Diğer
İşletmelerde Tespit Edilen Suistimaller, Hileler ve Alınabilecek Tedbirlerden (İhbar Hatları)
ACFE 2024 raporu, dünya genelindeki şirketlerin mali suistimal ve hileler nedeniyle yıllık gelirlerinin yüzde 5'ini kaybettiğini ortaya koyuyor. Raporda, suistimal vakalarının tespit edilmeden önce ortalama 12 ay sürdüğü ve ihbar hatlarının en etkili tespit yöntemi olduğu vurgulanıyor.
• Küresel mali suistimal kaybı: 3.1 milyar doların üzerinde.
• En yaygın hile türleri: Nakit olmayan varlıkların çalınması (%22) ve faturalandırma usulsüzlükleri (%22).
• En büyük mali kayıp kaynağı: Çek ve ödeme tahrifatları.
• Tespit yöntemi: Suistimallerin %43'ü ihbarlar sayesinde ortaya çıkıyor; bu ihbarların %52'si çalışanlar tarafından yapılıyor.
• Kripto para etkisi: Vakaların %47'sinde çalınan varlıklar kripto paraya dönüştürülüyor.
• Yönetici riski: Şirket sahipleri ve yöneticilerin işlediği suçlar, çalışanlara oranla 7 kat daha büyük kayba yol açıyor.
İşletmeler, hile eyleminin oluşması için gerekli 'fırsat' ortamını engellemek adına iç denetim mekanizmalarını güçlendirmeli ve çalışanların güvenle bildirim yapabileceği ihbar hatları kurmalıdır.
Mevzuat
Ekim 2026 İtibarıyla Vergi Usul Kanununda Elektronik Tebligatın Genişleyen Kapsamı ve Sonuçları
7587 sayılı Kanun ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda yapılan değişiklikler neticesinde, elektronik tebligat zorunluluğu kapsamı 1 Temmuz 2026 itibarıyla genişletilmiştir. Bu düzenleme ile sadece sermaye şirketleri değil, birçok gerçek usul mükellefi de dijital tebligat sistemine dahil edilerek tebligat süreçleri tamamen dijitalleşmiştir.
• Zorunlu kapsam: Kurumlar vergisi mükellefleri, gerçek usulde vergilendirilen ticari, zirai ve mesleki kazanç sahipleri, kollektif ve adi komandit şirketler.
• Taşıt tescili: ÖTV (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi araçların ilk iktisabında adına tescil yapılan kişiler ve kuruluşlar.
• Tebliğ tarihi kuralı: Elektronik tebligat, iletinin adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
• Engelli istisnası: Yüzde 90 veya daha fazla engellilik oranına sahip malul ve engelliler için elektronik tebligat zorunluluğu bulunmamaktadır.
• Yaş istisnası: 65 yaşını doldurmuş kişiler, talep etmeleri halinde sistemden çıkış yapabilme hakkına sahiptir.
Mükelleflerin elektronik tebligat adreslerini düzenli takip etmesi hayati önem taşır; mesajın okunmaması veya açılmaması yasal sürelerin başlamasını engellemez.
Vergi
331 Ortaklara Borçlar: Bilançodaki En Sessiz Mayın!
Bilançolarda sıklıkla kullanılan 331 Ortaklara Borçlar hesabı, ilk bakışta şirket için avantajlı görünse de vergi hukuku açısından ciddi riskler barındıran bir kalemdir. Bu hesap, yanlış yönetildiğinde örtülü sermaye, kâr dağıtımı ve gelir vergisi yönünden ağır cezai müeyyidelerle karşılaşılmasına neden olabilir.
• İlişkili kişiden alınan borç, dönem başı öz sermayenin 3 katını aşarsa örtülü sermaye sayılır (KVK m.12).
• Örtülü sermaye kapsamında kalan borcun faiz ve kur farkları Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak kabul edilir (KVK m.11/1-b).
• Örtülü sermaye sınırını aşan tutarlar dönem sonunda dağıtılmış kâr payı sayılarak stopaj ve gelir vergisi yükümlülüğü doğurur (KVK m.12/7).
• 331 hesabı parasal bir kalem olduğu için enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz (VUK mük. m.298/A).
• Kayıt dışı hasılatın bu hesapta gösterilmesi VUK m.359 kapsamında suç teşkil edebilir.
• Hesap bakiyesinin ortağın beyan edilen geliriyle örtüşmemesi, ortağın kişisel gelir vergisi incelemesine girmesine neden olur.
Mali müşavirler ve işverenler, bu hesabı kullanırken mutlaka yazılı ödünç sözleşmesi, banka transfer izi ve emsale uygun faiz uygulaması yaparak sağlam bir 'kaynak dosyası' oluşturmalıdır.
Mevzuat
379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı, işletmelerin gelecekteki muhtemel yükümlülüklerini izlediği kritik bir hesaptır. Bu hesabın kullanımı, sadece muhasebe kaydı değil, aynı zamanda vergi matrahının doğru belirlenmesi ve mükerrer gider yazılmaması açısından hayati önem taşır.
• 379 hesabı bir gider hesabı değildir; karşılığın ayrılması sırasında ilgili gider hesabı (760, 770 vb.) kullanılır.
• Ürün garanti yükümlülükleri için 60.000 TL gibi bir tahmin üzerinden karşılık ayrıldığında, gerçek servis faturası geldiğinde mevcut karşılık kullanılmalıdır.
• TMS 37 kapsamında karşılık ayrılabilmesi için geçmiş bir olaydan kaynaklanan mevcut yükümlülük, kaynak çıkışı ihtimali ve güvenilir bir tahmin şarttır.
• Sadece bütçeye konulan gelecek dönem harcamaları için karşılık ayrılması muhasebe standartlarına göre uygun değildir.
• Karşılık ayrılması tek başına vergi indirimi sağlamaz; VUK 287 ve 288 uyarınca giderin gerçekleşmesi ve belgelendirilmesi gerekir.
• Salt karşılık ayrılması işlemlerinde 191 İndirilecek KDV hesabı kullanılmamalıdır.
Mali müşavirler, ayrılan karşılıkların vergi kanunları (VUK) ve muhasebe standartları (TMS/TFRS) arasındaki farklarını gözetmeli ve KKEG takibini titizlikle yapmalıdır.
Mevzuat
İşverenin Kurumsal E-Posta ve İletişim Kanallarını Denetleme Esasları
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, işverenlerin çalışanlarına tahsis ettiği kurumsal e-posta ve diğer iletişim kanallarını denetlerken uyması gereken esasları belirleyen yeni bir ilke kararı yayımladı. Karar, işverenin yönetim hakkı ile çalışanın haberleşme hürriyeti arasındaki hassas dengeyi korumayı amaçlıyor.
• Kurumsal e-posta hesapları sadece iletişim aracı değil, kişisel veri barındıran bir kaynak olarak kabul edilmiştir.
• İşverenlerin e-posta içeriklerine erişimi, trafik ve log kayıtlarını incelemesi veya filtreleme yapması 'kişisel veri işleme' faaliyeti sayılmaktadır.
• Denetim faaliyetlerinin disiplin süreçlerinde veya iş sözleşmesinin feshi aşamasında kullanılabilmesi için yasal şartların sağlanması zorunludur.
• Çalışanların, iletişim kanallarının nasıl denetleneceği konusunda açık, somut ve yeterli şekilde bilgilendirilmiş olması şarttır.
• Yükümlülüklere uyulmaması durumunda 6698 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca idari yaptırımlar uygulanacaktır.
İşverenler, çalışanlarına yönelik e-posta ve iletişim denetimi yapmadan önce mutlaka KVKK uyumlu aydınlatma metinlerini güncellemeli ve denetim usullerini çalışanlara şeffaf bir şekilde bildirmelidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Teknokentte Dövizli Alacak ve Banka Mevcutlarından Doğan Kur Farkları İstisna Kapsamında mı?
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren şirketlerin dövizli işlemlerinden kaynaklanan kur farklarının kurumlar vergisi istisnasına dahil edilip edilmeyeceği konusu, Ankara Defterdarlığı'nın özelgesiyle netleşmeye başladı. Bu düzenleme, özellikle dövizli satış yapan yazılım ve Ar-Ge firmalarının vergi matrahı hesaplamalarında kritik bir ayrım sunuyor.
• Teknokent faaliyetlerinden doğan dövizli ticari alacakların kur farkı gelirleri 4691 sayılı Kanun kapsamında istisna kabul edilmektedir.
• Banka hesaplarındaki döviz mevcutlarının değerlenmesinden doğan kur farkı gelirleri teknokent istisnası kapsamında değerlendirilmemektedir.
• İstisna kapsamındaki satış alacaklarından doğan kur farkı zararları, teknokent faaliyetinin net kazanç hesabında dikkate alınmalıdır.
• Teknokent faaliyetlerinin toplam sonucu zarar oluşursa, bu zarar şirketin istisna dışı ticari kazancından indirilemez.
• İstisna kapsamındaki hasılat ile bu hasılatla doğrudan ilgili gider ve maliyetlerin ayrı ayrı izlenmesi zorunludur.
• 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kazanç istisnası 31 Aralık 2028 tarihine kadar geçerlidir.
Mali müşavirler, teknokent şirketlerinde dövizli alacak kur farkları ile banka mevduat kur farklarını ayrı hesaplamalı; teknokent kaynaklı zararların diğer ticari kazançlardan mahsup edilmemesine dikkat etmelidir.
Vergi
Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Hakediş Kur Farkı, Faiz ve Repo Gelirleri Nasıl Vergilendirilir?
Yıllara yaygın inşaat ve onarma işlerinde hakediş bedellerinden kaynaklanan kur farkı, faiz ve repo gelirlerinin vergilendirilme esasları, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi ışığında netleşmektedir. Bu işlerde kâr veya zararın işin bittiği yıl kesinleşmesi nedeniyle, hakediş ödemelerindeki stopaj uygulamaları kritik önem taşımaktadır.
• Yıllara yaygın inşaat işi tanımı için 12 ay şartı değil, işin birden fazla takvim yılına yayılması esastır.
• Genel inşaat işlerinde hakediş ödemelerinden yapılan stopaj oranı 1 Mart 2021 itibarıyla yüzde 5 olarak uygulanmaktadır.
• Raylı sistem ve gemi inşaat işlerinde 1 Nisan 2025'ten itibaren stopaj oranı yüzde 1 olarak uygulanacaktır.
• Nükleer santral işleri 1 Haziran 2026 tarihinden itibaren yüzde 1'lik düşük stopaj grubuna dahil edilecektir.
• Dövizli hakedişlerde kur farkı, hakedişin bir parçası sayılır ve ödeme tarihindeki kur üzerinden stopaja tabi tutulur.
• Dönem sonu değerleme işlemleri nedeniyle oluşan kur farkları, nakden veya hesaben ödeme sayılmadığı için yeni bir stopaj kesintisi doğurmaz.
İşletmeler, hakediş ödemelerinin nakden mi yoksa hesaben mi yapıldığını takip etmeli ve kur farkı ile faiz gelirlerinin stopaj matrahına dahil edilip edilmeyeceğini işin türüne göre kontrol etmelidir.
Vergi
Serbest Meslek Erbabının Ödediği SGK 4/1-b Bağ-Kur Primleri Nasıl Giderleştirilir?
Serbest meslek erbabının ödediği 4/1-b Bağ-Kur primlerinin vergi matrahından nasıl indirileceğine dair uygulama esasları netleşti. Gelir Vergisi Kanunu ve güncel özelgeler ışığında, primlerin giderleştirilme şartları ve zamanlaması kritik önem taşıyor.
• Bağ-Kur primlerinin indirilebilmesi için tahakkuk etmesi değil, fiilen ödenmiş olması şarttır (5510 sayılı Kanun md. 88).
• Primlerin indirimi hangi yıla ait olduğuna göre değil, fiilen ödendiği yıla göre yapılır.
• Gecikme zammı ve gecikme cezası gibi fer'i ödemeler vergi matrahından gider olarak indirilemez; sadece prim aslı indirilebilir.
• Geçici vergi dönemlerinde primler kümülatif olarak dikkate alınabilir ancak aynı prim tutarı yıl içinde birden fazla kez indirilemez.
• Kazancın yetersiz olması durumunda indirilemeyen prim tutarları diğer gelirlerden düşülemez ve sonraki yıllara devredilemez.
• Dayanak: Gelir Vergisi Kanunu Madde 68/8.
Mali müşavirler, Bağ-Kur primlerini giderleştirirken ödeme makbuzlarını esas almalı, gecikme zamlarını matraha dahil etmemeli ve primlerin sadece ödendiği yılın kazancından düşüldüğünden emin olmalıdır.
Vergi
Bağ-Kur Primleri Geçici Vergi Dönemlerinde Kümülatif Olarak mı İndirilir?
Serbest meslek erbabının ödediği Bağ-Kur primlerinin geçici vergi matrahı hesaplanırken nasıl dikkate alınacağı konusu netleşti. Primlerin sadece ilgili dönemde değil, yılbaşından itibaren fiilen ödenen toplam tutar üzerinden kümülatif olarak indirilmesi mümkün.
• Bağ-Kur primleri, geçici vergi dönemlerinde yılbaşından ilgili dönemin sonuna kadar fiilen ödenen toplam tutar üzerinden kümülatif olarak indirilir.
• İndirim yapılabilmesi için primin tahakkuk etmiş olması yetmez, 5510 sayılı Kanun uyarınca fiilen ödenmiş olması şarttır.
• 7566 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2025'ten itibaren dördüncü geçici vergi dönemi yeniden uygulamaya alınmıştır.
• Aynı prim tutarı hem serbest meslek gideri olarak kaydedilip hem de beyanname üzerinde indirim konusu yapılarak mükerrer indirim sağlanamaz.
• Önceki dönemlerde ödenen primler kümülatif hesaplamada yer alsa da, önceki dönemlerde tahakkuk eden vergiler mahsup edilerek mükerrer vergi avantajı engellenir.
Mali müşavirler, Bağ-Kur prim indirimlerini hesaplarken ödeme tarihini esas almalı ve mükerrer indirim riski oluşmaması için Defter-Beyan sistemindeki kayıtlar ile beyanname tutarlarını kontrol etmelidir.
Vergi
SGK Fark İşçilik Primleri Gider Yazılır mı? Gecikme Zammı ve Cezalar KKEG midir?
İhale konusu işler ve özel inşaatlarda SGK tarafından yapılan asgari işçilik incelemeleri sonucunda ortaya çıkan fark primlerin vergi matrahından nasıl düşüleceği konusu netleşti. Bu süreçte prim aslı ile ceza ve gecikme zamlarının vergi karşısındaki durumu birbirinden tamamen farklılık göstermektedir.
• SGK tarafından re'sen tahakkuk ettirilen fark işçilik priminin aslı, fiilen ödendiği tarihte gider olarak dikkate alınabilir.
• Prim aslı için tahakkuk esası değil, 5510 sayılı Kanun uyarınca fiili ödeme şartı geçerlidir.
• Fark işçilik primi nedeniyle hesaplanan gecikme cezası ve gecikme zammı, Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) niteliğindedir.
• İşletmenin faaliyetini terk etmesi durumunda, kapanıştan sonra ödenen eski dönem primleri yeni veya ilgisiz ortaklık kazançlarından indirilemez.
• Muhasebe kayıtlarında tahakkuk ilkesi gereği gider yazılsa dahi, ödenmeyen primler vergi matrahının tespitinde indirim konusu yapılamaz.
Mali müşavirler, SGK fark işçilik ödemelerinde prim aslı ile cezaları ayrıştırmalı; prim aslı ödeme tarihinde gider yazılırken, gecikme zammı ve cezaları mutlaka KKEG olarak beyannamede matraha eklemelidir.
Mevzuat
Limited Şirkette Tüzel Kişi Müdürün Gerçek Kişi Temsilcisi Huzur Hakkı Alabilir mi, SGK’lı Çalışan Olabilir mi?
Limited şirketlerde müdür olarak bir tüzel kişinin atanması durumunda, bu tüzel kişiyi temsil eden gerçek kişinin hukuki statüsü, huzur hakkı ödemeleri ve SGK yükümlülükleri kritik bir konu teşkil etmektedir. Bu durum, ödemelerin vergi stopajına tabi olup olmayacağını ve 4/a sigortalılığı kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini doğrudan etkilemektedir.
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca tüzel kişi müdür seçildiğinde, bu tüzel kişi adına hareket edecek bir gerçek kişi temsilci ticaret siciline tescil edilmelidir.
• Gelir Vergisi Kanunu madde 61 uyarınca, huzur hakkı, ödenek veya tazminat gibi isimlerle yapılan ödemeler, mahiyeti gereği ücret olarak kabul edilir ve gelir vergisi stopajına tabidir.
• Gerçek kişi temsilcinin 5510 sayılı Kanun kapsamında 4/a sigortalısı olabilmesi için limited şirket ile arasında iş görme, ücret ve bağımlılık unsurlarını içeren bir hizmet akdi bulunmalıdır.
• Eğer temsilci sadece organ temsil fonksiyonunu yerine getiriyor ve şirketin organizasyonu içinde bağımlı bir çalışma yürütmüyorsa, sadece bu sıfatla 4/a sigortalılığı yapılamaz.
• Ödemelerin hukuki dayanağı; genel kurul kararı, iş sözleşmesi ve görev tanımı ile uyumlu olmalı, ödeme tüzel kişiye yapılacaksa temsilcinin kendi tüzel kişiyle olan ilişkisi ayrıca yönetilmelidir.
Mali müşavirler, tüzel kişi müdür adına hareket eden temsilcilere yapılacak ödemelerin bordrolaştırılması ve SGK bildirimlerinin, fiili çalışma ve bağımlılık ilişkisi gözetilerek yapılmasını sağlamalıdır.
Vergi
Teknopark Faaliyetlerinde Vade ve Kur Farklarının Kurumlar Vergisi ve KDV Karşısındaki Durumu
Teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren şirketlerin, yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden doğan alacakları üzerindeki vade ve kur farklarının vergisel durumu netleşti. Ankara Defterdarlığı tarafından verilen özelge, bu farkların kurumlar vergisi ve KDV istisnası kapsamına girip girmeyeceğini tahsilat zamanına göre ayrıştırıyor.
• Tahsilat öncesi kur farkları: Teknopark faaliyetinden doğan ticari alacağın tahsiline kadar oluşan kur ve vade farkları, asıl işlemin bir parçası kabul edilerek kurumlar vergisi istisnasına dahildir.
• Tahsilat sonrası kur farkları: Dövizli alacak tahsil edilip bankaya yatırıldıktan sonra oluşan kur farkları, nakit değerlendirme geliri sayılır ve kurumlar vergisi istisnası kapsamında değildir.
• KDV istisnası ayrımı: KDV Kanunu'nun geçici 20. maddesi kapsamında istisna olan yazılım teslimlerinde, sonradan oluşan kur ve vade farkları için KDV hesaplanmaz.
• KDV oran tayini: Eğer asıl teslim veya hizmet KDV'ye tabi ise, bu işleme bağlı olarak ortaya çıkan kur veya vade farkları da asıl işlemdeki KDV oranına tabi tutulur.
• İstisna kapsamı: 4691 sayılı Kanun kapsamındaki istisna bir hasılat istisnası değil, net kazanç istisnasıdır; bu nedenle gider ve maliyetlerin ayrıştırılması zorunludur.
Mali müşavirler ve işletmeler, teknopark alacaklarının tahsilat tarihlerini titizlikle takip etmeli; tahsilat öncesi ve sonrası kur farklarını farklı hesaplarda izleyerek vergilendirme ayrımını doğru yapmalıdır.
Vergi
Döviz Dönüşüm Desteği Uygulama Rehberi
1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek olan döviz dönüşüm desteği uygulaması, işletmelerin döviz pozisyonlarını bildirmelerini ve belirli kriterlere göre destek almalarını kapsıyor. Bu düzenleme, firmaların elindeki döviz miktarının büyüklüğüne göre destekten yararlanıp yararlanamayacağını belirleyen kritik bir hesaplama süreci getiriyor.
• Desteğe hak kazanmak için döviz pozisyonu oranı %10 sınırının altında olmalıdır.
• Hesaplamada bakiye güncel tarihli, kur yılbaşı tarihli, hasılat ve aktif ise geçen yılın verileri üzerinden hesaplanmalıdır.
• Desteğe konu edilebilecek döviz satış miktarı, firmanın yıllık satış limiti olan katma değeri ile sınırlıdır.
• Hesaplamalarda TCMB'nin o günkü döviz alış kuru baz alınmalıdır.
• Ortaklara verilen borçlar döviz pozisyonu oranını yükseltirken, kredi borçları oranı düşürmemektedir.
İşletmeler, döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilmek için döviz pozisyonlarını %10 sınırının altında tutmalı ve form doldururken üç farklı tarihli veri setini (güncel bakiye, yılbaşı kuru, geçen yıl hasılat/aktif) doğru eşleştirmelidir.
Vergi
Sipariş Formları veya Sipariş Mektuplarının Damga Vergisi Karşısındaki Durumu
Ticari işlemlerde sözleşme yerine kullanılan sipariş formları ve sipariş mektuplarının damga vergisi karşısındaki hukuki durumu netleşmiştir. Özellikle mesafeli ticaretin artmasıyla yaygınlaşan bu belgelerin vergilendirilmesi, işletmeler için ciddi bir mali risk unsuru oluşturmaktadır.
• 17 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile düzenleme yapılmıştır.
• Akdi mutazammın siparişi kabul mektupları ile mukavele yerine kaim mektuplar üzerindeki muafiyet hükmü kaldırılmıştır.
• Damga Vergisi Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, sözleşme yerine geçen mektup ve şerhler vergiye tabidir.
• Sözleşme hükümlerinin yenilenmesi, uzatılması, değiştirilmesi veya devrine ilişkin mektuplar da damga vergisi kapsamındadır.
İşletmeler, sipariş formu veya mektubu gibi belgelerin sözleşme niteliği taşıyıp taşımadığını kontrol etmeli ve bu belgeler üzerinden doğacak damga vergisi yükümlülüklerini hesaplayarak beyan etmelidir.
Teşvik
Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Finansal Kiralama Yoluyla Makine-Teçhizat Alımlarında Uygulama
Yatırım teşvik belgesi kapsamında makine ve teçhizat alımlarında finansal kiralama (leasing) yönteminin kullanımı ve KDV istisnası uygulamasına dair teknik detaylar netleşmiştir. Bu düzenleme, yatırımcıların leasing yoluyla makine temin ederken KDV ödemeden yararlanabilmesinin şartlarını ve risklerini açıklamaktadır.
• Finansal kiralama şirketleri adına ayrı bir teşvik belgesi düzenlenmez; mevcut yatırımcının belgesine özel şerh düşülür.
• Leasing şirketinin yatırımcı adına temin edeceği makine ve teçhizat için 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 13/d maddesi uyarınca KDV istisnası uygulanır.
• Leasing şirketinin makineyi kiracıya bırakması 'teslim' sayılmadığından, bu işlem genel esaslara göre KDV'ye tabidir.
• Sözleşme sonunda mülkiyetin geçmemesi veya yatırımın teşvik belgesine uygun gerçekleşmemesi durumunda, alınmayan KDV tutarları yatırımcıdan vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile tahsil edilir.
Yatırımcılar, leasing yoluyla makine alırken teşvik belgelerinde gerekli şerhin bulunduğundan emin olmalı ve yatırımın belgedeki şartlara uygun tamamlanmasını sağlamalıdır.
Mevzuat
İş Kanununda serbest zaman, telafi çalışma ve denkleştirme çalışması
İş Kanunu kapsamında yer alan serbest zaman, telafi çalışması ve denkleştirme uygulamalarının detayları, işverenlerin fazla mesai maliyetlerini yönetmesi ve çalışma düzenini kurması açısından kritik önem taşımaktadır. Bu düzenlemeler, fazla mesai ücreti yerine izin kullanımı veya çalışma sürelerinin esnetilmesi süreçlerindeki yasal sınırları belirlemektedir.
• Serbest zaman: Fazla çalışma için her 1 saat karşılığında 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışma için ise her 1 saat karşılığında 1 saat 15 dakika izin verilir.
• Serbest zaman kullanım süresi: Hak edilen serbest zaman, 6 ay içinde ücret kesintisi yapılmadan kullanılmalıdır.
• Telafi çalışması süresi: Zorunlu nedenlerle çalışılmayan sürelerin telafisi 4 ay içinde yapılmalıdır (Cumhurbaşkanı bu süreyi iki katına çıkarabilir).
• Telafi çalışması sınırı: Günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz ve telafi çalışması günde en fazla 3 saat yapılabilir.
• Denkleştirme süresi: Normal şartlarda 2 ay içinde tamamlanmalıdır; turizm sektöründe bu süre 4 aydır.
• Denkleştirme onayı: Denkleştirme esasına göre çalışma yapılabilmesi için işçi ile yazılı anlaşma yapılması zorunludur.
İşverenler, fazla mesai ücreti yerine serbest zaman kullandırmak için işçinin yazılı talebini beklemeli; telafi ve denkleştirme süreçlerinde ise yasal süre sınırlarına ve günlük 11 saatlik çalışma limitine titizlikle uymalıdır.
Vergi
Şirketlere Düzenlenen OpenAI (ChatGPT), Google Gemini, Canva ve Diğer Yurt Dışı Dijital Hizmet Faturalarında KDV-2 ve Stopaj Durumu
Şirketlerin yapay zeka ve dijital platformlara (ChatGPT, Gemini, Canva vb.) yaptığı yurt dışı ödemelerinin vergilendirilmesi konusu netleşiyor. Bu hizmet alımlarında KDV-2 ve stopaj yükümlülüklerinin ayrımı, hatalı beyanların önüne geçilmesi açısından kritik önem taşıyor.
• Hizmetten Türkiye'de faydalanılması durumunda KDV Kanunu 6/b maddesi uyarınca sorumlu sıfatıyla KDV-2 beyanı verilmelidir.
• Standart SaaS (yazılım hizmeti) aboneliklerinde, kullanım hakkı dışında bir devir yoksa kazanç ticari kazanç sayılır ve stopaj yapılmaz.
• Eğer ödeme lisans, telif, gayrimaddi hak veya şirkete özel yazılım geliştirme bedeli ise %20 oranında stopaj kesintisi yapılmalıdır.
• KDV yönünden sorumluluk doğması, otomatik olarak stopaj yükümlülüğü doğurmaz; iki vergi türü birbirinden bağımsız değerlendirilmelidir.
• Yurt dışı dijital hizmetlerde vergi belirleyici unsur sadece faturanın yurt dışından gelmesi değil, hizmetin niteliği ve hukuki mahiyetidir.
İşletmeler, dijital abonelik ödemelerinde hizmetin 'hazır kullanım' mı yoksa 'özel yazılım/lisans' mı olduğunu ayırt etmeli; KDV-2 beyanını mutlaka yapmalı, stopaj için ise ödemenin niteliğine göre hareket etmelidir.
Mevzuat
AB İhalelerinde Yeni Kurallar Masada
Kamu İhale Kurumu, Avrupa Birliği kamu alımları mevzuatındaki değişiklikleri ve Türkiye gibi üçüncü taraf ülkelerin bu süreçteki konumunu ele alacak önemli bir çalıştay düzenliyor. Bu etkinlik, AB pazarına yönelik ihale süreçlerinde yaşanabilecek stratejik değişikliklerin anlaşılması açısından kritik önem taşıyor.
• Çalıştay Tarihi: 19 Ekim 2026, saat 14.00–16.30
• Son Başvuru Tarihi: 15 Ekim 2026
• Gündem Konuları: AB kamu alımları tüzüğü taslağı, ihale usulleri, dijitalleşme ve stratejik kamu alımları
• Öne Çıkan Yaklaşımlar: 'Avrupa Tercihi' ve 'Made in Europe' politikaları ile pazara erişim koşulları
• Katılım Şartları: Çevrim içi, ücretsiz ve simultane tercüme desteği ile sağlanacaktır
AB ihalelerine katılım sağlayan veya bu pazarı hedefleyen firmaların, yeni mevzuat değişikliklerini ve 'Made in Europe' gibi korumacı yaklaşımları takip etmesi gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
2027 Yılı İdare Bütçe Tekliflerinin Şekli
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2027 yılı idare bütçe tekliflerinin hazırlanma usul ve esaslarını belirleyen teknik detayları paylaştı. Bu düzenleme, kamu idarelerinin bütçe hazırlık süreçlerinde uyması gereken format ve teslim yöntemlerini kapsıyor.
• Tekliflerin teslim tarihi 12 Ekim 2026 olarak belirlenmiştir.
• Hazırlanan bütçe teklifleri Strateji ve Bütçe Başkanlığına 4 nüsha olarak iletilecektir.
• KÖİ modeli uygulayan idarelerin ilave tabloları bütçe tekliflerine eklenmek zorundadır.
• Teklifler dar kenarından delinmiş şekilde, ciltsiz ve telli dosya içerisinde sunulacaktır.
• Bütçe formları e-bütçe sistemi üzerinden 'Cumhurbaşkanı Teklifi Aşaması Raporları' bölümünden temin edilecektir.
Kamu idareleri ve ilgili birimler, bütçe hazırlık sürecinde hata yapmamak için belirtilen format, nüsha sayısı ve teslim tarihine titizlikle uymalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Trafik Sigortası Tavanına Kasım Artışı
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), zorunlu trafik sigortası azami prim artış oranlarını Kasım 2026 dönemi için belirledi. Yapılan düzenleme ile araç gruplarına göre farklılık gösteren yeni tavan fiyat uygulamasına geçiliyor.
• Genel araç grupları için azami prim artış oranı: %1
• Taksi, minibüs ve otobüs grupları için azami prim artış oranı: %3
• Düzenleme tarihi ve geçerlilik: 1 Kasım 2026
• Dayanak: SEDDK'nin 7 Ekim 2026 tarihli ve 2026/30 sayılı Genelgesi
Araç filosu bulunan işletmelerin, Kasım ayı itibarıyla sigorta poliçe yenileme maliyetlerini yeni artış oranlarına göre bütçelemeleri gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
KGK Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanlığı Sınav Başvurusu Başladı
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), sürdürülebilirlik raporlaması alanında uzmanlaşmak isteyenler için kritik bir sınav süreci başlatıyor. Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanlığı sınavı için başvurular elektronik ortamda alınmaya başlandı.
• Son başvuru tarihi: 30 Ekim 2026
• Sınav tarihi: 12 Aralık 2026
• Sınav ücreti: 1.200 TL
• Başvuru şartı: Herhangi bir 4 yıllık lisans mezunu olmak
• Sınav yapısı: Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlaması ve Finansal Raporlama modüllerinden oluşuyor
• Başarı kriteri: Her iki modülden de en az 60 puan almak
Sürdürülebilirlik raporlaması standartlarının önem kazandığı bu dönemde, uzmanlık belgesi almak isteyen adayların 30 Ekim'e kadar başvurularını tamamlaması gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Taşınmaz İlanlarında EİDS’ye Entegre Olan Firmalar (Ekim 2026)
Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) kapsamında, taşınmaz ilanları için API entegrasyonunu tamamlayan firmaların güncel listesi Ekim 2026 itibarıyla duyurulmuştur. Bu düzenleme, emlak sektöründeki ilanların doğruluğunu artırmayı ve sahte ilanların önüne geçmeyi hedeflemektedir.
• EİDS Taşınmaz API entegrasyonu tamamlanan firmaların listesi Ekim 2026 itibarıyla güncellenmiştir.
• Sistem, taşınmaz ilanlarının doğrulanması amacıyla Elektronik İlan Doğrulama Sistemi üzerinden yürütülmektedir.
• İlan süreçlerinde güvenliği sağlamak adına API entegrasyonu zorunlu bir teknik standart haline gelmektedir.
Emlak ve gayrimenkul sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin, ilan süreçlerinde aksama yaşamamak için EİDS entegrasyon durumlarını kontrol etmeleri ve listeye uygunluklarını teyit etmeleri gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
İsteğe Bağlı Sigorta 2026: Güncel Primler, Başvuru Şartları ve Emeklilik
2026 yılı için geçerli olan isteğe bağlı sigorta prim oranları ve başvuru şartları netleşti. Zorunlu sigortası bulunmayan veya eksik günlerini tamamlamak isteyen vatandaşlar için prim ödeme yükümlülükleri ve emeklilik statüsü kritik önem taşıyor.
• 2026 yılı aylık asgari isteğe bağlı sigorta primi: 10.899,90 TL
• Toplam prim oranı: %33 (%21 uzun vadeli sigorta, %12 genel sağlık sigortası)
• Başvuru şartı: 18 yaşını doldurmuş olmak ve zorunlu sigortalı olarak çalışmamak
• Sigortalılık başlangıcı: Başvurunun SGK kayıtlarına girdiği tarihi izleyen gün
• Kapsam: Sadece malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarını kapsar; kısa vadeli sigorta kolları (iş göremezlik ödeneği vb.) kapsam dışıdır
İsteğe bağlı sigorta yaptıracak kişilerin, ödeyecekleri primlerin hangi statüde sayılacağını ve emeklilik şartlarını etkileyip etkilemeyeceğini uzman bir mali müşavir veya SGK uzmanı ile analiz etmesi önerilir.
Mevzuat
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletmelerin duran varlıkları arasında yer alan 253 Tesis, Makine ve Cihazlar hesabının muhasebeleştirilmesi süreçlerini kapsamaktadır. Maddi duran varlıkların iktisabı, maliyet bedeliyle kayda alınması ve amortisman ayrılması gibi temel muhasebe uygulamalarını ele almaktadır.
• 253 Tesis, Makine ve Cihazlar hesabı, işletmenin faaliyetlerinde kullanılan makine ve ekipmanların maliyet bedeliyle kaydedildiği bir aktif hesaptır.
• Varlıkların maliyet bedeline; alış fiyatı, gümrük vergileri, nakliye, montaj ve kurulum gibi doğrudan ilişkilendirilebilir giderler dahil edilir.
• İktisap edilen varlıklar için faydalı ömür süresince Amortisman Payları hesaplanarak ilgili gider hesaplarına aktarılır.
• Varlıkların satışı veya hurdaya ayrılması durumunda, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki fark kar veya zarar olarak muhasebeleştirilir.
İşletmeler, makine ve cihaz alımlarında tüm kurulum ve nakliye giderlerini maliyete eklemeli ve amortisman sürelerini güncel VUK listelerine göre takip etmelidir.
Mevzuat
İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2022/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ
Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni tebliğ ile İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamında bazı ürün gruplarına yeni kısıtlamalar getirilmiştir. Bu değişiklik, belirli GTİP kodlarına sahip eşyaların ithalat süreçlerinde gözetim uygulamasına tabi tutulacağını bildirmektedir.
• 2022/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'in EK 1 listesine yeni satırlar eklenmiştir.
• Yeni düzenleme 0904.22.00.00.11 GTİP kodlu eşya satırından sonra uygulanacaktır.
• Tebliğ değişiklik hükümleri yayımı tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
İthalat operasyonları yürüten firmaların, yeni eklenen GTİP kodlarını kontrol ederek gümrükleme süreçlerinde gözetim uygulamasına takılmamak için maliyet ve mevzuat analizlerini güncellemesi gerekmektedir.
Mevzuat
İşçilerin ücretli mazeret izinlerinde güncel durum
4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçilere tanınan ücretli mazeret izinlerinin kapsamı, kullanım şartları ve Yargıtay kararları ışığında hukuki niteliği ele alınmaktadır. Bu izinler, işçinin özel hayatındaki önemli olaylar nedeniyle ücret kaybı yaşamadan işten ayrılabilmesini sağlayan emredici haklardır.
• Evlilik izni: İşçinin kendisinin evlenmesi durumunda verilir.
• Evlat edinme izni: Kadın veya erkek işçinin evlat edinmesi halinde kullanılır.
• Vefat izni: Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğun vefatı durumunda verilir.
• Babalık izni: Eşinin doğum yapması durumunda kullanılır.
• Engelli çocuk refakat izni: En az yüzde 70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için 1 yıl içinde kullanılır.
• Süt izni: Kadın işçilere bir yaşından küçük çocukları için günde toplam 1,5 saat verilir.
İşverenler, mazeret izinlerini yıllık izin bakiyesinden düşmemeli ve bu izinlerin kullanılmaması durumunda işçiye ücret ödemesi yapmamalıdır.
Diğer
THY’den Dokuz Ayda 73 Milyon Yolcu
Türk Hava Yolları ve AJet'in 2026 yılı ilk dokuz aylık konsolide trafik sonuçları açıklandı. Havacılık sektöründeki büyüme ivmesi, yolcu sayısı ve kargo hacmindeki artışlarla dikkat çekiyor.
• Ocak-Eylül 2026 döneminde taşınan toplam yolcu sayısı yüzde 5,2 artarak 73 milyona ulaştı.
• Eylül ayı içerisinde toplam 9 milyon yolcu taşındı.
• Dokuz aylık kargo ve posta hacmi yüzde 10,6 artışla 1,8 milyon tona yükseldi.
• Eylül sonu itibarıyla toplam uçak sayısı 567'ye ulaştı.
• Eylül ayı dış hat yolcu doluluk oranı yüzde 86,6, iç hat doluluk oranı ise yüzde 88,2 olarak gerçekleşti.
Havacılık sektöründeki bu büyüme verileri, ulaşım ve lojistik odaklı şirketlerin finansal projeksiyonları ve kapasite planlamaları için önemli bir göstergedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Bu gündem her sabah 07:00'de hazır.
Montan News iPhone uygulaması: önem sırasına dizilmiş özetler, sesli anlatım, kaynağa tek dokunuş. Ücretsiz ve reklamsız.
App Store'dan indirBu sayfadaki özetler bilgilendirme amaçlıdır ve kaynağından teyit edilmelidir; resmî vergi veya mevzuat danışmanlığı yerine geçmez. Her özetin altında kaynağın asıl sayfası bağlantılıdır.
Bugünün gündemi → · Arşiv