi esastır.
• Cezai Risk: Kayıtların geç girilmesi veya eksik bilgi verilmesi durumunda 213 sayılı VUK uyarınca usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezaları uygulanır.
• Teknik Hatalar: Sistemsel hataların ispatlanması ve yazılı bildirim yapılması durumunda cezai yaptırım uygulanmayabilir.
Mükellefler kayıtlarını yasal süreler içinde tamamlamalı; sistemsel bir hata oluşması durumunda ise durumu mutlaka belgeleyerek vergi dairesine yazılı olarak bildirmelidir.
Vergi
Rüzgar Tribünlerine Ulaşım İçin İnşa Edilen Yolların Amortisman Uygulaması
Rüzgar enerjisi santrallerinde tribünlere ulaşım için inşa edilen yolların muhasebeleştirilmesi ve amortisman süreçleri, mülkiyet durumuna göre farklılık göstermektedir. Bu yatırımların maliyet bedeline mi yoksa özel maliyet bedeline mi ekleneceği, vergi matrahının doğru yönetilmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
• Şirketin kendi mülkiyetindeki taşınmaz üzerine yapılan yollar, amortismana tabi iktisadi kıymet olarak değerlendirilir.
• Mülkiyet şirkete ait yollar için amortisman oranı %12,5, faydalı ömür ise 8 yıl olarak uygulanır.
• Kiralanan araziler üzerine yapılan yol inşaatları 'özel maliyet bedeli' olarak aktifleştirilir.
• Kiralanan yerlerdeki yol harcamaları, kira süresi boyunca eşit yüzdelerle itfa edilir.
• Kira süresi dolmadan taşınmazın boşaltılması durumunda, kalan itfa edilmemiş tutar tek seferde gider yazılabilir.
• Yolların yenilenmesi durumunda, harcamalar genel hükümler çerçevesinde yeniden amortismana tabi tutulabilir.
Yatırımcılar, yol inşaatlarının yapıldığı arazinin mülkiyet durumunu kontrol etmeli; mülkiyet şirketteyse yüzde on iki buçuk oranında, kiralıksa kira süresine göre itfa planı yapmalıdır.
Vergi
Fabrika, Ofis ve Diğer Yapılarda Amortisman Uygulaması: Arsa Payı ve Faydalı Ömür Esasları
Gayrimenkul yatırımlarında bina, arsa ve çevre düzenleme giderlerinin maliyet bedeline dahil edilmesi ve amortisman ayrılması süreçleri, Vergi Usul Kanunu çerçevesinde kritik önem taşımaktadır. Yapıların niteliğine göre maliyetlerin doğru ayrıştırılması, hatalı gider yazılmasının önüne geçmek için hayati bir konudur.
• Arsa ve araziler yıpranmadıkları için amortisman kapsamı dışındadır.
• Otopark, yürüyüş yolu ve çevre düzenleme gibi alanlar fabrika binası maliyetine dahil edilemez; ayrı iktisadi kıymet olarak aktifleştirilmelidir.
• Maliyet bedeli; satın alma bedeli, nakliye, montaj, noter ve kıymet takdiri gibi tüm müteferri giderleri kapsar.
• Amortisman ayırma işlemi, iktisadi kıymetin aktife girdiği yıldan itibaren başlar ve geriye dönük uygulama yapılamaz.
• İnşaat giderleri ile arsa payı maliyetleri birbirinden ayrıştırılmalıdır.
• Amortisman giderleri, kullanım yerine göre 730, 740, 750, 760 veya 770 hesapları altında takip edilmelidir.
İşletmeler, bina inşaat maliyetlerini arsa payı, ana bina ve çevre düzenleme kalemleri olarak ayrıştırmalı; her bir kalem için uygun faydalı ömür ve amortisman oranlarını kullanmalıdır.
Mevzuat
Serbest Meslek Erbabı olan Avukat ve Arabulucu İlave İş Yeri Açabilir mi?
Avukatlar ve arabulucular gibi şahsi mesai ve uzmanlığa dayalı çalışan serbest meslek erbaplarının, faaliyetlerini yürütmek için ilave iş yeri veya şube açıp açamayacakları konusu netleşti. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın özelgesi, bu meslek gruplarının yasal ve vergisel açıdan tek bir merkezden hizmet vermesi gerektiğini vurguluyor.
• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 65. maddesi uyarınca serbest meslek faaliyeti şahsi sorumluluk ve uzmanlık gerektirir.
• 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 43. maddesi gereği bir avukatın birden fazla bürosu olamaz ve avukatlık ortaklıkları şube açamaz.
• 6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca arabuluculuk görevi şahsen ve tarafsız yerine getirilmelidir.
• Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 16.07.2019 tarihli özelgesi, serbest meslek erbaplarının ilave iş yeri açmasının mümkün olmadığını belirtmektedir.
• Avukatlık ve arabuluculuk faaliyetleri aynı adreste yürütülebilir ancak farklı adreslerde ayrı ofisler kullanılamaz.
Avukat ve arabulucular, mesleki faaliyetlerini tek bir iş yeri üzerinden yürütmeli; şubeleşme veya farklı adreslerde ayrı ofis açma yoluna gitmemelidir.
Mevzuat
Uzaktan Çalışma Sözleşme ile Yapılabilecek
Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nde yapılan yeni düzenleme ile hibrit çalışma modeli yasal bir zemine oturtuldu. Artık işçilerin iş görme ediminin bir kısmını işyerinde, bir kısmını ise uzaktan yerine getirmesi resmi olarak mümkün hale geldi.
• Hibrit çalışma modeli için iş sözleşmesinin yazılı olarak yapılması zorunludur.
• Sözleşmede işin tanımı, süresi, yeri, ücret, iş araçları ve iletişim yöntemleri açıkça belirtilmelidir.
• İşçinin işyerinde ve uzaktan çalışacağı günlerin ve çalışma saatlerinin sözleşmede detaylandırılması şarttır.
• İş araçlarının işveren tarafından sağlanması esastır; teslim edilen ekipman listesi imzalı olarak özlük dosyasında saklanmalıdır.
• İşçinin uzaktan çalışma talebi işverene iletildiğinde, sonuç otuz gün içinde işçiye bildirilmelidir.
• Zorlayıcı nedenlerle işyerinin tamamında veya bir bölümünde uzaktan çalışmaya geçişte işçinin talebi veya onayı aranmaz.
İşverenlerin ve mali müşavirlerin, hibrit çalışma modeline geçişlerde iş sözleşmelerini güncelleyerek çalışma günlerini ve ekipman teslim tutanaklarını mutlaka yazılı hale getirmesi gerekmektedir.
Mevzuat
(SPK) Kurulundan Tasfiyesine Karar Verilen Yatırım Fonları Hakkında Yatırımcılarını, Finansal Sistemi ve (BİST) Borsa İstanbulu Rahatlatacak, Piyasa Güvenini Tutacak Önemli Bir Karar Geldi
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye sürecindeki yatırım fonlarının yatırımcılarını mağdur etmemek adına yeni bir ara ödeme mekanizması devreye aldı. Bu karar, tasfiye sürecinin tamamlanmasını beklemeden yatırımcılara nakit akışı sağlayarak piyasa güvenini korumayı hedefliyor.
• Ara ödemeler, mutabakat işlemleri tamamlanmış olan tüm katılma payı sahiplerine yapılacaktır.
• Her bir yatırımcı ve her bir fon için ayrı ayrı olmak üzere ara ödeme üst sınırı 1 milyon TL olarak belirlenmiştir.
• Net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olanlara tutarın tamamı, üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon TL ödenecektir.
• Ödemeler, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından belirlenen net yatırım tutarları esas alınarak hesaplanacaktır.
• Ara ödeme yapılmasına rağmen katılma payları iade edilmeyecek, iade işlemi nihai tasfiye aşamasında gerçekleşecektir.
• Yeni uygulama öncelikli olarak para piyasası fonlarından başlatılacaktır.
Yatırım fonu portföyü bulunan işletmeler ve şahıslar, tasfiye sürecindeki fonlar için MKK mutabakatlarını takip etmeli ve ara ödeme haklarını kontrol etmelidir.
Mevzuat
Dijital Vergi Dairesi: Geçici Vergi Beyannameleri Hakkında Önemli Duyuru
Gelir İdaresi Başkanlığı, e-Beyan projesi kapsamında geçici vergi beyannamelerinin verilme sürecinde pilot bir uygulamayı hayata geçirdi. Bu düzenleme ile belirli illerdeki mükellefler için beyanname verme yöntemi dijital dönüşüm kapsamında güncelleniyor.
• Pilot uygulama kapsamında Afyonkarahisar, Eskişehir, Kayseri, Kırıkkale ve Kırşehir illeri seçilmiştir.
• 2026/Temmuz-Eylül vergilendirme döneminden itibaren bu illerdeki Gelir ve Kurum Geçici Vergi beyannameleri e-Beyan sisteminden alınacaktır.
• Uygulama başlangıç tarihi 1 Ekim 2026 olarak belirlenmiştir.
• Geçmiş dönemlere ait beyannameler için mevcut e-Beyanname (BDP) sistemi kullanılmaya devam edilecektir.
Pilot illerde faaliyet gösteren mükelleflerin ve mali müşavirlerin, Ekim 2026 itibarıyla beyanname gönderiminde e-Beyan sistemine geçiş yapmaları gerekmektedir.
KDV
İbadethane İnşaatlarında KDV İstisnası (Müştemilat, Tefrişat ve Protokol Sorunları)
İbadethane inşaatlarında uygulanan KDV istisnası, sadece ana ibadet mekanlarını kapsamakta olup müştemilat ve ticari alanlar konusunda ciddi riskler barındırmaktadır. Mevzuattaki tanım eksikliği nedeniyle, inşaat projelerinde yer alan eklentilerin vergi avantajından yararlanıp yararlanamayacağı konusu mali idarenin dar yorumuna tabidir.
• KDVK Madde 13/k kapsamında ibadethane yapımı için yapılan mal teslimleri ve hizmet ifaları KDV'den müstesnadır.
• İstisna kapsamında yararlanabilmek için yapının Diyanet İşleri Başkanlığı'nın izni veya yönetimi dahilinde olması şarttır.
• Abdesthane ve şadırvan gibi ibadetin ayrılmaz parçası sayılan alanlar istisna kapsamında değerlendirilmektedir.
• Din görevlisi lojmanları, dükkan, otopark ve taziye evleri gibi ticari veya konut niteliğindeki alanlar istisna kapsamı dışında tutulmaktadır.
• İstisna tam istisna niteliğinde olduğundan, yüklenici firmalar ödedikleri KDV'yi iade alma hakkına sahiptir.
• İdare, taziye evi gibi alanların istisnayı bozmaması için protokollerde bu tür ibarelerin yer almamasını şart koşmaktadır.
İnşaat projelerinde KDV istisnasından yararlanmak isteyen vakıf veya dernekler, sözleşme ve protokol metinlerini hazırlarken taziye evi veya ticari alan gibi ibarelerden kaçınmalı, sadece ana ibadet mekanına odaklanmalıdır.
KDV
DİİBde İhracatın Belgede Öngörülen Süre ve Şartlara Uygun Olarak Yapılmaması
Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) kapsamında tecil-terkin uygulamasıyla KDV ödemeden mal temin eden mükelleflerin, ihracat şartlarını yerine getirememesi durumunda karşılaşacakları mali yükümlülükler açıklanmıştır. İhracatın süresinde veya şartlara uygun yapılmaması, işlemin mahiyetini değiştirerek vergi ziyaı ve gecikme faizi riskini doğurmaktadır.
• İhracatın, DİİB süresi (uzatılan süreler dahil) içerisinde gerçekleştirilmesi zorunludur.
• Şartlara uygun ihracat yapılamazsa, tecil edilen KDV; tecil tarihinden itibaren gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası ile birlikte alıcıdan tahsil edilir.
• İhracatın yapılamayacağı anlaşıldığında, alıcının bağlı olduğu vergi dairesine başvurarak gerekli tarhiyatı yaptırması gerekmektedir.
• Satıcının, ihracatın gerçekleşmediğini öğrenmesi durumunda durumu kendi vergi dairesine bildirme yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Süresinde yapılamayan ihracat durumunda, işlem 'ihracat kaydıyla teslim' vasfını kaybederek 'yurtiçi mal teslimi' niteliğine dönüşür.
DİİB kapsamında mal alan işletmeler, ihracat sürelerini titizlikle takip etmeli; ihracatın gecikeceği anlaşıldığında gecikme faizi ve ceza ile karşılaşmamak için vakit kaybetmeden vergi dairesine bildirimde bulunmalıdır.
Vergi
Yatırım fonları ve yatırım ortaklarının kazançlarında vergileme durumu
Sermaye piyasalarının derinleşmesini sağlamak amacıyla yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarına yönelik uygulanan kurumlar vergisi istisnaları ve bu istisnadan yararlanma şartları yeniden düzenlenmiştir. Özellikle taşınmaz odaklı fonlar için getirilen kar dağıtımı zorunluluğu, vergi avantajının korunması açısından kritik önem taşımaktadır.
• Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 5/1-d uyarınca; menkul kıymet, altın/kıymetli maden, girişim sermayesi, gayrimenkul, emeklilik, konut ve varlık finansmanı fonlarının kazançları kurumlar vergisinden istisnadır.
• Gayrimenkul yatırım fonları hariç olmak üzere, taşınmazlardan elde edilen kazançların en az %50'sinin kar payı olarak dağıtılması zorunludur.
• Kar dağıtımı, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı izleyen ikinci ayın sonuna kadar yapılmalıdır.
• Taşınmaz kazancı hesaplanırken; hasılattan ilgili faaliyetin gider ve maliyet unsurları düşülmelidir.
• Taşınmaz faaliyetleri kar, diğer faaliyetler zarar ise; toplam kazancın yarısının dağıtılması istisna için yeterlidir.
• Müşterek giderlerin ve amortismanların dağıtımında, faaliyetlerin maliyet oranları veya kullanım gün sayıları esas alınmalıdır.
Yatırım fonu ve ortaklığı yöneticileri, taşınmaz kaynaklı kazançlarda vergi istisnasını kaybetmemek için %50 kar dağıtım şartını ve yasal süreyi titizlikle takip etmelidir.
Diğer
ASELSAN’dan 488.5 Milyon Avroluk İhracat Anlaşması
Savunma sanayii devi ASELSAN, yurt dışındaki bir müşteriyle hava savunma sistemlerinin ihracatına yönelik devasa bir sözleşme imzaladığını duyurdu. Bu anlaşma, şirketin döviz bazlı gelirlerini ve toplam cirosunu önemli ölçüde artıracak bir gelişme olarak öne çıkıyor.
• Sözleşme bedeli: 488,5 milyon avro
• İşin konusu: Hava savunma sistemlerinin ihracatı
• Bildirim tarihi: 2 Ekim 2026
• Müşteri tipi: Uluslararası son kullanıcı (isim ve ülke belirtilmedi)
Büyük ölçekli ihracat sözleşmeleri nedeniyle şirketin döviz pozisyonu ve vergi matrahı üzerinde önemli etkiler oluşacaktır; yatırımcılar ve finansal analizciler için ciro artışı beklentisi kritiktir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Türkiye-Ukrayna Ticaretinde Yeni Dönem
Türkiye ile Ukrayna arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması resmi olarak yürürlüğe girdi. Bu anlaşma, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri daha öngörülebilir bir zemine oturtmayı ve ticaret hacmini artırmayı hedefliyor.
• Serbest Ticaret Anlaşması 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
• Mal ticaretine yönelik gümrük vergisi düzenlemeleri 1 Ocak 2027 itibarıyla uygulanmaya başlanacak.
• İki ülke arasındaki ticaret hacminin kısa vadede 10 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
• Anlaşma kapsamı; hizmetler, yatırımlar, elektronik ticaret ve gümrük iş birliği gibi geniş bir alanı kapsıyor.
• İkili ve transit taşımaların kotasız yapılmasına yönelik düzenlemeler ticari akışı destekleyecek.
Ukrayna ile mal veya hizmet ticareti yapan işletmelerin, 2027 başında değişecek gümrük vergisi oranlarını ve yeni ticaret kurallarını takip ederek maliyet planlaması yapmaları gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Yapay Zeka Kullanımı İkiye Katlandı
Türkiye'de yapay zeka kullanım oranları son bir yılda hızla artarak hem bireylerde hem de işletmelerde iki katına ulaştı. 2026 verileri, teknolojinin iş süreçlerine entegrasyonunun hızlandığını ve dijital dönüşümün kritik bir aşamaya geldiğini gösteriyor.
• Üretken yapay zeka kullanımı bireylerde %19,2'den %37,6'ya yükseldi.
• En az 10 çalışanı olan girişimlerde yapay zeka kullanım oranı %14 seviyesine çıktı.
• Büyük ölçekli girişimlerde yapay zeka kullanım oranı %37,1 ile en yüksek seviyede.
• İşletmelerin %51'i yapay zekayı pazarlama ve satış, %46,3'ü ise Ar-Ge faaliyetleri için kullanıyor.
• Yapay zeka kullanmayan işletmelerin %72,3'ü uzmanlık eksikliğini, %66,4'ü ise hukuki belirsizlikleri engel olarak görüyor.
• Yapay zeka kullanan girişimlerin %16,6'sı bu süreçte kişisel veri işleme faaliyeti yürütüyor.
İşletmelerin yapay zeka kullanımındaki uzmanlık ve hukuki süreç eksikliğini gidermek adına KVKK uyum süreçlerini ve personel eğitimlerini önceliklendirmesi gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler hesabı, 36 hesap grubunda yer alan ancak 360, 361 veya 368 gibi özel hesaplarda tanımlanmayan kısa vadeli yükümlülüklerin izlendiği bir hesaptır. Bu hesabın doğru kullanımı, özellikle Sayıştay denetimlerinde hata payını azaltmak ve yasal kesintilerin takibi için kritik önem taşır.
• Hesap kapsamı: 360 Vergi ve Fonlar, 361 Sosyal Güvenlik Kesintileri ve 368 Vadesi Geçmiş Kamu Yükümlülükleri dışındaki tüm yükümlülükler bu hesapta izlenir.
• Sendika aidatları: 6356 sayılı Kanun uyarınca personelden kesilen sendika ve dayanışma aidatları 369 hesapta takip edilmelidir.
• Otomatik Katılım Sistemi (OKS): Çalışan ücretlerinden kesilen bireysel emeklilik katkı payları için bu hesap kullanılır.
• Hesap işleyişi: Tahakkuklarda alacaklandırılır, ilgili kuruma veya hak sahibine ödeme yapıldığında borçlandırılarak kapatılır.
• Sayıştay uyarısı: Personelden kesilen aidat ve emeklilik kesintilerinin 336 Diğer Çeşitli Borçlar yerine mutlaka 369 hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Mali müşavirler ve muhasebe departmanları, personelden yapılan yasal kesintileri sınıflandırırken 360 ve 361 hesapların dışındaki tüm kalemleri 369 hesabında takip etmeli ve ödemeleri bu hesap üzerinden gerçekleştirmelidir.
Mevzuat
243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-) Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, Tekdüzen Hesap Planı'nda yer alan 243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-) hesabının muhasebe standartlarına uygun kullanımı ve işleyişi hakkındadır. Şirketlerin iştirak payı alımlarında taahhüt edilen ancak henüz ödenmeyen sermaye tutarlarının nasıl takip edileceği teknik detaylarıyla açıklanmaktadır.
• 243 nolu hesap, iştiraklere ait sermaye taahhütlerinin takibinde kullanılan aktif karakterli bir düzenleyici hesaptır.
• Sermaye taahhüdü yapıldığında ilgili iştirak hesabının borcuna, 243 hesabın ise alacağına kayıt yapılır.
• Taahhüt edilen sermaye bedeli nakden ödendiğinde, 243 hesabın borcuna kayıt yapılarak hesap kapatılır.
• Hesabın bakiyesi, iştiraklerin sermaye taahhüt edilen ancak henüz yerine getirilmemiş tutarlarını gösterir.
İştirak payı alımlarında sermaye taahhütlerinin doğru takip edilmesi için 243 hesabın aktif düzenleyici karakterde kullanılması ve ödemelerle eş zamanlı kapatılması gerekmektedir.
Mevzuat
E-Faturada Birim Fiyat KDV Dahil Yazılabilir mi?
E-fatura ve e-arşiv fatura düzenlenirken birim fiyatın KDV dahil olarak yazılıp yazılamayacağı konusu, Karabük Defterdarlığı tarafından yayımlanan özelge ile netlik kazandı. Bu düzenleme, işletmelerin fatura kesme süreçlerinde teknik imkanlar ile vergi mevzuatı arasındaki dengeyi nasıl kurmaları gerektiğini açıklıyor.
• E-fatura, kağıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahiptir ve VUK 229-232 maddelerine tabidir.
• Perakende satış yapan veya hizmet sunan KDV mükellefleri, birim fiyatı 'KDV Dahil' ibaresiyle tek tutar olarak gösterebilir.
• Toptan satış yapan veya üretim faaliyeti yürüten işletmeler, KDV'yi ayrıca göstermek zorundadır.
• Faturada farklı KDV oranları varsa, matrahın ve vergi tutarının net olarak ayrıştırılması zorunludur.
• Teknik olarak e-fatura sisteminde birim fiyatın KDV dahil yazılmasına engel bulunmamaktadır.
İşletmeler faaliyet türlerine göre (toptan veya perakende) birim fiyat gösterim yöntemini seçmeli; toptan satışta KDV'yi mutlaka matrah üzerinden ayrı bir satırda belirtmelidir.
KDV
Liman ve Hava Meydanlarında Yapılan Hizmetlere İlişkin İstisna
3065 sayılı KDV Kanunu'nun 13/b maddesi kapsamında, liman ve hava meydanlarında sunulan belirli hizmetlere yönelik uygulanan KDV istisnası ve bu istisnanın kapsamı açıklanmıştır. Bu düzenleme, deniz ve hava ticaret filosunun geliştirilmesini teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
• İstisna kapsamı: Liman ve hava meydanı olarak belirlenen yerlerde verilen hizmetler.
• Hizmetin niteliği: Yük ve/veya yolcu taşımaya elverişli deniz ve hava taşıma araçları için sunulmalıdır.
• Liman tanımı: Rıhtım, iskele, şamandıra demir yerleri, depolama alanları ve atık alım tesislerini içeren kontrollü deniz alanları.
• Hava meydanı tanımı: Hava araçlarının kalkış, iniş ve manevra yapabildiği, bakım ve yük/yolcu hizmetlerinin verildiği tesisler ile hava seyrüsefer istasyonları.
Liman ve hava meydanı işletmecileri veya bu alanlarda hizmet veren mükellefler, hizmetin verildiği yerin ve hizmetin niteliğinin 13/b maddesindeki tanımlara uygunluğunu kontrol ederek KDV istisnasından yararlanmalıdır.
Mevzuat
Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, makrofinansal istikrarı korumak ve bankaların likidite yönetimini güçlendirmek amacıyla zorunlu karşılık uygulamalarında değişikliğe gitmiştir. Bu düzenleme, bankacılık sektöründeki para arzı ve likidite dengelerini doğrudan etkileyecek bir makroihtiyati çerçeve değişikliğidir.
Bankacılık ve finans sektöründeki nakit akışlarını ve likidite oranlarını takip etmek, bu değişikliklerin piyasa üzerindeki etkilerini izlemek önemlidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Radyo Seyrüsefer ve Gözetim Sistemleri Uçuş Kontrol Yönetmeliği (SHY-UK)
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan SHY-UK yönetmeliği, uydu ve yer tabanlı radyo seyrüsefer sistemleri ile gözetim sistemlerinin uçuş kontrol süreçlerini düzenlemektedir. Bu düzenleme, havacılık emniyetinin sağlanması amacıyla sistemlerin test edilmesi ve değerlendirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektedir.
• Yönetmelik; uydu tabanlı (GNSS, GPS, Galileo vb.) ve yer tabanlı (VOR, DME, ILS vb.) seyrüsefer sistemlerini kapsamaktadır.
• Uçuş kontrolleri, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş tüzel kişiliğe sahip kurum ve kuruluşlarca yürütülecektir.
• Hava trafik emniyeti elektronik personeli (ATSEP) için lisans ve yetki belgelendirme süreçleri tanımlanmıştır.
• Görsel yaklaşma yardımcıları (PAPI, pist ışıklandırma vb.) uçuş kontrol faaliyetlerinin kapsamına dahil edilmiştir.
• Uçuş kontrol raporları; ölçüm parametrelerini ve tesis performansının standartlara uygunluğunu içeren resmi belgeler olarak düzenlenecektir.
Havacılık sektöründe faaliyet gösteren teknik hizmet sağlayıcı kuruluşların, yetkilendirme şartlarına ve ATSEP personel lisanslama standartlarına uyum sağlaması gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Bir Ortağın Payı Nasıl Azalır?
Şirketlerde ortaklık yapısının değişmesi sadece hisse devriyle değil, sermaye artırımı süreçlerindeki rüçhan haklarının kullanımıyla da gerçekleşebilir. Bu süreçte bir ortağın sermaye artırımına katılmaması, pay sayısının değişmemesine rağmen şirket içindeki ortaklık oranının düşmesine neden olur.
• Rüçhan hakkı, mevcut ortağın yeni payları mevcut pay oranına göre öncelikli alma hakkıdır.
• Anonim şirketlerde rüçhan hakkı TTK Madde 461, limited şirketlerde ise Madde 591 ile korunmaktadır.
• Yönetim kurulu, rüçhan hakkının kullanımı için pay sahiplerine en az 15 günlük süre tanımak zorundadır.
• Sermaye artırımına katılmayan ortağın pay sayısı ve nominal değeri değişmez ancak toplam sermaye büyüdüğü için yüzde olarak payı azalır.
• Rüçhan hakkının sınırlandırılması ancak halka arz veya iştirak devralma gibi haklı sebeplerle mümkündür.
• Tahsisli sermaye artırımında yeni paylar belirli yatırımcılara doğrudan tahsis edilerek rüçhan hakkı kısıtlanabilir.
Sermaye artırımı kararı alınırken ortakların rüçhan haklarının korunması veya kısıtlanması süreçleri, ortaklık yapısının geleceğini doğrudan etkiler; bu nedenle karar metinleri titizlikle hazırlanmalıdır.
Mevzuat
Noterlik Kanunu Yönetmeliğinde Değişiklik
Noterlik Kanunu Yönetmeliği'nde yapılan yeni düzenleme ile noterlik mesleğine yeni gireceklerin teminat yatıracakları bankalar ve işlem süreçlerinde istenen belgeler güncellenmiştir. Bu değişiklik, noterlik işlemlerinde kullanılan resmi belgelerin kapsamını netleştirerek uygulama birliği sağlamayı amaçlamaktadır.
• Noterlik Kanunu madde 38 uyarınca yatırılması zorunlu teminat paralarının yatırılacağı bankalar listesi güncellenmiştir.
• Veli işlemleri için kendisi ve küçüğü de içeren açıklamalı nüfus aile kayıt tablosu zorunlu kılınmıştır.
• Vasi ve kayyım işlemlerinde mahkeme kararı ile resmi kimlik belgelerinin ibrazı şart koşulmuştur.
• Mirasçı işlemlerinde veraset belgesi ve resmi kimlik belgelerinin sunulması gerekmektedir.
Noterlik işlemleriyle ilgili süreç yöneten veya bu işlemlere tabi olan mükelleflerin, güncellenen belge gerekliliklerine (nüfus kayıt örneği, veraset belgesi vb.) göre hazırlık yapması önem arz etmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet Yönetmeliğinde Değişiklik
Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet Yönetmeliği'nde yapılan yeni düzenleme ile kıyı alanlarının kullanımı ve tahsisi konusunda bakanlıklar arası iş birliği mekanizması kurulmuştur. Bu değişiklik, turizm amaçlı sportif faaliyetlerin yürütüleceği parkur ve irtibat noktalarının hukuki altyapısını yeniden şekillendirmektedir.
• Kıyı Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun imar planı şartı aranacaktır.
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, talep edilmesi halinde parkur alanlarını Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsis edebilecektir.
• Tahsis edilen alanlar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hasılat veya gelir payı karşılığında protokol ile kiraya verilebilecektir.
• Kiralama işlemleri Kültür ve Turizm Bakanlığı merkez teşkilatı, döner sermaye işletmesi veya bağlı kuruluşlar ile yapılacaktır.
Turizm sektöründe sportif faaliyet yürüten işletmelerin, faaliyet alanlarının imar planına uygunluğunu ve kira protokollerinin yeni bakanlıklar arası iş birliği modeline göre güncelliğini kontrol etmeleri gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Bu gündem her sabah 07:00'de hazır.
Montan News iPhone uygulaması: önem sırasına dizilmiş özetler, sesli anlatım, kaynağa tek dokunuş. Ücretsiz ve reklamsız.
App Store'dan indirBu sayfadaki özetler bilgilendirme amaçlıdır ve kaynağından teyit edilmelidir; resmî vergi veya mevzuat danışmanlığı yerine geçmez. Her özetin altında kaynağın asıl sayfası bağlantılıdır.
Bugünün gündemi → · Arşiv