Mevzuat
159 Verilen ve 340 Alınan Sipariş Avanslarında Sık Yapılan Hatalar
Mizanlarda en çok ihmal edilen ancak vergi incelemelerinde en çok soru işareti yaratan 159 ve 340 numaralı avans hesaplarındaki hatalı uygulamalar ele alınmaktadır. Yanlış hesap kullanımı, örtülü kazanç dağıtımı ve usulsüzlük cezaları gibi ciddi mali riskler barındırmaktadır.
• 159 hesapta stok alımı yerine duran varlık avansları veya personel avanslarının tutulması hatası.
• İlişkili kişilere (ortak, grup şirketi) verilen avanslarda emsal faiz uygulanmaması sonucu KVK md. 13 kapsamında örtülü kazanç riski.
• Fatura gelmeden avans tutarlarının doğrudan 770 veya 760 gider hesaplarına kaydedilmesi (VUK md. 227 aykırılığı).
• Banka/PTT zorunluluğu sınırını aşan avans ödemelerinin elden yapılması durumunda VUK md. 355 özel usulsüzlük cezası riski.
• 340 hesapta bekleyen ve iade edilmeyen avansların gelir kaydedilmemesi veya 331 hesap yerine yanlış sınıflandırılması.
• Dövizli avanslarda TMS 21 ve VUK arasındaki değerleme farklılıkları nedeniyle tutarlı bir politika izlenmemesi.
Mali müşavirler ve işletmeler, avans hesaplarını satıcı/müşteri bazlı alt hesaplarla takip etmeli, ilişkili kişi işlemlerinde emsal faiz uygulamalı ve dönem sonlarında 120/320 hesaplarıyla mutabakat sağlamalıdır.
Vergi
Şirketinize Ait Olan Kredi Kartını Şahsi İhtiyaçlarınızda Kullanırsanız Ne Olur?
Şirket ortaklarının şirket kredi kartlarını şahsi ihtiyaçları için kullanması, tüzel kişilik ayrılığı ilkesi gereği ciddi vergisel riskler barındırmaktadır. Bu durum sadece giderlerin reddedilmesine değil, aynı zamanda örtülü kazanç dağıtımı kapsamında ağır vergi cezalarına yol açabilmektedir.
• Şahsi harcamalar GVK Madde 40 ve KVK Madde 6 uyarınca ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilemez.
• Şirket kartıyla yapılan şahsi harcamalar ortağın şirkete borçlanması anlamına gelir ve 'transfer fiyatlandırması' kapsamında değerlendirilir.
• Borçlanma durumunda TCMB avans faiz oranı üzerinden adat faizi hesaplanması zorunludur.
• Hesaplanan adat faizi tutarı üzerinden yüzde 20 oranında KDV hesaplanarak ortağa fatura edilmelidir.
• Hesaplanmayan faiz ve KDV durumunda, vergi incelemelerinde örtülü kazanç dağıtımı gerekçesiyle vergi ziyaı cezası uygulanır.
• Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın KURGAN ve KAŞİF gibi yapay zeka sistemleri bu tür hareketleri kolayca takip edebilmektedir.
Şirket ortakları şahsi harcamaları için şirket kartını kullanmamalı; nakit ihtiyacı için ya 331 hesap üzerinden borç verme ya da şirket adına yapılan ödemelerin iadesi yöntemlerini tercih etmelidir.
Vergi
İlişkili Kişilerden Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Vade Farkı Örtülü Sermaye Kapsamında Nasıl Değerlendirilir?
İlişkili şirketler arasındaki mal ve hizmet alımlarında, ödenemeyen borçlar nedeniyle hesaplanan vade farklarının örtülü sermaye kapsamında değerlendirilmesi konusu netleşti. Konya Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, ticari teamülleri aşan vadelerin vergisel risklerini ortaya koyuyor.
• İlişkili kişilerden sağlanan borçların öz sermayenin 3 katını aşması durumunda örtülü sermaye hükümleri uygulanır.
• Ticari teamüllere uygun vadeleri aşan borçlanmalar, örtülü sermaye analizine dahil edilir.
• Örtülü sermaye kapsamında kalan borçlara isabet eden vade farkları, KVK Madde 11 uyarınca kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) sayılır.
• Borçlu şirketin zarar etmesi veya matrah oluşmaması, alacaklı şirketin vade farkı gelirini düzeltme yoluyla kazanç istisnası kapsamına almasına imkan tanımaz.
• Vade farkı, örtülü sermaye üzerinden ödenen faiz veya kur farkı gibi değerlendirilir.
İlişkili şirketlerle yapılan ticari işlemlerde vade sürelerinin piyasa koşullarına uygunluğu denetlenmeli; öz sermayenin üç katını aşan borçlanmalarda vade farkı giderlerinin KKEG olarak kaydedilmesi sağlanmalıdır.
Vergi
İnşaat ve Müteahhitlik Sektöründe KDV İadesi ve Vergisel Kritik Noktalar
İnşaat ve müteahhitlik sektöründe KDV iadesi süreçleri, firmaların finansman ihtiyacını karşılayan kritik bir unsurdur. Yeni düzenlemelerle birlikte maliyet hesaplama yöntemlerinde ve arsa sahiplerine yönelik belge düzenleme esaslarında önemli değişiklikler yapılmıştır.
• Gerçek kişi arsa sahiplerine satışlarda maliyet bedeline %10 faaliyet kârı eklenerek Gider Pusulası düzenlenmelidir.
• Tüzel kişi arsa sahiplerine satışlarda maliyet bedeline %5 faaliyet kârı eklenerek Fatura kesilmelidir.
• 15/07/2023 tarihinden sonra kurum aktifine alınan arsalarda Kurumlar Vergisi ve KDV istisna hükümleri kaldırılmıştır.
• Yıllara sari inşaatlarda, bitiş yılı hariç tüm yılların birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalamasının alınması esası getirilmiştir.
• İki yıldan kısa sürede tamamlanan inşaatlarda mevcut eski maliyet hesaplama yöntemi uygulanmaya devam edecektir.
• 16 Mayıs 2026 tarihinden önce tamamlanan ancak henüz kesinleşmeyen işlemler için yeni aritmetik ortalama yöntemi geçerli olacaktır.
Müteahhitler ve arsa sahipleri, cezai müeyyidelerle karşılaşmamak için maliyet hesaplama yöntemlerini ve belge düzenleme esaslarını güncel mevzuata göre revize etmelidir.
Mevzuat
401 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu makale, finansal kiralama (leasing) işlemlerinde kiracı tarafın yapması gereken muhasebe kayıtlarını ve 401 numaralı hesabın işleyişini teknik detaylarıyla ele almaktadır. Özellikle borcun bugünkü değeri ile toplam ödeme tutarı arasındaki farkın nasıl yönetileceği ve dönem sonu sınıflamalarının nasıl yapılacağı üzerinde durulmaktadır.
• 401 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar hesabı, vadesi 1 yılı aşan brüt kira borçlarını izlemek için kullanılır.
• Finansman maliyetleri, 401 hesabın karşısında 402 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri hesabında takip edilir.
• Vadesi 1 yılın altında kalan borçlar için 301 ve 302 hesaplar birlikte kullanılarak kısa vadeli borç ayrımı yapılır.
• VUK Mükerrer 290 uyarınca kullanım hakkı; rayiç bedel ile kira ödemelerinin bugünkü değerinden düşük olan tutar üzerinden değerlendirilir.
• Net borç hesaplaması yapılırken uzun vadeli kısımda 401 hesabından 402 hesabı, kısa vadeli kısımda ise 301 hesabından 302 hesabı düşülür.
• KDV işlemleri, gelecekteki faturaların tutarı başlangıç tablosuna eklenmeden, fatura aşamasında 191 hesabına kaydedilir.
Mali müşavirler ve muhasebe departmanları, leasing sözleşmelerinde nominal borç ile bugünkü değer farkını doğru ayırarak 401 ve 402 hesaplar arasındaki dengeyi kurmalı ve dönem sonlarında kısa/uzun vade ayrımını titizlikle yapmalıdır.
Vergi
Konut Olarak Kiralanan Bir Yerin Bir Kısmı Sonradan İşyeri Olarak Kiraya Verilirse Stopaj Kime Yapılır?
Konut olarak kiralanan bir taşınmazın bir kısmının alt kiracıya işyeri olarak verilmesi durumunda, kira stopajının kime yapılacağı konusu vergi idaresi tarafından netleştirildi. Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, kira gelirini fiilen kimin elde ettiğinin stopaj yükümlülüğü açısından belirleyici olduğunu vurguluyor.
• Konut olarak kiralanan yerin bir kısmının işyeri (örneğin avukatlık bürosu) olarak alt kiraya verilmesi durumunda elde edilen gelir, Gayrimenkul Sermaye İradı (GMSİ) sayılır.
• Stopaj (gelir vergisi tevkifatı), taşınmazın gerçek maliki adına değil, kira ödemesi yapılan ara kiracı adına yapılır.
• Kira ödemesini yapan serbest meslek erbabı veya tacir, stopaj yapmakla yükümlüdür.
• Uygulanacak gelir vergisi tevkifat oranı yüzde 20 olarak belirlenmiştir.
• Ara kiracı, elde ettiği bu kira geliri nedeniyle GMSİ mükellefi olarak değerlendirilir.
Alt kiralama işlemlerinde stopajın mal sahibine değil, ödemenin yapıldığı ara kiracıya ait olduğu unutulmamalı; beyannameler ve tevkifatlar bu kişi üzerinden yürütülmelidir.
Vergi
İşyeri Olarak Kiraya Verilen Gayrimenkul İçin Oturulan Konutun Kirası Gider Yazılabilir mi?
Gayrimenkul sermaye iradı elde eden mükelleflerin, sahip oldukları taşınmazı işyeri olarak kiraya verdiklerinde, oturdukları konutun kirasını gider olarak gösterip gösteremeyecekleri konusu netleşti. İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen özelge, bu konuda çok kritik bir ayrım ortaya koyuyor.
• Gelir Vergisi Kanunu madde 74/10 uyarınca kira indirimi sadece mesken olarak kiraya verilen konutlar için geçerlidir.
• Taşınmazın bir şirket tarafından işyeri olarak kullanılması durumunda, mülk sahibinin oturduğu evin kirası gerçek gider olarak indirilemez.
• Gider yönteminin götürü giderden gerçek gider usulüne geçirilmesi, işyeri niteliğindeki taşınmazlar için bu indirim hakkını sağlamaz.
• İşyeri olarak kiraya verilen taşınmazdan elde edilen gelirler Gayrimenkul Sermaye İradı (GMSİ) kapsamında değerlendirilir.
• Gider indirimi reddedilse dahi, tevkif yoluyla kesilen vergilerin mahsup sonrası iadesi talebi ayrı bir konu olarak değerlendirilebilir.
Mükellefler, kiraya verdikleri mülk işyeri olarak kullanılıyorsa, kendi oturdukları evin kirasını beyannamede gider olarak göstermemeli; aksi halde hatalı beyan ve vergi ziyaı riskiyle karşılaşabilirler.
Vergi
Yurt Dışından Alınan İngilizce Dil Eğitimi Ticari Kazançta Gider Yazılabilir mi?
Yurt dışındaki firmalardan çevrim içi (online) olarak alınan İngilizce dil eğitimi gibi hizmetlerin vergisel durumu, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen bir özelge ile netleştirildi. Bu düzenleme, söz konusu harcamaların ticari kazançtan gider olarak düşülüp düşülemeyeceği ve KDV yükümlülüklerini kapsamaktadır.
• Gelir Vergisi Kanunu madde 40 kapsamında yabancı dil eğitimi harcamaları ticari kazancın elde edilmesi için yapılan genel gider olarak kabul edilmemektedir.
• Gelir Vergisi Kanunu madde 89 uyarınca eğitim harcamalarının matrahtan indirilebilmesi için harcamanın Türkiye'de yapılması ve yerli mükelleflerden belge ile tevsik edilmesi şarttır.
• Hizmetten Türkiye'de faydalanıldığı için KDV Kanunu madde 6/b uyarınca işlem Türkiye'de yapılmış sayılmaktadır.
• Yurt dışı mukimi firmadan alınan eğitim için KDV, 2 No.lu KDV beyannamesi ile sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenmelidir.
• Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre gider kabul edilmeyen harcamalara ait KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün değildir.
Yurt dışından alınan online eğitim bedellerini ticari kazançtan gider olarak düşmeyiniz ve bu hizmetler için 2 No.lu KDV beyannamesi ile vergi ödemesi yaparken, ödediğiniz KDV'yi de indirim konusu yapmayınız.
Vergi
İcra Müdürlüğünce Haczedilen İşyeri Kira Geliri Hangi Dönemde Beyan Edilir ve Stopaj Mahsup Edilir mi?
İcra müdürlüğü aracılığıyla tahsil edilen geçmiş dönem işyeri kira gelirlerinin hangi takvim yılında beyan edileceği ve vergi tevkifatı süreçleri netleşti. İstanbul Defterdarlığı tarafından verilen özelge, kira alacağının hangi yıla ait olduğundan ziyade tahsilatın yapıldığı tarihin esas alınacağını vurguluyor.
• Gelir Vergisi Kanunu Madde 72 uyarınca kira gelirlerinde 'tahsil esası' geçerlidir.
• Kira bedelinin icra dairesine yatırılması, mükellef adına tahsil edilmiş sayılır.
• Geçmiş yıllara ait kira borçları icra yoluyla tahsil edilirse, tahsilatın yapıldığı yılın geliri olarak beyan edilir.
• Gayrisafi hasılat hesaplanırken, kiracının icra dosyasına yatırdığı brüt tutar dikkate alınır.
• Kiracı tarafından stopaj (gelir vergisi tevkifatı) yapılmamış olsa dahi, tahsil edilen tutar beyannameye dahil edilmelidir.
Mükellefler, icra yoluyla tahsil ettikleri kira bedellerini alacağın doğduğu yıla değil, paranın icra dairesine yattığı yılın beyannamesine dahil etmelidir.
KDV
Fizyoterapist Olarak Verilen Hizmetlerde KDV Oranı Ne Zaman Yüzde 10, Ne Zaman Yüzde 20 Olur?
Fizyoterapistlerin sunduğu hizmetlerde uygulanacak KDV oranına ilişkin Malatya Defterdarlığı tarafından verilen özelge, indirimli oran kullanımının sınırlarını netleştirdi. Sağlık meslek hizmet birimi ruhsatına sahip olmanın tek başına yüzde 10 KDV avantajı sağlamayacağı vurgulandı.
• Uzman tabibin teşhisi ve tedavi yönlendirmesiyle sunulan fizyoterapi hizmetleri yüzde 10 KDV oranına tabidir.
• Tabip yönlendirmesi olmaksızın, doğrudan sunulan hizmetlerde genel KDV oranı olan yüzde 20 uygulanmalıdır.
• Sağlık Meslek Hizmet Birimi Ruhsat Belgesi, sadece birimin tıbbi ve teknik standartlara uygunluğunu kanıtlar; KDV oranını belirlemez.
• 1219 sayılı Kanun uyarınca fizyoterapistler tanı koyma veya tedavi planlama yetkisine sahip olmadığından, hizmetin niteliği esastır.
• KDV Kanunu II sayılı liste uyarınca indirimli oran için hizmetin koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi veya rehabilitasyon kapsamında olması şarttır.
Fizyoterapistler, sundukları hizmetin yüzde 10 KDV kapsamında kalabilmesi için mutlaka bir uzman hekimin teşhis ve yönlendirme belgesine dayanması gerektiğini unutmamalıdır.
Vergi
İndirimli Oranlı KDV İadesinde Süre Geçtikten Sonra Yüklenim Listesinin Değiştirilmesi Halinde KDV İadesi Nasıl Etkilenir?
KDV iade taleplerinde hak düşürücü sürelerin değişimi ve bu süreler geçtikten sonra yapılan düzeltme işlemlerinin hukuki geçerliliği ele alınmaktadır. Özellikle indirimli oran uygulamalarında iade talebinin hangi tarihlere kadar yapılabileceği kritik önem taşımaktadır.
• Genel vergi zamanaşımı süresi 5 yıl olarak uygulanmaya devam etmektedir.
• 7104 sayılı Kanun ile KDV iade taleplerinde hak düşürücü süre 5 yıldan, işlemi izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar olmak üzere 2 yıla indirilmiştir.
• 01.01.2019 öncesi dönemler için 5 yıllık genel zamanaşımı süresi geçerlidir.
• 01.01.2019 sonrası dönemlerde iade hakkı doğuran işlemi izleyen ikinci takvim yılı geçtikten sonra düzeltme beyannamesi ile iade talep edilemez veya tutar artırılamaz.
• İndirimli orana tabi işlemlerde iade talebi, işlemin gerçekleştiği yılı izleyen yılın sonuna kadar standart iade talep dilekçesiyle yapılmalıdır.
• Süre geçtikten sonra sadece belgelerdeki eksikliklerin tamamlanması mümkündür; ancak düzeltme beyannamesi ile yeni iade talebi veya tutar artırımı yapılamaz.
Mali müşavirler, indirimli oranlı işlemlerden kaynaklanan KDV iadelerini, işlemin yapıldığı yılı takip eden yılın sonuna kadar mutlaka beyan etmeli ve dilekçelerini vermelidir; süre geçtikten sonra yüklenim listesi değişikliği ile iade artırımı yapmaya çalışmak risklidir.
Vergi
Vergi Matrahını Azaltmaya Yönelik Hata, Hile ve Eksiklikler
Vergi matrahının hileli yöntemlerle düşürülmesi, Türk Vergi Usul Kanunu kapsamında doğrudan kaçakçılık suçu olarak tanımlanmaktadır. Bu tür işlemler sadece mali cezalarla değil, aynı zamanda ağır hapis cezalarını da içeren hukuki yaptırımlarla sonuçlanmaktadır.
• Vergi matrahını azaltmaya yönelik hileli işlemler VUK kapsamında kaçakçılık suçu sayılır.
• Hileli işlemler ağır hukuki ve cezai yaptırımlara tabidir.
Mükelleflerin vergi matrahını manipüle eden işlemlerden kaçınması ve tüm kayıtların VUK'a uygun, gerçek işlemlere dayalı tutulması hayati önem taşımaktadır.
Vergi
NAKDİ SERMAYE ARTIŞINDAN KAYNAKLI FAİZ İNDİRİMİ HESAPLAMASINDA PASİF NİTELİKLİ GELİRİN TESPİTİ ve ÖRNEK UYGULAMA
Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında uygulanan nakdi sermaye artışından kaynaklı faiz indirimi müessesesinde, indirimin geçerliliği için kritik bir eşik olan 'pasif nitelikli gelir' ayrımı önem arz etmektedir. Şirketlerin bu indirimden yararlanabilmesi için pasif nitelikli gelirlerinin toplam gelirleri içindeki payının yüzde 25'i aşmaması gerekmektedir.
• İndirimden yararlanma şartı: 01.07.2015 tarihinden itibaren tescil edilen nakdi sermaye artışları.
• İndirim oranı: TCMB tarafından açıklanan ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranının %50'si.
• Pasif nitelikli gelir sınırı: Şirket gelirlerinin %25 veya fazlası pasif nitelikli gelirlerden oluşursa indirim oranı %0 olarak uygulanır.
• Pasif nitelikli gelir unsurları: Faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti ve menkul kıymet satış gelirleri.
• Kritik ayrım: Ticari faaliyetlerden (alıcılar, satıcılar vb.) kaynaklanan kur farkı gelirleri pasif nitelikli gelir sayılmamalıdır.
• İndirim hesaplama formülü: Nakdi sermaye artışı × Ticari krediler faiz oranı × İndirim oranı × Süre.
Mali müşavirler, indirim hesaplaması yaparken pasif gelir oranını belirlemek için 64 numaralı hesap kalemini detaylı analiz etmeli ve ticari kaynaklı kur farklarını pasif gelir kapsamı dışında tutmalıdır.
KDV
Demir-Çelik Ürünlerinin Tesliminde KDV Tevkifatı
Demir-çelik ve alaşımlarından mamul ürünlerin belirli gruplara tesliminde uygulanacak KDV tevkifatı oranları ve kapsamı netleşti. Bu düzenleme, ürünün üretim yöntemine ve türüne göre tevkifat uygulamasının başlayıp başlamayacağını belirlemektedir.
• Belirtilen demir-çelik ürünlerinin kapsama giren alıcılara tesliminde 5/10 oranında KDV tevkifatı uygulanır.
• Cevherden üretilen ürünlerin üreticiler tarafından yapılan ilk tesliminde ve ithalatçılar tarafından yapılan teslimlerde tevkifat uygulanmaz.
• Hurdadan veya diğer hammaddelerden üretilen ürünlerde, ilk üreticinin teslimi dahil her safhadaki el değiştirmede tevkifat uygulanması zorunludur.
• Kapsama giren ürünler arasında çubuk, inşaat demiri, profil, boru, levha ve sıcak/soğuk haddelenmiş yassı ürünler yer almaktadır.
• Kapı, vida, somun, kilit, menteşe ve rulman gibi demir-çelikten mamul eşya teslimlerinde tevkifat uygulanmaz.
İşletmeler, sattıkları ürünün üretim kaynağını (cevher mi yoksa hurda mı) ve ürünün niteliğini (mamul eşya mı yoksa temel ürün mü) kontrol ederek doğru tevkifat oranını uygulamalıdır.
Vergi
Sözleşme Bedeli Olarak Ödenen Tutar Tek Seferde Gider Yazılabilir mi?
Şirketlerin kamu kurumlarından aldıkları ruhsat, izin veya bayilik hakları için ödedikleri yüksek tutarlı sözleşme bedellerinin vergisel tedavisi hakkında kritik bir özelge yayımlandı. Bu ödemelerin doğrudan gider mi yazılacağı yoksa aktifleştirilip itfa mı edileceği konusu, vergi matrahının doğru hesaplanması açısından büyük önem taşıyor.
• Sanal ortam bayilik ruhsatı ve kullanım hakları 'gayrimaddi hak' olarak kabul edilmektedir.
• Sözleşme bedelleri doğrudan gider yazılamaz; maliyet bedeli üzerinden bilançoda aktifleştirilmelidir.
• VUK 269. madde ve 333 Sıra No.lu Genel Tebliğ uyarınca imtiyaz, franchising ve lisans hakları gayrimaddi iktisadi kıymet sayılır.
• Amortisman listesinde gayrimaddi haklar için genel faydalı ömür 15 yıl ve oran yüzde 6,66 olarak belirlenmiştir.
• İtfa süresi belirlenirken genel 15 yıllık süre değil, sözleşmenin fiilen geçerli olduğu süre esas alınmalıdır.
• Ödeme tutarı, sözleşme süresine bölünerek her hesap dönemine eşit yüzdelerle giderleştirilmelidir.
İşletmeler, bayilik veya ruhsat için yaptıkları toplu ödemeleri doğrudan gider yazmak yerine gayrimaddi hak olarak aktifleştirmeli ve sözleşme süresine yayarak itfa etmelidir.
Vergi
İşveren Tarafından Ödenen Tamamlayıcı Sağlık Sigortası Primlerinin Vergisel Niteliği
İşverenlerin çalışanları, eşleri ve çocukları için ödediği tamamlayıcı sağlık sigortası primlerinin vergisel durumu, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesiyle netlik kazandı. Bu ödemelerin bordrolaştırılması ve vergi matrahından indirim şartları mali süreçler açısından kritik önem taşıyor.
• Tamamlayıcı sağlık sigortası primleri, çalışana sağlanan bir menfaat olarak kabul edilir ve brütleştirilerek bordroya dahil edilmelidir.
• Ödenen primlerin ücret matrahından indirilebilmesi için sigorta şirketinin Türkiye merkezli olması şarttır.
• Aylık prim tutarı, o ay elde edilen ücretin yüzde 15'ini aşmamalıdır.
• Yıllık toplam indirim tutarı, asgari ücretin yıllık tutarını geçemez.
• Asgari ücrete isabet eden tutar kadar gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanabilir.
• Şirket tarafından ödenen primler, ticari kazancın elde edilmesi kapsamında genel gider olarak kurum kazancından indirilebilir.
İşverenler, ödenen sigorta primlerini brütleştirerek bordroya yansıtmalı ve aylık yüzde 15 ile yıllık asgari ücret sınırlarına dikkat ederek vergi indirimlerinden faydalanmalıdır.
Vergi
Teknoparklarda Geliştirilen Yazılım Kullanılarak Verilen Eğitim Hizmetinden Elde Edilen Kazanç Kurumlar Vergisinden İstisna mı?
Teknoparklarda faaliyet gösteren şirketlerin tüm kazançlarının vergi istisnasına tabi olduğu yönündeki yanlış algı, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yeni özelgesiyle netlik kazandı. Bu düzenleme, geliştirilen yazılımların kullanımıyla sunulan eğitim hizmetlerinin kurumlar vergisi istisnası kapsamı dışında kaldığını ortaya koyuyor.
• 4691 sayılı Kanun kapsamında istisna, yalnızca Ar-Ge, yazılım ve tasarım faaliyetlerinden doğan kazançları kapsamaktadır.
• Teknokentte geliştirilen bir yazılımın kullanılarak verilen eğitim hizmetlerinden elde edilen kazanç kurumlar vergisi istisnasına girmez.
• İstisnadan yararlanmak için faaliyetin bölgede yürütülmesi, kazancın münhasıran Ar-Ge/yazılım kaynaklı olması ve bölge içi-dışı kazançların ayrıştırılması şarttır.
• Üniversitelerdeki öğretim görevlilerinden alınan kısmi süreli danışmanlık hizmetleri için serbest meslek stopajı yapılması gerekmektedir.
• Yazılım istisnası; programların tasarımı, geliştirilmesi, lisanslanması ve kiralanması gibi süreçleri kapsasa da eğitim hizmeti bu tanımın dışındadır.
• Yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerine yönelik vergi istisnası 31.12.2028 tarihine kadar geçerlidir.
Teknopark şirketleri, yazılım projeleri sonrası sundukları eğitim veya danışmanlık gibi yan hizmetleri istisna dışı bırakmalı ve bu gelirleri muhasebe kayıtlarında ayrıştırmalıdır.
Vergi
Yurt Dışındaki Grup Şirketinden Yapılan Alımlarda Transfer Fiyatlandırması Nasıl Değerlendirilir?
Yurt dışındaki grup şirketlerinden yapılan mal alımlarında, ithalat maliyetinin yerli üretim maliyetinden yüksek olması durumunda transfer fiyatlandırması riskleri ele alınmaktadır. Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, bu tür durumlarda emsallere uygunluk ilkesinin nasıl uygulanması gerektiğini netleştirmektedir.
• 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ilişkili kişilerle yapılan işlemlerde emsallere uygunluk ilkesi esastır.
• İthalat maliyetinin yerli üretim maliyetinden yüksek olması, tek başına transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı sayılmaz.
• Transfer fiyatlandırması incelemesinde temel kriter, işlemin bağımsız taraflar arasında benzer koşullarda oluşacak fiyatla uyumlu olmasıdır.
• İlişkili kişi tanımı; ortaklar, ortakların bağlı olduğu kurumlar ve sermaye/idare bakımından doğrudan veya dolaylı bağlı olunan tüm yapıları kapsamaktadır.
• Geçici üretim sorunları veya piyasa koşulları nedeniyle grup şirketinden yapılan alımlarda, uygulanan yöntemin işlemin mahiyetine uygun seçilmesi zorunludur.
İşletmeler, grup şirketlerinden yapılan yüksek maliyetli alımlarda, bu durumun ticari bir gereklilik olduğunu ve piyasa koşullarına uygunluğunu kanıtlayan dokümantasyonu hazır bulundurmalıdır.
Vergi
Fiilen Çalışan Şirket Ortağına Ücret Ödenmiyorsa Ücret Stopajı Gerekir mi?
Şirket ortaklarının şirket bünyesinde fiilen çalışmasına rağmen kendilerine herhangi bir ücret ödenmemesi durumunda, vergi idaresinin stopaj yükümlülüğü konusundaki yaklaşımı netleşmiştir. Konya Vergi Dairesi Başkanlığı'nın özelgesi, fiili çalışmanın tek başına ücret stopajı doğurup doğurmayacağını açıklamaktadır.
• Gelir Vergisi Kanunu madde 61 uyarınca ücret sayılabilmesi için hizmet karşılığı nakden veya hesaben bir ödeme veya menfaat sağlanması şarttır.
• Ortaklara bordro, prim, huzur hakkı veya başka bir ad altında ödeme yapılmadığı sürece ücret stopajı yapılması gerekmez.
• Gelir Vergisi Kanunu madde 94 kapsamında stopaj için ödemenin nakden veya hesaben (borç kaydıyla) yapılmış olması belirleyici kriterdir.
• Ortakların sadece kar ve zarara hisseleri oranında katılması, elde edilen kazancı ücret değil, menkul sermaye iradı olan kar payı niteliğine sokar.
• Kar payı dağıtımında, brüt tutarın yarısı gelir vergisinden istisnadır ve dağıtım aşamasında yüzde 15 oranında tevkifat uygulanır.
Şirket ortakları fiilen çalışsa dahi, kendilerine bir ücret tahakkuk ettirilmediği ve bordro düzenlenmediği sürece ücret stopajı hesaplanmamalıdır; ancak yapılacak ödemelerin emsal bedellere uygunluğu gözetilmelidir.
Mevzuat
Vergi İncelemesi Kapıyı Çalmadan Önce! İşletmelerde İç Kontrol Kültürü
Vergi incelemeleri sadece beyanname verilmesi ve verginin ödenmesiyle sınırlı bir süreç değildir. İşletmelerin vergi güvenliğini sağlaması için satın almadan finansa kadar tüm birimlerin entegre bir iç kontrol kültürü oluşturması ve her işlemin ekonomik içeriğini ispatlayabilmesi gerekmektedir.
• Vergi Usul Kanunu Madde 134 uyarınca incelemenin temel amacı, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak ve tespit etmektir.
• Alış faturalarında sadece belgenin varlığı yeterli değildir; sipariş, taşıma belgesi, depo giriş fişi ve ödeme kanıtı gibi yan belgelerle işlem bütünlüğü sağlanmalıdır.
• Hizmet alımlarında (danışmanlık, bakım vb.) işin kapsamını gösteren rapor, yazışma veya servis formu gibi somut çıktılar saklanmalıdır.
• Stok yönetiminde fire oranları keyfi belirlenmemeli; üretim tekniği ve gerçekleşen verilere dayalı, açıklanabilir bir yapıda olmalıdır.
• Banka hareketlerinde gelen her tutarın hasılat, çıkan her tutarın ise gider olmadığı; kredi, sermaye veya avans gibi ayrışmaların belgelerle kanıtlanması gerekir.
• Kasa bakiyesi ile banka kredisi kullanımı arasındaki çelişkiler, kayıt dışı ödemeler veya ortak kullanımı açısından denetlenmelidir.
İşletmeler, vergi incelemesi gelmeden önce tüm departmanlar arası bilgi akışını kontrol etmeli ve her muhasebe kaydının arkasına ekonomik bir gerçeklik ve destekleyici belge koymalıdır.
Mevzuat
Selden Zarar Gören İşletmeler Ne Yapmalı? Vergi, Sigorta ve Muhasebe Rehberi (2026)
İstanbul'da meydana gelen şiddetli yağışlar sonrası selden zarar gören işletmelerin, maddi kayıplarını sigorta ve vergi mevzuatı kapsamında koruyabilmeleri için izlemeleri gereken kritik adımlar belirlenmiştir. Hasarın belgelenmesi ve doğru bildirim süreçlerinin yönetilmesi, hem tazminat alımı hem de vergisel zararların tespiti açısından hayati önem taşımaktadır.
• Hasar bildirimi, rizikonun öğrenilmesinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde sigorta şirketine yapılmalıdır.
• Zarar gören varlıkların fotoğraf ve videolarla detaylıca belgelenmesi, ürün türü, miktarı ve alış maliyetinin kayıt altına alınması gerekmektedir.
• Sigorta ekspertizi veya vergisel tespit tamamlanmadan hasarlı malların imha edilmemesi, ispat yükümlülüğü açısından kritiktir.
• Hasarlı ürünlerin faturası ve stok kayıtları, hem sigorta tazminatı hem de vergisel zarar tespiti için saklanmalıdır.
• Sigorta poliçesinde sel ve su baskını teminatının bulunup bulunmadığı ve muafiyet limitleri mutlaka kontrol edilmelidir.
• Sağlık ve güvenlik riski taşıyan durumlarda imha işlemleri, yetkili kamu kurumlarından alınan tutanaklarla belgelenmelidir.
İşletmeler, sel sonrası hasarlı varlıkları imha etmeden önce mutlaka sigorta eksperi ve vergi mevzuatı gereği tespit süreçlerini tamamlamalı, tüm süreci yazılı belgelerle kayıt altına almalıdır.
Vergi
TÜBİTAK Hibesiyle Alınan ATİKlerde Ar-Ge İndirimi Nasıl Hesaplanır? Örnek
TÜBİTAK gibi kamu kurumlarından hibe alan işletmelerin, bu hibelerle satın aldıkları amortismana tabi iktisadi kıymetler (ATİK) üzerindeki Ar-Ge indirimi hesaplama esasları netleşti. Temel kural, kamu fonuyla finanse edilen kısmın vergi matrahından mükerrer indirim konusu yapılamayacağıdır.
• 5746 sayılı Kanun kapsamında kamu hibeleriyle finanse edilen harcamalar, özel bir fon hesabında takip edilmelidir.
• Kamu fonuyla karşılanan tutarlar, vergiye tabi kazancın ve Ar-Ge harcaması tutarının tespitinde indirim konusu yapılamaz.
• Hibeyle alınan ATİK'lerde, sadece işletmenin öz kaynaklarıyla karşıladığı kısma isabet eden amortismanlar Ar-Ge indirimi olarak kullanılabilir.
• Özel fon hesabına alınan destekler, elde edildiği yılı izleyen 5 yıl içinde sermayeye ilave dışında başka hesaba aktarılırsa vergi ziyaı riski doğar.
• İndirilemeyen Ar-Ge indirim tutarları sonraki yıllara devredilebilir ve bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.
İşletmeler, TÜBİTAK hibesiyle alınan cihazların maliyetini hibe ve öz kaynak olarak ayrıştırmalı; sadece öz kaynak payına düşen amortismanı Ar-Ge indirimi olarak kullanmalıdır.
Mevzuat
Matrah Arttırımı (2018 İla 2022 Yılları İçin) Yapan Mükellefler, Arttırım Yapıldığı Dönem İçin Fatura Düzenlememe Fiili Dolayısıyla Geçmişe Yönelik ÖUCZ Kesilebilir Mi?
Matrah ve vergi artırımı yapan mükelleflere, artırım yapılan dönemlere ilişkin eksik fatura düzenlendiği gerekçesiyle kesilen özel usulsüzlük cezaları yargıdan dönüyor. Bölge İdare Mahkemesi, matrah artırımından yararlanan mükelleflere bu dönemler için vergi incelemesi ve ceza uygulanamayacağına hükmetti.
• 7440 sayılı Kanun kapsamında matrah artırımı yapan mükellefler için koruma sağlanmaktadır.
• Matrah artırımı yapılan dönemlerdeki eksik fatura düzenleme iddiaları nedeniyle kesilen VUK 353/1 özel usulsüzlük cezaları hukuka aykırı bulunmuştur.
• Matrah artırımı ve ödeme koşullarının yerine getirilmiş olması, ilgili dönem için vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmasını engellemektedir.
• İzmir Bölge İdare Mahkemesi, matrah artırımı yapılan dönemlere ilişkin kesilen cezaların kaldırılması yönünde emsal karar vermiştir.
Matrah artırımı yapmış ve ödemelerini tamamlamış mükellefler, artırım yaptıkları dönemlere ilişkin fatura eksikliği gibi iddialarla karşılaşırsa, yargı kararları uyarınca bu cezaların iptali için dava açmalıdır.
SGK
SGK Genel Yazısı: Özel Nitelikteki İnşaat İşlerinde Yapılacak Olan Araştırma İşlemleri Hk.
SGK, özel nitelikli inşaat işlerinde asgari işçilik araştırması yapılırken uygulanacak yeni usulleri ve yapı sınıfı değişikliklerinin nasıl hesaplanacağını netleştiren bir genelge yayımladı. Bu düzenleme, inşaat süresince yapı sınıfı değişen veya ruhsatı geç alınan projelerde birim maliyetlerin nasıl belirleneceğine dair tereddütleri gidermeyi amaçlıyor.
• Asgari işçilik araştırmasında iş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı esas alınacaktır.
• Yapı sınıfı ve grubu değişen işlerde, hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli için ilgili yılların aritmetik ortalaması alınacaktır.
• İlgili yıla ait birim maliyet bedeli bulunamaması durumunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerinden görüş alınacaktır.
• İl müdürlüğünden sonuç alınamaması veya işverenin itirazı halinde dosya sosyal güvenlik denetmenlerine sevk edilecektir.
• İnşaat bittikten sonra ruhsat alınması durumunda, geçmiş yıllara ait uygun yapı sınıfı ve grubu tespiti için resmi yazışma veya denetmen raporu gerekecektir.
İnşaat projelerinde yapı sınıfı değişikliği veya ruhsat süreçlerindeki gecikmeler asgari işçilik maliyetini doğrudan etkileyeceğinden, maliyet hesaplamaları yapılırken güncel ruhsat ve birim maliyet listeleri titizlikle takip edilmelidir.
Mevzuat
264 Özel Maliyetler Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletmelerin kiraladıkları taşınmazlar üzerinde yaptıkları iyileştirmelerin muhasebeleştirilmesi sürecini kapsamaktadır. 264 Özel Maliyetler hesabı, kiralanan varlıklara yapılan ve kullanım süresi sonunda varlığın sahibine devredilecek olan harcamaların takibi açısından kritik öneme sahiptir.
• 264 Özel Maliyetler hesabı, kiralanan duran varlıklara yapılan ve kullanım süresi sonunda mülkiyet sahibine devredilecek olan harcamaların izlenmesi için kullanılır.
• Yapılan harcamalar, kiralanan varlığın kira süresi boyunca amortisman yoluyla giderleştirilir.
• Amortisman süresi belirlenirken, kiralanan varlığın kullanım ömrü veya kira sözleşmesinin süresi esas alınır.
• Kira süresi sonunda varlığın mülkiyetine geçmeyecek olan ancak varlığın değerini artıran iyileştirmeler bu hesapta takip edilir.
Kiralanan yerlere yapılan tadilat ve dekorasyon harcamalarının doğrudan gider yazılması yerine, kira süresine bölünerek amortisman yoluyla itfa edilmesi gerekmektedir.
Mevzuat
400 Banka Kredileri Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu makale, 400 Banka Kredileri hesabının Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde nasıl yönetilmesi gerektiğini ve uzun vadeli kredilerin kısa vadeye aktarılma süreçlerini teknik örneklerle açıklamaktadır. Özellikle bilanço dönemlerinde kredi taksitlerinin doğru hesaplara virmanlanması ve faiz tahakkuklarının yönetimi açısından kritik bilgiler içermektedir.
• 400 Banka Kredileri hesabı, banka ve finans kuruluşlarından sağlanan uzun vadeli kredilerin izlendiği, olağan bakiyesi alacak olan hesaptır.
• Bilanço tarihinde vadesi bir yıl içinde ödenecek anapara taksitleri, 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabına aktarılmalıdır.
• Kredi kullanımı sırasında anapara tutarı 600 gibi gelir hesaplarına değil, doğrudan banka varlığını artıracak şekilde kaydedilmelidir.
• 303 hesabı, sadece anaparayı değil, ilgili kredilerin tahakkuk etmiş ve henüz ödenmemiş faizlerini de kapsamaktadır.
• Finansman giderleri (faiz vb.), banka belgesine istinaden 780 Finansman Giderleri hesabında takip edilmelidir.
• Kredi kullanımı ile kredi limitinin onaylanması farklı işlemlerdir; kayıt sadece tutarın fiilen hesaba geçtiği an için yapılır.
Mali müşavirler ve muhasebe departmanları, dönem sonu işlemlerinde 400 hesap bakiyesini kontrol ederek, gelecek 12 ay içindeki ödemeleri mutlaka 303 hesaba virmanlamalı ve faiz tahakkuklarını doğru giderleştirmelidir.
Mevzuat
263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, Tekdüzen Hesap Planı kapsamında yer alan 263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabının işleyişini ve muhasebeleştirme mantığını açıklamaktadır. Ar-Ge faaliyetleri yürüten işletmelerin mali tablolarının doğruluğu açısından bu hesabın kullanımı kritik önem taşır.
• 263 numaralı hesap, işletmenin gelecekteki ekonomik fayda sağlaması beklenen Ar-Ge harcamalarının aktifleştirilmesi için kullanılır.
• Ar-Ge çalışmaları sonucunda elde edilen ve maddi olmayan hak niteliği taşıyan varlıklar bu hesapta izlenir.
• Gider niteliğindeki harcamalar doğrudan gider yazılırken, aktifleştirme şartlarını taşıyanlar 263 hesaba borç kaydedilir.
• Ar-Ge faaliyetlerinin tamamlanmasıyla birlikte ilgili varlıklar amortisman yoluyla itfa edilir.
İşletmeler, Ar-Ge harcamalarını dönem sonu işlemlerinde doğru ayrıştırarak 263 hesabı kullanmalı ve amortisman ayırma süreçlerini bu hesap üzerinden takip etmelidir.
Mevzuat
Daha Önce Üretilip Bir Yıldan Fazla Bir Süre Bekleyen Bir Aracın İthalatı Yapılarak, İç Piyasada Sıfır Araç Olarak Satılması Mümkün Müdür?
Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün düzenlemeleri uyarınca, belirli şartları taşıyan motorlu araçların imal yılı ile model yılı arasındaki ilişki ve ithalat süreçleri netleştirilmiştir. Bu düzenleme, özellikle yılın son çeyreğinde üretilen araçların ertesi yılın başında ithal edilerek sıfır araç statüsünde satılabilmesinin yasal çerçevesini çizmektedir.
• Model yılı olarak aracın imal edildiği veya montajının yapıldığı yerdeki uygunluk belgesinde yer alan imal yılı esas alınır.
• Yılın son 4 ayında üretilen 87.01 ile 87.11 arasındaki gümrük tarife pozisyonlu araçlar, ertesi yılın ilk 4 ayı içinde ithal edilebilir.
• İthal edilecek araçların kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) veya yatık (dayanıklılığını yitirmiş) olmaması şarttır.
• 3,5 ton altı araçlarda 300 kilometreye kadar yol kat etmiş olanlar, TSE veya Sanayi Bakanlığı onayıyla Bakanlık izni aranmaksızın ithal edilebilir.
• Kamyon ve otobüs gibi ağır araçlarda ise bu sınır 3.000 kilometreye kadar çıkabilmektedir.
• Belirlenen kilometre sınırının üzerindeki araçlar için Ekonomi/Ticaret Bakanlığı'nın özel izni gerekmektedir.
Araç ithalatı yapan firmaların, araçların 'sıfır' vasfını yitirmemesi için kilometre sınırlarına ve imalat/model yılı uyumuna dikkat ederek gerekli bakanlık izinlerini önceden tamamlaması gerekmektedir.
KDV
Ağaç ve Orman Ürünleri Tesliminde KDV Tevkifatı
KDV Genel Uygulama Tebliği kapsamında ağaç ve orman ürünlerinin tesliminde uygulanacak tevkifat oranları ve istisnaları netleşti. Bu düzenleme, hangi ürünlerin tevkifata tabi olduğunu ve hangi durumlarda tevkifat uygulanmayacağını detaylandırıyor.
• Belirlenen ürün, artık, talaş ve kırpıntı alımlarında 5/10 oranında KDV tevkifatı uygulanır.
• Tevkifat kapsamındaki ürünler: Tomruk, odun, kereste, kırpıntı, çıta ve benzeri imalat artıkları.
• İthalatçılar veya 5018 sayılı Kanun kapsamındaki idare/kuruluşlardan yapılan alımlarda tevkifat uygulanmaz.
• Tevkifat uygulanmayan teslimlerde faturaya ithalat veya kurum alımına dair açıklama ve belge bilgileri eklenmelidir.
• Mobilya, kapı, pencere, sunta, MDF, levha ve süpürgelik gibi işlenmiş ürünlerin tesliminde tevkifat uygulanmaz.
İşletmeler, aldıkları ürünün ham madde mi yoksa işlenmiş mamul mü olduğuna dikkat etmeli; ithalat veya kamu alımı durumunda ise fatura açıklama zorunluluklarını yerine getirmelidir.
Mevzuat
10. Muhasebe ve Denetim Standartları Çalıştayı Sonuçları
Bursa YMM Odası'nda düzenlenen 10. Muhasebe ve Denetim Standartları Çalıştayı, mesleğin önde gelen akademisyenleri ve uzmanlarının katılımıyla tamamlandı. Etkinlikte güncel finansal raporlama standartları ve teknik uygulamalar detaylıca ele alındı.
• TMS 32 kapsamında TFRS ve BOBİ FRS hisse senedi yatırımları konusu işlendi.
• İşletme birleşmeleri, büyüme yolları ve TFRS 11 standartları üzerine teknik sunumlar yapıldı.
• Kamu Gözetimi Kurumu uzmanları tarafından KAGİ FRS üzerine kapsamlı açıklamalar sunuldu.
• Finansal raporlama standartlarının yerelleştirilmesi ve dünya standartlarına katkı sağlanması gerekliliği tartışıldı.
Mesleki gelişim için güncel TFRS, BOBİ FRS ve KAGİ FRS uygulamalarının yakından takip edilmesi önem arz etmektedir.
Bu gündem her sabah 07:00'de hazır.
Montan News iPhone uygulaması: önem sırasına dizilmiş özetler, sesli anlatım, kaynağa tek dokunuş. Ücretsiz ve reklamsız.
App Store'dan indirBu sayfadaki özetler bilgilendirme amaçlıdır ve kaynağından teyit edilmelidir; resmî vergi veya mevzuat danışmanlığı yerine geçmez. Her özetin altında kaynağın asıl sayfası bağlantılıdır.
Bugünün gündemi → · Arşiv