Diğer
İşletmelerde Tespit Edilen Suistimaller, Hileler ve Alınabilecek Tedbirlerden (İhbar Hatları)
ACFE 2024 raporu, dünya genelindeki şirketlerin mali suistimal ve hileler nedeniyle yıllık gelirlerinin yüzde 5'ini kaybettiğini ortaya koyuyor. Raporda, suistimal vakalarının tespit edilmeden önce ortalama 12 ay sürdüğü ve ihbar hatlarının en etkili tespit yöntemi olduğu vurgulanıyor.
• Küresel mali suistimal kaybı: 3.1 milyar doların üzerinde.
• En yaygın hile türleri: Nakit olmayan varlıkların çalınması (%22) ve faturalandırma usulsüzlükleri (%22).
• En büyük mali kayıp kaynağı: Çek ve ödeme tahrifatları.
• Tespit yöntemi: Suistimallerin %43'ü ihbarlar sayesinde ortaya çıkıyor; bu ihbarların %52'si çalışanlar tarafından yapılıyor.
• Kripto para etkisi: Vakaların %47'sinde çalınan varlıklar kripto paraya dönüştürülüyor.
• Yönetici riski: Şirket sahipleri ve yöneticilerin işlediği suçlar, çalışanlara oranla 7 kat daha büyük kayba yol açıyor.
İşletmeler, hile eyleminin oluşması için gerekli 'fırsat' ortamını engellemek adına iç denetim mekanizmalarını güçlendirmeli ve çalışanların güvenle bildirim yapabileceği ihbar hatları kurmalıdır.
Mevzuat
Ekim 2026 İtibarıyla Vergi Usul Kanununda Elektronik Tebligatın Genişleyen Kapsamı ve Sonuçları
7587 sayılı Kanun ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda yapılan değişiklikler neticesinde, elektronik tebligat zorunluluğu kapsamı 1 Temmuz 2026 itibarıyla genişletilmiştir. Bu düzenleme ile sadece sermaye şirketleri değil, birçok gerçek usul mükellefi de dijital tebligat sistemine dahil edilerek tebligat süreçleri tamamen dijitalleşmiştir.
• Zorunlu kapsam: Kurumlar vergisi mükellefleri, gerçek usulde vergilendirilen ticari, zirai ve mesleki kazanç sahipleri, kollektif ve adi komandit şirketler.
• Taşıt tescili: ÖTV (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi araçların ilk iktisabında adına tescil yapılan kişiler ve kuruluşlar.
• Tebliğ tarihi kuralı: Elektronik tebligat, iletinin adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
• Engelli istisnası: Yüzde 90 veya daha fazla engellilik oranına sahip malul ve engelliler için elektronik tebligat zorunluluğu bulunmamaktadır.
• Yaş istisnası: 65 yaşını doldurmuş kişiler, talep etmeleri halinde sistemden çıkış yapabilme hakkına sahiptir.
Mükelleflerin elektronik tebligat adreslerini düzenli takip etmesi hayati önem taşır; mesajın okunmaması veya açılmaması yasal sürelerin başlamasını engellemez.
Vergi
331 Ortaklara Borçlar: Bilançodaki En Sessiz Mayın!
Bilançolarda sıklıkla kullanılan 331 Ortaklara Borçlar hesabı, ilk bakışta şirket için avantajlı görünse de vergi hukuku açısından ciddi riskler barındıran bir kalemdir. Bu hesap, yanlış yönetildiğinde örtülü sermaye, kâr dağıtımı ve gelir vergisi yönünden ağır cezai müeyyidelerle karşılaşılmasına neden olabilir.
• İlişkili kişiden alınan borç, dönem başı öz sermayenin 3 katını aşarsa örtülü sermaye sayılır (KVK m.12).
• Örtülü sermaye kapsamında kalan borcun faiz ve kur farkları Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak kabul edilir (KVK m.11/1-b).
• Örtülü sermaye sınırını aşan tutarlar dönem sonunda dağıtılmış kâr payı sayılarak stopaj ve gelir vergisi yükümlülüğü doğurur (KVK m.12/7).
• 331 hesabı parasal bir kalem olduğu için enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz (VUK mük. m.298/A).
• Kayıt dışı hasılatın bu hesapta gösterilmesi VUK m.359 kapsamında suç teşkil edebilir.
• Hesap bakiyesinin ortağın beyan edilen geliriyle örtüşmemesi, ortağın kişisel gelir vergisi incelemesine girmesine neden olur.
Mali müşavirler ve işverenler, bu hesabı kullanırken mutlaka yazılı ödünç sözleşmesi, banka transfer izi ve emsale uygun faiz uygulaması yaparak sağlam bir 'kaynak dosyası' oluşturmalıdır.
Mevzuat
380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu makale, peşin tahsil edilen ancak henüz hizmeti sunulmamış bedellerin muhasebeleştirilmesinde 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabının kullanım esaslarını açıklamaktadır. Dönemsellik ilkesi gereği, tahsil edilen tutarın ne zaman gelir yazılacağı ve KDV'nin ne zaman doğacağı teknik örneklerle ele alınmaktadır.
• 380 hesabı, bir yıldan kısa süreli peşin tahsil edilen gelirlerin izlendiği pasif bir hesap olup gelir tablosu hesabı değildir.
• VUK 287 uyarınca, gelecek dönemlere ait peşin tahsil edilen hasılatın pasifte değerlenmesi esastır.
• KDV Kanunu 10/b uyarınca, hizmetten önce fatura düzenlenirse faturadaki tutarla sınırlı KDV, belge döneminde doğar.
• 18 aylık bir hizmet için 180 bin lira net bedel tahsil edilirse; 12 aylık kısım 380 hesaba, 6 aylık uzun vadeli kısım ise 480 hesaba kaydedilir.
• Hizmet sunuldukça 380 hesaptaki tutar ilgili gelir hesaplarına (600 veya 649 gibi) aktarılır; bu aşamada tekrar KDV hesaplanmaz.
• 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı ile 380 hesabı arasındaki seçim, işlemin niteliğine ve sözleşme şartlarına göre yapılmalıdır.
İşletmeler, peşin tahsilat yapıldığında tutarı doğrudan gelir yazmak yerine dönemsellik ilkesine uygun olarak 380 veya 480 hesaplarda bekletmeli ve hizmet sunuldukça gelirleştirmelidir.
Mevzuat
Resmi Gazete: Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık Hesaplamalarında Süre 1 Yıl Uzatıldı
Türk Ticaret Kanunu'nun 376. maddesi kapsamında uygulanan sermaye kaybı ve borca batıklık hesaplamalarına ilişkin geçici düzenlemenin süresi uzatıldı. Yapılan tebliğ değişikliği ile şirketlerin mali tablolarındaki bazı giderlerin hesaplamalarda dikkate alınmaması uygulaması bir yıl daha devam edecek.
• Geçici uygulama süresi 1 Ocak 2027 tarihinden 1 Ocak 2028 tarihine uzatıldı.
• 31 Aralık 2027 tarihine kadar yapılacak hesaplamalarda henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsinden yükümlülüklerin kur farkı zararları dikkate alınmayacak.
• 2020 ve 2021 yıllarında tahakkuk eden kira, amortisman ve personel giderlerinin yarısı sermaye kaybı ve borca batıklık hesaplamalarında dışarıda tutulacak.
Şirketlerin sermaye kaybı ve borca batıklık durumlarını analiz ederken, uzatılan bu geçici hükümlere göre kur farkı zararları ve belirli gider kalemlerini hesaplama dışı bırakarak mali tablolarını değerlendirmeleri gerekmektedir.
Mevzuat
Okul Gıdası Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2020/23)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2026/27)
Okul gıdası standartlarını belirleyen 2020/23 sayılı Tebliğ'de önemli değişikliklere gidildi. Yeni düzenleme ile okul kantinlerinde satılacak ürünlerde sadece logo değil, Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen 'Beslenme Skoru' kriteri de devreye alınıyor.
• Yeni 'Beslenme Skoru' sistemiyle gıdaların beslenme profili renk ve harflerle etiket üzerinde sunulacak.
• Okul kantinlerinde sadece 'A', 'B' veya 'C' beslenme skoruna sahip ürünlerin satışı uygun görülecek.
• Okul gıdası onayı iptal edilen veya Sağlık Bakanlığınca satışı uygun bulunmayan ürünler kantin, kafeterya ve yemekhanelerde satılamayacak.
• Onaylı bir ürünün üretimi/ithalatı durursa veya işletme devrolursa ürünün okul gıdası onayı iptal edilecek.
• Düzenlemedeki bazı hükümler için uyum süreci 13 Eylül 2027 tarihine kadar uzatıldı.
Gıda üreticileri ve ithalatçıları, ürün etiketlerini Sağlık Bakanlığı'nın belirleyeceği yeni beslenme skoru kriterlerine göre revize etmeli ve okul satış kanallarındaki stok yönetimini bu takvime göre planlamalıdır.
Mevzuat
Sermaye Kaybı Hesabında Süre Uzatıldı
Ticaret Bakanlığı, Türk Ticaret Kanunu'nun 376. maddesi kapsamında şirketlerin sermaye kaybı ve borca batıklık hesaplamalarında uygulanan geçici düzenlemenin süresini uzattı. Bu değişiklik, şirketlerin finansal tablolarındaki bazı giderlerin sermaye kaybı hesaplamasında dikkate alınmaması imkanını devam ettiriyor.
• Düzenleme kapsamındaki geçici uygulama süresi 1 Ocak 2027'den 1 Ocak 2028 tarihine uzatıldı.
• Sermaye kaybı ve borca batıklık hesaplamalarında bazı zarar ve giderlerin dışarıda tutulmasına yönelik kriterler korunuyor.
• Hesaplama dışında tutulabilecek giderlerin ait olduğu 2020 ve 2021 yıllarıyla ilgili oranlarda herhangi bir değişiklik yapılmadı.
• Yeni Tebliğ, 10 Ekim 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Şirketlerin sermaye yeterliliklerini takip ederken 1 Ocak 2028 tarihine kadar mevcut geçici uygulama avantajlarından yararlanmaya devam etmeleri gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Sosyal Medyaya 15 Yaş Sınırı
Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik ile sosyal medya platformlarında çocukların korunmasına yönelik radikal düzenlemeler getiriliyor. Türkiye'den erişilebilen tüm sosyal ağ sağlayıcılarını kapsayan bu düzenleme, yaş doğrulaması ve hizmet sınırlandırması gibi kritik yükümlülükler getiriyor.
• Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
• 15 yaş altındaki çocuklara sosyal ağlarda hizmet sunulması tamamen yasaklanacak.
• 15-17 yaş grubundaki kullanıcılar için hesaplar varsayılan olarak gizli olacak ve kişiselleştirilmiş reklam yapılamayacak.
• Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden oluşturulan özel bir belirteç ile yapılacak.
• Mevcut hesapların yaş doğrulaması için son tarih 31 Mart 2027 olarak belirlendi.
• Ebeveynler; harcama limiti, kullanım süresi ve konum paylaşımı gibi konularda kontrol araçlarına sahip olacak.
Sosyal medya platformları ve dijital hizmet sağlayıcıları, teknik altyapılarını e-Devlet entegrasyonuna ve yaş gruplarına göre ayrıştırılmış hizmet modeline göre güncellemeli; aksi halde 5651 sayılı Kanun kapsamında yaptırımlarla karşılaşmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Okul Gıdalarında Beslenme Skoru Dönemi
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni tebliğ ile okul kantinlerinde satılan gıdalarda 'Beslenme Skoru' dönemi başlıyor. Düzenleme, okul gıdası logosuna alternatif olarak ürünlerin besin değerlerini harf ve renklerle etiket üzerinde göstermeyi amaçlıyor.
• Okul gıdası logosuna alternatif olarak 'A', 'B' veya 'C' Beslenme Skoru sistemi getirildi.
• Beslenme skoru; enerji, besin ögeleri ve üretim süreçlerine göre Sağlık Bakanlığı kriterleriyle hesaplanacak.
• Onay, etiketleme ve satış hükümleri için geçiş tarihi 13 Eylül 2027 olarak belirlendi.
• Okul gıdası onayı iptal edilen ürünler, beslenme skoru yüksek olsa dahi okul bünyesindeki işletmelerde satılamayacak.
• İşletme devri veya kapatılması durumunda mevcut ürün onayları iptal edilecek.
• Düzenleme; resmi ve özel tüm okul kantin, kafeterya, yemekhane ve büfelerini kapsamaktadır.
Gıda üreticileri ve okul kantini işletmecileri, 2027 yılına kadar ürün etiketlerini ve içeriklerini yeni beslenme skoru kriterlerine göre revize etmelidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı, işletmelerin gelecekteki muhtemel yükümlülüklerini izlediği kritik bir hesaptır. Bu hesabın kullanımı, sadece muhasebe kaydı değil, aynı zamanda vergi matrahının doğru belirlenmesi ve mükerrer gider yazılmaması açısından hayati önem taşır.
• 379 hesabı bir gider hesabı değildir; karşılığın ayrılması sırasında ilgili gider hesabı (760, 770 vb.) kullanılır.
• Ürün garanti yükümlülükleri için 60.000 TL gibi bir tahmin üzerinden karşılık ayrıldığında, gerçek servis faturası geldiğinde mevcut karşılık kullanılmalıdır.
• TMS 37 kapsamında karşılık ayrılabilmesi için geçmiş bir olaydan kaynaklanan mevcut yükümlülük, kaynak çıkışı ihtimali ve güvenilir bir tahmin şarttır.
• Sadece bütçeye konulan gelecek dönem harcamaları için karşılık ayrılması muhasebe standartlarına göre uygun değildir.
• Karşılık ayrılması tek başına vergi indirimi sağlamaz; VUK 287 ve 288 uyarınca giderin gerçekleşmesi ve belgelendirilmesi gerekir.
• Salt karşılık ayrılması işlemlerinde 191 İndirilecek KDV hesabı kullanılmamalıdır.
Mali müşavirler, ayrılan karşılıkların vergi kanunları (VUK) ve muhasebe standartları (TMS/TFRS) arasındaki farklarını gözetmeli ve KKEG takibini titizlikle yapmalıdır.
Vergi
Teknokentte Dövizli Alacak ve Banka Mevcutlarından Doğan Kur Farkları İstisna Kapsamında mı?
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren şirketlerin dövizli işlemlerinden kaynaklanan kur farklarının kurumlar vergisi istisnasına dahil edilip edilmeyeceği konusu, Ankara Defterdarlığı'nın özelgesiyle netleşmeye başladı. Bu düzenleme, özellikle dövizli satış yapan yazılım ve Ar-Ge firmalarının vergi matrahı hesaplamalarında kritik bir ayrım sunuyor.
• Teknokent faaliyetlerinden doğan dövizli ticari alacakların kur farkı gelirleri 4691 sayılı Kanun kapsamında istisna kabul edilmektedir.
• Banka hesaplarındaki döviz mevcutlarının değerlenmesinden doğan kur farkı gelirleri teknokent istisnası kapsamında değerlendirilmemektedir.
• İstisna kapsamındaki satış alacaklarından doğan kur farkı zararları, teknokent faaliyetinin net kazanç hesabında dikkate alınmalıdır.
• Teknokent faaliyetlerinin toplam sonucu zarar oluşursa, bu zarar şirketin istisna dışı ticari kazancından indirilemez.
• İstisna kapsamındaki hasılat ile bu hasılatla doğrudan ilgili gider ve maliyetlerin ayrı ayrı izlenmesi zorunludur.
• 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kazanç istisnası 31 Aralık 2028 tarihine kadar geçerlidir.
Mali müşavirler, teknokent şirketlerinde dövizli alacak kur farkları ile banka mevduat kur farklarını ayrı hesaplamalı; teknokent kaynaklı zararların diğer ticari kazançlardan mahsup edilmemesine dikkat etmelidir.
Vergi
Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Hakediş Kur Farkı, Faiz ve Repo Gelirleri Nasıl Vergilendirilir?
Yıllara yaygın inşaat ve onarma işlerinde hakediş bedellerinden kaynaklanan kur farkı, faiz ve repo gelirlerinin vergilendirilme esasları, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi ışığında netleşmektedir. Bu işlerde kâr veya zararın işin bittiği yıl kesinleşmesi nedeniyle, hakediş ödemelerindeki stopaj uygulamaları kritik önem taşımaktadır.
• Yıllara yaygın inşaat işi tanımı için 12 ay şartı değil, işin birden fazla takvim yılına yayılması esastır.
• Genel inşaat işlerinde hakediş ödemelerinden yapılan stopaj oranı 1 Mart 2021 itibarıyla yüzde 5 olarak uygulanmaktadır.
• Raylı sistem ve gemi inşaat işlerinde 1 Nisan 2025'ten itibaren stopaj oranı yüzde 1 olarak uygulanacaktır.
• Nükleer santral işleri 1 Haziran 2026 tarihinden itibaren yüzde 1'lik düşük stopaj grubuna dahil edilecektir.
• Dövizli hakedişlerde kur farkı, hakedişin bir parçası sayılır ve ödeme tarihindeki kur üzerinden stopaja tabi tutulur.
• Dönem sonu değerleme işlemleri nedeniyle oluşan kur farkları, nakden veya hesaben ödeme sayılmadığı için yeni bir stopaj kesintisi doğurmaz.
İşletmeler, hakediş ödemelerinin nakden mi yoksa hesaben mi yapıldığını takip etmeli ve kur farkı ile faiz gelirlerinin stopaj matrahına dahil edilip edilmeyeceğini işin türüne göre kontrol etmelidir.
Vergi
Serbest Meslek Erbabının Ödediği SGK 4/1-b Bağ-Kur Primleri Nasıl Giderleştirilir?
Serbest meslek erbabının ödediği 4/1-b Bağ-Kur primlerinin vergi matrahından nasıl indirileceğine dair uygulama esasları netleşti. Gelir Vergisi Kanunu ve güncel özelgeler ışığında, primlerin giderleştirilme şartları ve zamanlaması kritik önem taşıyor.
• Bağ-Kur primlerinin indirilebilmesi için tahakkuk etmesi değil, fiilen ödenmiş olması şarttır (5510 sayılı Kanun md. 88).
• Primlerin indirimi hangi yıla ait olduğuna göre değil, fiilen ödendiği yıla göre yapılır.
• Gecikme zammı ve gecikme cezası gibi fer'i ödemeler vergi matrahından gider olarak indirilemez; sadece prim aslı indirilebilir.
• Geçici vergi dönemlerinde primler kümülatif olarak dikkate alınabilir ancak aynı prim tutarı yıl içinde birden fazla kez indirilemez.
• Kazancın yetersiz olması durumunda indirilemeyen prim tutarları diğer gelirlerden düşülemez ve sonraki yıllara devredilemez.
• Dayanak: Gelir Vergisi Kanunu Madde 68/8.
Mali müşavirler, Bağ-Kur primlerini giderleştirirken ödeme makbuzlarını esas almalı, gecikme zamlarını matraha dahil etmemeli ve primlerin sadece ödendiği yılın kazancından düşüldüğünden emin olmalıdır.
Vergi
Bağ-Kur Primleri Geçici Vergi Dönemlerinde Kümülatif Olarak mı İndirilir?
Serbest meslek erbabının ödediği Bağ-Kur primlerinin geçici vergi matrahı hesaplanırken nasıl dikkate alınacağı konusu netleşti. Primlerin sadece ilgili dönemde değil, yılbaşından itibaren fiilen ödenen toplam tutar üzerinden kümülatif olarak indirilmesi mümkün.
• Bağ-Kur primleri, geçici vergi dönemlerinde yılbaşından ilgili dönemin sonuna kadar fiilen ödenen toplam tutar üzerinden kümülatif olarak indirilir.
• İndirim yapılabilmesi için primin tahakkuk etmiş olması yetmez, 5510 sayılı Kanun uyarınca fiilen ödenmiş olması şarttır.
• 7566 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2025'ten itibaren dördüncü geçici vergi dönemi yeniden uygulamaya alınmıştır.
• Aynı prim tutarı hem serbest meslek gideri olarak kaydedilip hem de beyanname üzerinde indirim konusu yapılarak mükerrer indirim sağlanamaz.
• Önceki dönemlerde ödenen primler kümülatif hesaplamada yer alsa da, önceki dönemlerde tahakkuk eden vergiler mahsup edilerek mükerrer vergi avantajı engellenir.
Mali müşavirler, Bağ-Kur prim indirimlerini hesaplarken ödeme tarihini esas almalı ve mükerrer indirim riski oluşmaması için Defter-Beyan sistemindeki kayıtlar ile beyanname tutarlarını kontrol etmelidir.
Vergi
SGK Fark İşçilik Primleri Gider Yazılır mı? Gecikme Zammı ve Cezalar KKEG midir?
İhale konusu işler ve özel inşaatlarda SGK tarafından yapılan asgari işçilik incelemeleri sonucunda ortaya çıkan fark primlerin vergi matrahından nasıl düşüleceği konusu netleşti. Bu süreçte prim aslı ile ceza ve gecikme zamlarının vergi karşısındaki durumu birbirinden tamamen farklılık göstermektedir.
• SGK tarafından re'sen tahakkuk ettirilen fark işçilik priminin aslı, fiilen ödendiği tarihte gider olarak dikkate alınabilir.
• Prim aslı için tahakkuk esası değil, 5510 sayılı Kanun uyarınca fiili ödeme şartı geçerlidir.
• Fark işçilik primi nedeniyle hesaplanan gecikme cezası ve gecikme zammı, Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) niteliğindedir.
• İşletmenin faaliyetini terk etmesi durumunda, kapanıştan sonra ödenen eski dönem primleri yeni veya ilgisiz ortaklık kazançlarından indirilemez.
• Muhasebe kayıtlarında tahakkuk ilkesi gereği gider yazılsa dahi, ödenmeyen primler vergi matrahının tespitinde indirim konusu yapılamaz.
Mali müşavirler, SGK fark işçilik ödemelerinde prim aslı ile cezaları ayrıştırmalı; prim aslı ödeme tarihinde gider yazılırken, gecikme zammı ve cezaları mutlaka KKEG olarak beyannamede matraha eklemelidir.
Vergi
Döviz Dönüşüm Desteği Uygulama Rehberi
1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek olan döviz dönüşüm desteği uygulaması, işletmelerin döviz pozisyonlarını bildirmelerini ve belirli kriterlere göre destek almalarını kapsıyor. Bu düzenleme, firmaların elindeki döviz miktarının büyüklüğüne göre destekten yararlanıp yararlanamayacağını belirleyen kritik bir hesaplama süreci getiriyor.
• Desteğe hak kazanmak için döviz pozisyonu oranı %10 sınırının altında olmalıdır.
• Hesaplamada bakiye güncel tarihli, kur yılbaşı tarihli, hasılat ve aktif ise geçen yılın verileri üzerinden hesaplanmalıdır.
• Desteğe konu edilebilecek döviz satış miktarı, firmanın yıllık satış limiti olan katma değeri ile sınırlıdır.
• Hesaplamalarda TCMB'nin o günkü döviz alış kuru baz alınmalıdır.
• Ortaklara verilen borçlar döviz pozisyonu oranını yükseltirken, kredi borçları oranı düşürmemektedir.
İşletmeler, döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilmek için döviz pozisyonlarını %10 sınırının altında tutmalı ve form doldururken üç farklı tarihli veri setini (güncel bakiye, yılbaşı kuru, geçen yıl hasılat/aktif) doğru eşleştirmelidir.
Vergi
Sipariş Formları veya Sipariş Mektuplarının Damga Vergisi Karşısındaki Durumu
Ticari işlemlerde sözleşme yerine kullanılan sipariş formları ve sipariş mektuplarının damga vergisi karşısındaki hukuki durumu netleşmiştir. Özellikle mesafeli ticaretin artmasıyla yaygınlaşan bu belgelerin vergilendirilmesi, işletmeler için ciddi bir mali risk unsuru oluşturmaktadır.
• 17 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile düzenleme yapılmıştır.
• Akdi mutazammın siparişi kabul mektupları ile mukavele yerine kaim mektuplar üzerindeki muafiyet hükmü kaldırılmıştır.
• Damga Vergisi Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, sözleşme yerine geçen mektup ve şerhler vergiye tabidir.
• Sözleşme hükümlerinin yenilenmesi, uzatılması, değiştirilmesi veya devrine ilişkin mektuplar da damga vergisi kapsamındadır.
İşletmeler, sipariş formu veya mektubu gibi belgelerin sözleşme niteliği taşıyıp taşımadığını kontrol etmeli ve bu belgeler üzerinden doğacak damga vergisi yükümlülüklerini hesaplayarak beyan etmelidir.
Teşvik
Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Finansal Kiralama Yoluyla Makine-Teçhizat Alımlarında Uygulama
Yatırım teşvik belgesi kapsamında makine ve teçhizat alımlarında finansal kiralama (leasing) yönteminin kullanımı ve KDV istisnası uygulamasına dair teknik detaylar netleşmiştir. Bu düzenleme, yatırımcıların leasing yoluyla makine temin ederken KDV ödemeden yararlanabilmesinin şartlarını ve risklerini açıklamaktadır.
• Finansal kiralama şirketleri adına ayrı bir teşvik belgesi düzenlenmez; mevcut yatırımcının belgesine özel şerh düşülür.
• Leasing şirketinin yatırımcı adına temin edeceği makine ve teçhizat için 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 13/d maddesi uyarınca KDV istisnası uygulanır.
• Leasing şirketinin makineyi kiracıya bırakması 'teslim' sayılmadığından, bu işlem genel esaslara göre KDV'ye tabidir.
• Sözleşme sonunda mülkiyetin geçmemesi veya yatırımın teşvik belgesine uygun gerçekleşmemesi durumunda, alınmayan KDV tutarları yatırımcıdan vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile tahsil edilir.
Yatırımcılar, leasing yoluyla makine alırken teşvik belgelerinde gerekli şerhin bulunduğundan emin olmalı ve yatırımın belgedeki şartlara uygun tamamlanmasını sağlamalıdır.
Mevzuat
İş Kanununda serbest zaman, telafi çalışma ve denkleştirme çalışması
İş Kanunu kapsamında yer alan serbest zaman, telafi çalışması ve denkleştirme uygulamalarının detayları, işverenlerin fazla mesai maliyetlerini yönetmesi ve çalışma düzenini kurması açısından kritik önem taşımaktadır. Bu düzenlemeler, fazla mesai ücreti yerine izin kullanımı veya çalışma sürelerinin esnetilmesi süreçlerindeki yasal sınırları belirlemektedir.
• Serbest zaman: Fazla çalışma için her 1 saat karşılığında 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışma için ise her 1 saat karşılığında 1 saat 15 dakika izin verilir.
• Serbest zaman kullanım süresi: Hak edilen serbest zaman, 6 ay içinde ücret kesintisi yapılmadan kullanılmalıdır.
• Telafi çalışması süresi: Zorunlu nedenlerle çalışılmayan sürelerin telafisi 4 ay içinde yapılmalıdır (Cumhurbaşkanı bu süreyi iki katına çıkarabilir).
• Telafi çalışması sınırı: Günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz ve telafi çalışması günde en fazla 3 saat yapılabilir.
• Denkleştirme süresi: Normal şartlarda 2 ay içinde tamamlanmalıdır; turizm sektöründe bu süre 4 aydır.
• Denkleştirme onayı: Denkleştirme esasına göre çalışma yapılabilmesi için işçi ile yazılı anlaşma yapılması zorunludur.
İşverenler, fazla mesai ücreti yerine serbest zaman kullandırmak için işçinin yazılı talebini beklemeli; telafi ve denkleştirme süreçlerinde ise yasal süre sınırlarına ve günlük 11 saatlik çalışma limitine titizlikle uymalıdır.
Vergi
Faal Mükellef Sayıları – Ocak/Eylül 2026
Gelir İdaresi Başkanlığı verilerine göre 2026 yılının ilk dokuz ayına ilişkin faal mükellef sayıları açıklandı. Veriler, farklı vergi türlerinde mükellef sayılarındaki aylık değişimleri ve ekonomik eğilimleri ortaya koyuyor.
• Gelir Vergisi faal mükellef sayısı Eylül 2026 itibarıyla 2.994.695 oldu.
• Gelir Vergisi Mükellef Sayısı (G.M.S.İ.) Eylül ayında 3.599.499 seviyesine geriledi.
• Basit Usulde Vergilendirilen Gelir Vergisi mükellef sayısı Eylül 2026'da 539.709 olarak kaydedildi.
• Kurumlar Vergisi faal mükellef sayısı Eylül ayında 1.265.222'ye yükseldi.
• Katma Değer Vergisi (KDV) faal mükellef sayısı Eylül 2026'da 4.161.162 olarak gerçekleşti.
Mükellef sayıları arasındaki değişimler takip edilerek sektör bazlı ekonomik daralma veya genişleme eğilimleri analiz edilmelidir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
254 Taşıtlar Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletmelerin aktifinde yer alan araçların satın alınması, maliyet unsurlarının hesaplara aktarılması ve 254 Taşıtlar hesabının muhasebeleştirilmesi süreçlerini teknik detaylarıyla ele almaktadır. Doğru muhasebe kaydı, amortisman ayırma ve araç maliyetlerinin doğru tespit edilmesi açısından kritik önem taşır.
• Taşıt alımında sadece alış bedeli değil, ÖTV ve KDV gibi maliyete eklenen vergilerin 254 hesaba kaydedilmesi süreci.
• Taşıtın nakliye, sigorta ve tescil giderlerinin maliyet unsuru olarak aktifleştirilmesi.
• Taşıtlar hesabının borç ve alacak taraflı çalışma prensipleri.
• Amortisman ayırma aşamasında 254 hesabın izlediği yol ve birikmiş amortismanlarla ilişkisi.
Taşıt alımlarında vergi türlerinin maliyet mi yoksa gider mi yazılacağı ayrımına dikkat edilmeli ve tüm ek maliyetler 254 hesaba dahil edilerek kayıt yapılmalıdır.
Mevzuat
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 376 ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ
Türk Ticaret Kanunu'nun 376. maddesi kapsamında sermaye kaybı ve borca batıklık durumlarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen tebliğde önemli bir süre uzatımı yapıldı. Yapılan değişiklikle, tebliğin geçici maddesinde yer alan kritik bir tarih ileriye çekildi.
• TTK 376 ncı madde uygulamalarına ilişkin tebliğdeki geçici 1 inci madde değişikliği yapıldı.
• Mevcut düzenlemede yer alan 01/01/2027 tarihi, 01/01/2028 tarihine ertelendi.
• Tebliğ değişikliği yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Şirketlerin sermaye kaybı ve borca batıklık durumlarındaki teknik değerlendirme süreçleri için öngörülen geçici hükümlerin uygulama süresi bir yıl uzatılmıştır; mali tabloların bu takvime göre takip edilmesi gerekir.
Mevzuat
Trenlerde Açık Bilet Süresi Kısaldı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yapılan yeni düzenleme ile Demiryolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik değiştirildi. Bu değişiklik, tren seferlerindeki gecikme veya iptaller durumunda yolcuların haklarını ve taşıma araçlarının kapsamını yeniden belirliyor.
• Açık bilet geçerlilik süresi 180 günden 90 güne indirildi.
• Yönetmelikteki 'araç' tanımına skuter ve elektrikli skuter eklendi.
• Yönetmeliğe aykırı durumlar için her bir kusur başına 9.473 TL idari para cezası getirildi.
• Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü ismi Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü olarak güncellendi.
• Düzenleme 10 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Demiryolu taşımacılığı yapan işletmelerin, açık bilet sürelerini ve araç taşıma kurallarını yeni yönetmeliğe göre güncellemeleri ve cezai yaptırımlara karşı denetimlerini sıkılaştırmaları gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
İller Bankasının Sermayesi 250 Milyar TL’ye Çıkarıldı
İller Bankası Anonim Şirketi'nin sermaye yapısında önemli bir değişikliğe gidildi. 10 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan karar ile bankanın sermayesi ciddi oranda artırıldı.
• İller Bankası A.Ş. sermayesi 250.000.000.000 TL'ye çıkarıldı.
• Düzenleme 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 4 üncü maddesine istinaden yapıldı.
• Karar 10 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Kamu bankacılığı ve yerel yönetim finansmanı açısından kritik olan bu sermaye artışı, bankanın mali yapısını güçlendirmeyi hedeflemektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
AB İhalelerinde Yeni Kurallar Masada
Kamu İhale Kurumu, Avrupa Birliği kamu alımları mevzuatındaki değişiklikleri ve Türkiye gibi üçüncü taraf ülkelerin bu süreçteki konumunu ele alacak önemli bir çalıştay düzenliyor. Bu etkinlik, AB pazarına yönelik ihale süreçlerinde yaşanabilecek stratejik değişikliklerin anlaşılması açısından kritik önem taşıyor.
• Çalıştay Tarihi: 19 Ekim 2026, saat 14.00–16.30
• Son Başvuru Tarihi: 15 Ekim 2026
• Gündem Konuları: AB kamu alımları tüzüğü taslağı, ihale usulleri, dijitalleşme ve stratejik kamu alımları
• Öne Çıkan Yaklaşımlar: 'Avrupa Tercihi' ve 'Made in Europe' politikaları ile pazara erişim koşulları
• Katılım Şartları: Çevrim içi, ücretsiz ve simultane tercüme desteği ile sağlanacaktır
AB ihalelerine katılım sağlayan veya bu pazarı hedefleyen firmaların, yeni mevzuat değişikliklerini ve 'Made in Europe' gibi korumacı yaklaşımları takip etmesi gerekmektedir.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
2027 Yılı İdare Bütçe Tekliflerinin Şekli
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2027 yılı idare bütçe tekliflerinin hazırlanma usul ve esaslarını belirleyen teknik detayları paylaştı. Bu düzenleme, kamu idarelerinin bütçe hazırlık süreçlerinde uyması gereken format ve teslim yöntemlerini kapsıyor.
• Tekliflerin teslim tarihi 12 Ekim 2026 olarak belirlenmiştir.
• Hazırlanan bütçe teklifleri Strateji ve Bütçe Başkanlığına 4 nüsha olarak iletilecektir.
• KÖİ modeli uygulayan idarelerin ilave tabloları bütçe tekliflerine eklenmek zorundadır.
• Teklifler dar kenarından delinmiş şekilde, ciltsiz ve telli dosya içerisinde sunulacaktır.
• Bütçe formları e-bütçe sistemi üzerinden 'Cumhurbaşkanı Teklifi Aşaması Raporları' bölümünden temin edilecektir.
Kamu idareleri ve ilgili birimler, bütçe hazırlık sürecinde hata yapmamak için belirtilen format, nüsha sayısı ve teslim tarihine titizlikle uymalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
İsteğe Bağlı Sigorta 2026: Güncel Primler, Başvuru Şartları ve Emeklilik
2026 yılı için geçerli olan isteğe bağlı sigorta prim oranları ve başvuru şartları netleşti. Zorunlu sigortası bulunmayan veya eksik günlerini tamamlamak isteyen vatandaşlar için prim ödeme yükümlülükleri ve emeklilik statüsü kritik önem taşıyor.
• 2026 yılı aylık asgari isteğe bağlı sigorta primi: 10.899,90 TL
• Toplam prim oranı: %33 (%21 uzun vadeli sigorta, %12 genel sağlık sigortası)
• Başvuru şartı: 18 yaşını doldurmuş olmak ve zorunlu sigortalı olarak çalışmamak
• Sigortalılık başlangıcı: Başvurunun SGK kayıtlarına girdiği tarihi izleyen gün
• Kapsam: Sadece malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarını kapsar; kısa vadeli sigorta kolları (iş göremezlik ödeneği vb.) kapsam dışıdır
İsteğe bağlı sigorta yaptıracak kişilerin, ödeyecekleri primlerin hangi statüde sayılacağını ve emeklilik şartlarını etkileyip etkilemeyeceğini uzman bir mali müşavir veya SGK uzmanı ile analiz etmesi önerilir.
Mevzuat
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletmelerin duran varlıkları arasında yer alan 253 Tesis, Makine ve Cihazlar hesabının muhasebeleştirilmesi süreçlerini kapsamaktadır. Maddi duran varlıkların iktisabı, maliyet bedeliyle kayda alınması ve amortisman ayrılması gibi temel muhasebe uygulamalarını ele almaktadır.
• 253 Tesis, Makine ve Cihazlar hesabı, işletmenin faaliyetlerinde kullanılan makine ve ekipmanların maliyet bedeliyle kaydedildiği bir aktif hesaptır.
• Varlıkların maliyet bedeline; alış fiyatı, gümrük vergileri, nakliye, montaj ve kurulum gibi doğrudan ilişkilendirilebilir giderler dahil edilir.
• İktisap edilen varlıklar için faydalı ömür süresince Amortisman Payları hesaplanarak ilgili gider hesaplarına aktarılır.
• Varlıkların satışı veya hurdaya ayrılması durumunda, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki fark kar veya zarar olarak muhasebeleştirilir.
İşletmeler, makine ve cihaz alımlarında tüm kurulum ve nakliye giderlerini maliyete eklemeli ve amortisman sürelerini güncel VUK listelerine göre takip etmelidir.
Mevzuat
İşçilerin ücretli mazeret izinlerinde güncel durum
4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçilere tanınan ücretli mazeret izinlerinin kapsamı, kullanım şartları ve Yargıtay kararları ışığında hukuki niteliği ele alınmaktadır. Bu izinler, işçinin özel hayatındaki önemli olaylar nedeniyle ücret kaybı yaşamadan işten ayrılabilmesini sağlayan emredici haklardır.
• Evlilik izni: İşçinin kendisinin evlenmesi durumunda verilir.
• Evlat edinme izni: Kadın veya erkek işçinin evlat edinmesi halinde kullanılır.
• Vefat izni: Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğun vefatı durumunda verilir.
• Babalık izni: Eşinin doğum yapması durumunda kullanılır.
• Engelli çocuk refakat izni: En az yüzde 70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için 1 yıl içinde kullanılır.
• Süt izni: Kadın işçilere bir yaşından küçük çocukları için günde toplam 1,5 saat verilir.
İşverenler, mazeret izinlerini yıllık izin bakiyesinden düşmemeli ve bu izinlerin kullanılmaması durumunda işçiye ücret ödemesi yapmamalıdır.
Diğer
İstanbul Ekonomi Forumu’na İlişkin Basın Duyurusu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 8-9 Ekim 2026 tarihlerinde düzenlenen İstanbul Ekonomi Forumu, küresel ekonomi ve para politikalarının geleceğine ışık tutan üst düzey bir etkinlik olarak gerçekleştirildi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in açılışını yaptığı forumda, dünya genelinden pek çok merkez bankası başkanı ve uluslararası kuruluş temsilcisi yer aldı.
• Forum kapsamında küresel ekonominin stratejik görünümü, para politikası ve yapay zekânın ekonomik etkileri panellerle ele alındı.
• ABD Merkez Bankası Guvernörü Christopher J. Waller, veri odaklı politika yaklaşımının ve ekonomik projeksiyonların önemine değindi.
• İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, finansal sistemin jeopolitik şoklara karşı dirençli hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
• Etkinlikte uluslararası ticaretteki belirsizlikler, büyümenin dengelenmesi ve finansal istikrar düzenlemeleri ana gündem maddeleriydi.
• Merkez bankalarının küresel belirsizliklere karşı iletişim stratejilerini nasıl uyarladıkları üzerine üst düzey söyleşiler yapıldı.
Küresel para politikalarındaki değişimler ve yapay zekânın ekonomiye etkisi yakından takip edilmeli, işletmeler finansal istikrar süreçlerine hazırlıklı olmalıdır.
Kaynak:
AloMaliye — tam metin için kaynağa gidin
Bu gündem her sabah 07:00'de hazır.
Montan News iPhone uygulaması: önem sırasına dizilmiş özetler, sesli anlatım, kaynağa tek dokunuş. Ücretsiz ve reklamsız.
App Store'dan indirBu sayfadaki özetler bilgilendirme amaçlıdır ve kaynağından teyit edilmelidir; resmî vergi veya mevzuat danışmanlığı yerine geçmez. Her özetin altında kaynağın asıl sayfası bağlantılıdır.
Bugünün gündemi → · Arşiv