Mevzuat
Gerçek Faydalanıcı Bildirimi: Adres, Müdür ve Sermaye Değişikliklerinde Süreler
Gerçek faydalanıcı bildirimi kapsamında, şirketlerde meydana gelen adres, müdür veya sermaye değişikliklerinin bildirim yükümlülüğünü nasıl etkilediği netleşti. Vergi Usul Kanunu çerçevesinde, sadece ortaklık yapısının değil, bildirilen kişisel bilgilerin de değişmesi durumunda kritik sürelerin takip edilmesi gerekiyor.
• Değişiklik bildirim süresi: Yeni mükellefiyet veya mevcut bilgilerdeki değişikliklerin olay tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması zorunludur.
• Bildirim kriteri: Şirket payının yüzde 25'ini aşan gerçek kişiler veya diğer araçlarla nihai kontrolü elinde bulunduran kişiler bildirilmelidir.
• Bildirim kanalı: Kurumlar vergisi mükellefleri beyanname dönemindeyse beyanname ekinde, değilse Dijital Vergi Dairesi üzerinden formla bildirim yapmalıdır.
• Kapsamdaki yapılar: Kurumlar vergisi mükellefleri, tasfiye halindeki şirketler, kollektif şirket temsilcileri ve adi ortaklıklarda en yüksek paya sahip kişiler yükümlüdür.
• Muhafaza süresi: Bildirime konu olan tüm bilgiler, bildirimin verildiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren beş yıl boyunca saklanmalıdır.
• Cezai yaptırım: Süresinde verilmeyen, eksik veya yanıltıcı yapılan bildirimlerde VUK mükerrer 355. madde uyarınca üç kat özel usulsüzlük cezası uygulanır.
Mali müşavirler, ticaret sicilindeki her değişikliğin gerçek faydalanıcı bilgilerini (adres, kimlik vb.) değiştirip değiştirmediğini kontrol etmeli ve bir aylık süreyi geçirmeden Dijital Vergi Dairesi üzerinden güncellemeyi yapmalıdır.
Vergi
2 No.lu KDV Beyannamesi: Ödeme Tarihine Göre KDV1 İndirimi
Ocak 2024 döneminden itibaren yürürlüğe giren düzenleme ile 2 No.lu KDV beyannamesinde sorumlu sıfatıyla beyan edilen vergilerin indirim konusu yapılabilmesi için sadece beyan yeterli olmayıp, ödeme şartı aranmaktadır. Bu durum, KDV1 beyannamesinde indirim hakkının hangi dönemde kullanılacağını doğrudan etkilemektedir.
• KDV2 ile beyan edilen verginin indirilebilmesi için temel kural, verginin ödendiği dönemin KDV1 beyannamesinde indirilmesidir.
• Aynı döneme ait indirim hakkı için; KDV2 beyannamesinin KDV1'den önce verilmesi, verginin süresinde beyan edilmesi ve süresinde ödenmesi şarttır.
• Sorumlu sıfatıyla KDV beyanname verme ve ödeme süreleri, ilgili dönemi takip eden ayın 25. günü sonuna kadar uzatılmıştır.
• Kısmi tevkifatta satıcının beyan edeceği kısım için ödeme şartı aranmazken, alıcının sorumlu sıfatıyla beyan ettiği kısım ödeme şartına tabidir.
• KDV2 beyannamesi üzerinde doğrudan indirim yapılamaz; indirim ancak KDV1 beyannamesi üzerinden gerçekleştirilebilir.
Mali müşavirler ve işletmeler, KDV indirimlerini hatalı dönemlerde kullanmamak için beyanname hazırlarken fiili ödeme tarihini ve KDV2 vadesini mutlaka kontrol etmelidir.
Mevzuat
SPK Nitelikli Organize Piyasa Dolandırıcılığı (Fonzi Skandalından) Sonra İki Önemli Hususta Kritik Güncellemeler Yaptı
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), piyasalardaki güveni artırmak ve nitelikli yatırımcı tanımını sıkılaştırmak amacıyla kritik düzenlemelere gitti. Yapılan değişikliklerle profesyonel müşteri ve nitelikli yatırımcı olma şartlarındaki finansal eşikler ciddi oranda yükseltilirken, yatırım fonlarına uyum takvimi de güncellendi.
• Profesyonel müşteri için finansal varlık toplamı eşiği 10 milyon TL'den 50 milyon TL'ye çıkarıldı.
• Profesyonel müşteri işlem hacmi şartı 5 milyon TL'den 25 milyon TL'ye yükseltildi.
• Yatırım fonlarının portföy ve yatırım sınırlamalarına tam uyum için nihai tarih 31 Ocak 2027 olarak belirlendi.
• Gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonları için uygulanan özel nitelikli yatırımcı istisnası kaldırıldı.
• Eski eşiklerle statü kazanan müşterilerin yeni şartları sağladıklarını yazılı veya elektronik ortamda tevsik etmeleri zorunlu kılındı.
• Şartları belgeleyemeyen yatırımcılar, sahip oldukları sermaye piyasası araçlarında sadece satış yönünde emir verebilecek.
Müşterileri nitelikli yatırımcı statüsünde olan firmaların, yeni finansal eşikleri karşıladıklarını ivedilikle belgelemeleri ve yatırım stratejilerini bu yeni limitlere göre revize etmeleri gerekmektedir.
Mevzuat
Değerleme İşlemlerinde Tespit Edilen Hatalar, Hileli İşlemler Ve Eksiklikler
Değerleme işlemlerinde yapılan hatalar, hileli uygulamalar ve mevzuata aykırı işlemlerin mali ve hukuki sonuçları kritik önem taşımaktadır. Özellikle varlık değerlemeleri, amortisman hesaplamaları ve alacak yönetimi süreçlerinde yapılan yanlışlıklar, ciddi cezai yaptırımlara ve vergi incelemelerine yol açabilmektedir.
• Amortisman sınırı: 2026 yılı için 12.000 TL değerini aşmayan demirbaşlar doğrudan gider yazılabilir.
• Reeskont kuralı: Alacak senetlerine reeskont uygulanıyorsa, borç senetlerine de uygulanması zorunludur.
• Değerleme oranı: Senet üzerinde faiz belirtilmemişse T.C. Merkez Bankası resmi iskonto haddi uygulanmalıdır.
• Aciz vesikası: Borç ödemeden aciz belgeleri doğrudan değersiz alacak sayılamaz; VUK 323 kapsamında şüpheli alacak karşılığı ayrılmalıdır.
• Yaptırımlar: Kasıtlı yanıltıcı rapor düzenleyenler için SPKn m.112/2-ç uyarınca hapis ve adli para cezası riski bulunmaktadır.
• Bağımsızlık ihlali: Değerleme ücretinin rapor sonucundaki değere bağlanması mevzuata göre yasaktır.
Mali müşavirler ve işletmeler, amortisman, reeskont ve şüpheli alacak karşılığı ayırma işlemlerinde VUK hükümlerine tam uyum sağlamalı ve değerleme raporlarının emsal gerçekliğinden emin olmalıdır.
SGK
İş Kazası Sayılan Haller: Personel Servisi ve Şirket Aracı Kazaları
İşverenin sağladığı personel servisi veya şirket araçlarıyla yapılan görev yolculuklarında meydana gelen kazaların hukuki niteliği ve iş kazası sayılma şartları netleşiyor. 5510 sayılı Kanun kapsamında, kazanın işin yürütümüyle olan bağı ve sigortalılık durumu kritik önem taşıyor.
• 5510 sayılı Kanun madde 13/1-e uyarınca, işverence sağlanan servis araçlarıyla işe gidiş-dönüş sırasında yaşanan kazalar iş kazasıdır.
• Teknik personelin müşteri ziyareti veya görevlendirme nedeniyle yaptığı yolculuklarda yaşanan kazalar, işin yürütümüyle bağlantılı olduğu için iş kazası kapsamındadır.
• 4857 sayılı İş Kanunu madde 66 uyarınca, servis araçlarında geçen süreler çalışma süresinden sayılmasa dahi, bu süredeki kazalar SGK bakımından iş kazası kabul edilir.
• Kazada yaralanan üçüncü kişilerin durumu, kazanın şirket aracıyla yapılmasına bakılmaksızın, kişinin kendi sigortalılık durumu ve işiyle bağına göre ayrı değerlendirilir.
• İspat yükümlülüğü için iş emri, müşteri randevusu, görevlendirme yazışmaları ve araç tahsis kayıtlarının saklanması önerilmektedir.
İşverenler, servis ve görev yolculuklarındaki kazaların iş kazası sayılma riskine karşı görevlendirme yazışmaları ve araç kullanım kayıtlarını titizlikle arşivlemelidir.
Mevzuat
Sermaye Ödenmeden Şirket Tasfiyeye Girebilir mi? Limited ve Anonim Şirketlerde Uygulama
Şirketlerin tasfiye sürecine girmesi için taahhüt edilen sermayenin tamamının ödenmiş olması şart değildir. Ancak tasfiyeye giriş, ortakların şirkete karşı olan sermaye borcunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz ve tasfiye memurlarına bu borçları tahsil etme yetkisi verir.
• Anonim şirketlerde nakdi sermayenin en az yüzde 25'i tescilden önce, kalanı ise 24 ay içinde ödenmelidir.
• Limited şirketlerde kuruluş öncesi yüzde 25 ödeme şartı aranmaz; sermayenin tamamı tescili takip eden 24 ay içinde ödenebilir.
• TTK m.542/1-a uyarınca tasfiye memurları, ödenmemiş pay bedellerini tahsil etmekle görevlidir.
• Tasfiye sürecinde alacaklıların korunması için üçüncü alacaklı çağrısından itibaren altı aylık bekleme süresi esastır.
• VUK m.162 gereği tasfiye süreci, vergiyle ilgili tüm işlemler tamamen sonuçlanana kadar devam eder.
• Tasfiye dönemine ilişkin beyannameler Kurumlar Vergisi Kanunu m.17 hükümlerine göre düzenlenir.
Tasfiye sürecinde sermaye borçları ile ortak cari hesapları birbirine karıştırılmamalı; tasfiye memurları sermaye taahhütlerini ve alacaklı haklarını titizlikle takip etmelidir.
Mevzuat
Şahıs Firmasının Limited veya Anonim Şirkete Dönüşmesi: Şartlar ve Vergi Uygulaması
Şahıs işletmelerinin Limited veya Anonim şirketlere dönüşüm süreci, hem Türk Ticaret Kanunu hem de Gelir Vergisi Kanunu açısından farklı şartlara tabidir. Bu dönüşümün vergi avantajı sağlayabilmesi için sadece ticaret sicilinde işlem yapılması yeterli olmayıp, belirli mali ve hukuki kriterlerin eş zamanlı karşılanması gerekmektedir.
• Vergi avantajı için Gelir Vergisi Kanunu'nun 81/2 maddesi uyarınca devir nedeniyle değer artışı kazancı hesaplanmaması şarttır.
• Dönüşümün geçerli sayılması için işletmenin gerçek bir ticari işletme niteliğinde olması şarttır; serbest meslek veya esnaf işletmeleri farklı değerlendirilir.
• Devir işleminin bütünlüğü esastır; stok, alacak, borç ve duran varlıkların tamamı devredilmeli, borçların dışarıda bırakılması kabul edilmez.
• Devredilen öz sermaye ile işletme sahibine verilecek pay arasında tam uyum bulunmalıdır; devir karşılığının borç olarak kaydedilmesi vergi avantajını bozar.
• Anonim şirket dönüşümlerinde payların nama yazılı hisse senedi şeklinde belgelendirilmesi kritik önem taşır.
• 24 Kasım 2023 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile artırılan yeni asgari sermaye tutarları dönüşüm planında dikkate alınmalıdır.
Mali müşavirler, dönüşüm sürecinde devir bilançosu ile değerleme raporunun uyumunu kontrol etmeli ve devredilen öz sermayenin yeni şirket türünün asgari sermaye şartlarını karşıladığından emin olmalıdır.
Mevzuat
Taksitlendirilen Vergi Borçlarının Muhasebe Kaydı: 36 Taksit Örneği
Vergi borçlarının 6183 sayılı Kanun kapsamında taksitlendirilmesi sürecinde, muhasebe kayıtlarının doğru yapılması ve borç unsurlarının ayrıştırılması kritik önem taşımaktadır. Bu rehber, taksitlendirme sonrası vergi anaparası, gecikme zammı ve tecil faizinin Tekdüzen Hesap Planı'na uygun şekilde nasıl yönetileceğini açıklamaktadır.
• Taksitlendirme sürecinde vergi anaparası, gecikme zammı ve tecil faizi birbirinden ayrı unsurlar olarak takip edilmelidir.
• Tecil faizi yıllık yüzde 29 oranında ve basit faiz yöntemiyle her taksit için ayrı hesaplanmaktadır.
• Borcun kısa vadeli (ilk 12 ay) ve uzun vadeli (kalan dönem) kısımları bilanço üzerinde dönemlendirilmelidir.
• Gecikme zamları Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) niteliğindedir.
• Taksit sayısı borçlunun mali durumuna göre değişmekle birlikte, örnek uygulamada 36 aya kadar yayılım gösterilmiştir.
• Özel tüketim vergisi ile 2026 yılı gelir/kurumlar vergisine mahsup edilecek geçici vergiler taksitlendirme kapsamı dışındadır.
Mali müşavirler, taksitlendirme sonrası borçları 360 veya 368 hesaplar altında sınıflandırırken, gecikme zamlarını KKEG olarak takip etmeli ve tecil faizini her ay güncel hesaplamalıdır.
Vergi
Tasfiye Sonu Kar Dağıtımı 2026: Limited Şirketlerde Vergi ve Örnek Hesaplama
Limited şirketlerin tasfiye süreci sonunda kalan varlıkların ortaklara dağıtılması, sadece banka bakiyesine göre değil, sermaye iadesi ve kar dağıtımı ayrımı yapılarak yönetilmelidir. Bu süreçte hem kurumlar vergisi matrahı hem de ticari bilançodaki geçmiş yıl zararlarının mahsubu kritik önem taşımaktadır.
• Tasfiye karı, tasfiye döneminin sonundaki servet değeri ile başlangıcındaki fark üzerinden hesaplanır.
• 2026 hesap dönemi için genel kurumlar vergisi oranı yüzde 25 olarak uygulanır.
• Türkiye'de yerleşik gerçek kişi ortaklara yapılacak kar payı ödemelerinde stopaj oranı yüzde 15'tir.
• Kurumlar Vergisi Kanunu 32/C maddesi uyarınca yüzde 10 yurt içi asgari kurumlar vergisi hesaplaması yapılmalıdır.
• Geçmiş yıl zararları beyannamelerde her yıl ayrı gösterilmeli ve beş yıldan fazla nakledilmemelidir.
• Dağıtılacak tutar hesaplanırken sermaye iadesi ve brüt kazanç dağıtımı birbirinden ayrıştırılmalıdır.
Mali müşavirler, tasfiye sürecinde vergisel mahsup imkanı olan mali zararlar ile ticari bilançodaki geçmiş yıl zararlarını ayrı mutabakat tablolarında izlemeli ve dağıtımı bu ayrımı gözeterek yapmalıdır.
Vergi
Şirketin Mevduat Faizi Stopajı Geçici Vergiden Nasıl Mahsup Edilir?
Kurumlar vergisine tabi şirketlerin banka mevduatlarından elde ettikleri faiz gelirleri üzerinden yapılan stopaj kesintilerinin geçici vergi beyannamesinde nasıl mahsup edileceğine dair teknik detaylar açıklanmıştır. Bu düzenleme, brüt kazancın doğru beyan edilmesi ve kesintilerin vergi borcundan düşülmesi süreçlerindeki kritik hataları önlemek adına büyük önem taşımaktadır.
• Mevduat faizindeki stopaj, gider veya matrah indirimi olarak değil, hesaplanan vergiden mahsup edilecek bir unsur olarak dikkate alınmalıdır.
• Şirketler, banka hesabına geçen net tutarı değil, faiz gelirinin brüt tutarını kazanç olarak beyan etmekle yükümlüdür.
• Gelir Vergisi Kanunu Geçici 67. madde kapsamındaki stopaj uygulaması, 31 Aralık 2030 tarihine kadar uzatılmıştır.
• 7566 sayılı Kanun ile geçici vergi dönemlerindeki dokuz ay sınırlaması kaldırılmış olup, 2026 yılından itibaren dört dönem beyanname verilecektir.
• Vadesi değerleme gününden sonra olan mevduatlarda, tahakkuk eden faize isabet eden kesinti, beyanname süresinin sonuna kadar ödenmişse mahsup edilebilir.
• Mahsup işlemleri yapılırken önceki dönemlere ait kümülatif vergi ve kesinti bilgilerinin kontrol edilmesi zorunludur.
Mali müşavirler, faiz gelirlerini brüt tutar üzerinden kayıtlara almalı ve banka kesintilerini beyannamede gider yazmak yerine 'kesinti yoluyla ödenen vergiler' alanında mahsup etmelidir.
Mevzuat
Muhtasar Beyanname Aylık mı, Üç Aylık mı? Çalışan Alındığında Ne Değişir?
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi'nin hangi dönemlerde verileceği, işçi istihdamı ve vergi kesintisi yükümlülüklerine göre değişiklik göstermektedir. Özellikle çalışan sayısındaki artış veya serbest meslek erbabının stopaj yükümlülükleri, beyanname döneminin aylıktan üç aylığa veya tersine dönmesini etkileyen kritik unsurlardır.
• Çalışanı bulunmayan veya 10'dan az sigortalı çalışanı olan mükellefler, vergi dairesine bildirmek şartıyla vergi kesintilerini üç aylık dönemler halinde beyan edebilir.
• İşyerinde sigortalı çalışan istihdam edilmeye başlandığında, SGK bildirimleri bakımından aylık beyanname verme zorunluluğu doğar.
• Üç aylık dönemler; Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık takvim dönemlerini esas alır.
• 1-10 arası çalışanı olan mükellefler, vergi kesintilerini her ay bildirebileceği gibi, ilk iki ay sadece SGK bilgilerini, üçüncü ay ise hem SGK hem de üç aylık vergi kesintilerini bildirme yöntemini de seçebilir.
• Serbest meslek erbabı çalışan çalıştırmasa dahi, GVK madde 94 kapsamında tevkifat gerektiren bir ödeme yaparsa stopaj yükümlülüğü doğar.
• Dönem değişikliği için vergi dairesi sicilindeki kayıtların kontrol edilmesi ve gerekirse elektronik dilekçe ile dönem tipinin değiştirilmesi gerekmektedir.
Mükellefler, personel istihdamı başladığı anda SGK bildirimlerini aylık yapmak zorundadır; bu nedenle vergi dairesi sicil kayıtlarını ve beyanname dönemlerini çalışan durumuna göre güncel tutmalıdır.
Mevzuat
Yabancıların Türkiye’de Şahıs Firması Açması: 2026 Şartları
Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'de şahıs firması kurması ve ticari faaliyet yürütmesiyle ilgili hukuki süreçler ve çalışma izni şartları netleşti. İşletme kuruluşu ile çalışma hakkının farklı hukuki süreçlere tabi olduğu, sadece vergi kaydı veya ikamet izniyle ticari faaliyet yapılamayacağı vurgulanıyor.
• İkamet izni sahibi yabancıların kendi adına çalışabilmesi için 6735 sayılı Kanun kapsamında çalışma izni alması zorunludur.
• Yurt içi başvurularda, yabancının en az 6 ay süreli ve geçerli bir ikamet iznine sahip olması esastır.
• Bilanço esasına tabi işyerlerinde yeni ortak olan yabancılar için 500 bin lira sermaye tutarı ve en az yüzde 20 pay şartı aranmaktadır.
• Bilanço esasına tabi işletmelerde 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekmekte, bu şartın ilk izin döneminin yedinci ayından itibaren sağlanması beklenmektedir.
• Faaliyetin niteliğine göre Gelir Vergisi Kanunu uyarınca ticari kazanç veya serbest meslek kazancı ayrımı yapılmaktadır.
• Çalışma izinleri e-İzin sistemi üzerinden yürütülmekte olup, başvuruda pasaport ve ikamet belgelerinin yanı sıra faaliyet türüne özel belgeler istenmektedir.
Yabancı girişimciler, vergi levhası almanın tek başına çalışma hakkı vermediğini bilmeli; faaliyet türüne uygun çalışma izni başvurusu ve sermaye/istihdam şartlarını önceden planlamalıdır.
Vergi
Gıda Ürünlerinin İmhası: Gider Yazma Şartları ve KDV Düzeltmesi
Gıda işletmelerinde son tüketim tarihi geçen veya bozulan ürünlerin stoklardan çıkarılması, sadece bir tutanakla gider yazılamaz. Vergi matrahından düşülecek zararın kabul edilmesi için VUK hükümlerine uygun değerleme ve belirli imha usullerinin yerine getirilmesi şarttır.
• VUK 278. madde uyarınca, bozulma nedeniyle değer kaybeden mallar emsal bedel üzerinden değerlenir; maliyet ile emsal bedel farkı gider yazılır.
• İmha işlemleri için genel yöntem Takdir Komisyonu kararıdır; ancak yetkili kamu görevlilerinin katıldığı komisyonla yapılan imhalarda bu karar aranmaz.
• VUK 278/A kapsamında, belirli şartları sağlayan işletmeler için idarece onaylı 'izinli imha oranı' uygulaması mevcuttur.
• İzinli imha oranı uygulamasından yararlanmak için net satışlar ile aktif büyüklük ortalamasının 10 milyon lira, özsermayenin ise 5 milyon lirayı aşması gerekir.
• Gider yazma dönemi, ürünün bozulduğu tarih değil, takdir komisyonu kararının veya ilgili komisyon tutanağının mükellefe tebliğ edildiği dönemdir.
• Lisanslı bertaraf firması belgeleri veya işletme içi tutanaklar, tek başına vergi mevzuatı açısından geçerli bir imha kanıtı sayılmaz.
İşletmeler, imha süreçlerini başlatmadan önce mutlaka Takdir Komisyonu veya izinli imha oranı şartlarını kontrol etmeli; imha işlemini yetkili komisyon huzurunda gerçekleştirerek tutanak altına almalıdır.
Vergi
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu Sirküleri /74
213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında, 2026 yılı üçüncü geçici vergi döneminde kullanılacak olan yeniden değerleme oranı resmi olarak belirlenmiştir. Bu oran, işletmelerin mali tablolarındaki değerlemelerin güncelliğini koruması açısından kritik bir veridir.
• 2026 yılı üçüncü geçici vergi döneminde uygulanacak yeniden değerleme oranı: %19,64
• Dayanak: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu mükerrer 298 inci madde (B) fıkrası
İşletmeler, 2026 yılının üçüncü geçici vergi döneminde yapacakları değerleme işlemlerinde bu oranı baz alarak hesaplama yapmalıdır.
Vergi
Hatırlatma: KDV Beyannamelerine İlişkin Önemli Duyuru
Gelir İdaresi Başkanlığı, e-Beyan uygulaması kapsamında Katma Değer Vergisi beyannamelerinin sunumunda yeni bir döneme geçiş sürecini duyurdu. Bu süreçte İstanbul dışındaki illerde yeni sistem halihazırda uygulanırken, İstanbul için de geçiş takvimi netleşti.
• KDV1, KDV2, KDV2B, KDV4 ve KDV9015 beyannameleri için yeni e-Beyan sistemi devreye alındı.
• İstanbul ilinde yeni e-Beyan sistemine geçiş 1 Kasım 2026 tarihinden (Ekim 2026 dönemi) itibaren başlayacak.
• Geçmiş dönemlere ait ilk kez verilecek beyannameler ve düzeltme beyannameleri eski BDP sisteminden verilmeye devam edilecek.
• Pilot illerdeki mükellefler için 2026 Haziran döneminden itibaren muhasebe programları üzerinden web servis entegrasyonu ile beyanname gönderimi mümkün olacak.
Meslek mensuplarının, İstanbul'daki mükellefleri için 2026 sonundaki geçiş tarihini dikkate alması ve kullandıkları muhasebe yazılımlarının e-Beyan entegrasyon süreçlerini takip etmesi gerekmektedir.
Vergi
İhracatçı Firmalar, %3 Destek Almak İçin Hesapta Ne Kadar Dolar Bulundurmalıdır?
İhracatçı firmaların döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilmeleri için uymaları gereken kritik hesap bakiyesi şartları netleşti. 26 Ekim 2026 tarihli uygulama talimatına göre, destek alabilmek için hesapta belirli bir döviz tutarının korunması zorunluluğu bulunuyor.
• Döviz dönüşüm desteği için ihracat bedelinin hesaba geldiği tarih ile talep tarihi arasındaki süreçte hesap bakiyesi, Merkez Bankası'na satılacak tutarın altına düşmemelidir.
• Hesap bakiyesi, ihracat bedeli dışındaki diğer döviz kaynaklarıyla yapay olarak yüksek gösterilemez.
• Destek şartları 26.10.2026 tarihli uygulama talimatının 7/3. maddesi kapsamında düzenlenmiştir.
İhracatçı firmalar, %3 destekten mahrum kalmamak için Merkez Bankası'na satış yapacakları tutarı hesap bakiyelerinde korumalı ve bu bakiyeyi diğer dövizlerle manipüle etmemelidir.
Vergi
Fason Üretimde İndirimli Kurumlar Vergisi
Sanayi sicil belgesine sahip işletmelerin üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlara uygulanacak indirimli kurumlar vergisi oranı hakkında kritik düzenlemeler yapıldı. Özellikle fason üretim süreçlerinde indirimden kimin yararlanacağı konusu, mevzuat ve tebliğ açıklamaları ışığında netleşmeye başladı.
• İndirimli kurumlar vergisi oranı 01.01.2027 tarihinden itibaren %12,50 olarak uygulanacak.
• İndirim, kurumun tüm kazancına değil, sadece münhasıran üretim faaliyetinden elde edilen kazanca uygulanacak.
• Üretim ve ihracat indirimleri, diğer indirimler uygulandıktan sonra kalan oran üzerinden hesaplanacak.
• Üretimden elde edilen kazanca ayrıca ihracat indirimi uygulanmayacak.
• Üretim planlamasını, hammadde teminini ve kalite kontrolünü yapan yaptırıcı firma, şartları taşıması halinde indirimden yararlanabilecek.
• Fason imalatı gerçekleştiren firmanın durumu mevzuatta açıkça belirtilmemiş olsa da sanayi sicil belgesiyle fiilen üretim yapması halinde indirimden yararlanabileceği görüşü hakimdir.
İşletmeler, 2027 yılındaki vergi avantajından yararlanabilmek için üretim faaliyetlerinin münhasırlığını ve sanayi sicil belgesi şartlarını kontrol etmeli; fason üretim yapan firmalar ise idarenin yaklaşımını yakından takip etmelidir.
SGK
SGK uygulamalarında yapılan son düzenlemelere dikkat!
Sosyal Güvenlik Kurumu, denetim süreçlerini ve sigortalılık tespit yöntemlerini değiştiren yeni bir genelge yayımladı. Özellikle trafik cezaları üzerinden yapılan sigortalılık tespitleri ve inşaat işlerindeki asgari işçilik hesaplamaları konusunda kritik uygulama değişiklikleri yapıldı.
• Trafik cezası kesilen ticari araç sürücülerinin doğrudan bir günlük sigortalı sayılması uygulaması kaldırıldı; artık sigortalılık durumu denetmen raporuna göre belirlenecek.
• Kamu görevlilerince düzenlenen tutanaklarda, birden fazla belge olsa dahi sigortalılık süresi sadece belgedeki gün sayısı kadar kabul edilecek.
• Kısmi ilişiksizlik belgesi alınan özel inşaatlarda, sonraki kısımlar için işçi bildirilmemiş olsa dahi asgari işçilik oranından yüzde 25 eksiltme yapılacak.
• İhale konusu işlerde ve özel binalarda, işin bitim tarihinden sonra bildirilen işçiliklerin sahtelik denetimi ve asgari işçilik araştırmasındaki yeri netleştirildi.
İşverenler, özellikle ticari araç sürücülerinin ve inşaat işçilerinin bildirimlerinde yeni denetim usullerine göre hareket etmeli ve asgari işçilik hesaplamalarında yüzde 25'lik indirim hakkını dikkate almalıdır.
Vergi
Damga Vergisi ve Damga Vergisi Muafiyeti
Dış ticaret işlemlerinde gümrük mevzuatı gereği sunulması zorunlu olan sözleşme, taahhütname ve temlikname gibi belgelerin damga vergisi yükümlülükleri ve bu yükün KDV matrahını etkilememesi için dikkat edilmesi gereken kritik hususlar açıklanmıştır.
• Sözleşme, taahhütname, temlikname ve kefalet senetleri gibi belgeler binde 9,48 oranında nispi damga vergisine tabidir.
• İthalat sözleşmelerinde ödenen damga vergisi, 3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca KDV ve varsa ÖTV matrahına dahil edilmektedir.
• Damga vergisinden kaçınmak için sözleşmelerin belirli bir miktar veya tutar içermeyecek şekilde düzenlenmesi mümkündür.
• Gümrük işlemlerinde kıymet ispatı için sunulan belgelerin mahiyeti, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 4. ve 10. maddelerine göre belirlenir.
• İstisnai kıymet beyanlarında kullanılacak sözleşmelerin, Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün 2014/11 sayılı genelgesindeki örneklere uygun olması önerilir.
İthalat süreçlerinde maliyet artışını ve KDV matrahının gereksiz yükselmesini önlemek için sözleşmelerin, tutar belirtilmeksizin veya damga vergisi doğurmayacak şekilde tasarlanması gerekir.
Mevzuat
Performans nedeniyle fesihte nelere dikkat edilmeli?
İş sözleşmelerinin performans düşüklüğü gerekçesiyle feshedilmesi sürecinde, işverenin uyması gereken kritik yasal prosedürler ve riskler ele alınmaktadır. Hatalı süreç yönetimi, işe iade davaları ve ciddi tazminat yükümlülükleri doğurabileceği için feshin 'son çare' olması ilkesi büyük önem taşımaktadır.
• İş Kanunu Madde 18 uyarınca; 30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az 6 aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli sözleşmesi ancak geçerli bir sebebe dayanarak feshedilebilir.
• Performans kriterleri somut, ölçülebilir, iş koşullarına uygun ve tüm çalışanlara eşit şekilde uygulanabilir olmalıdır.
• Düşük performans tespit edildiğinde doğrudan fesih yerine; savunma alınması, eğitim verilmesi ve iyileştirme süresi tanınması zorunludur.
• Feshin geçerli sayılması için düşük performansın süreklilik arz etmesi ve işverenin görev değişikliği gibi daha hafif tedbirleri denemiş olması gerekir.
• İşe iade davası kazanılması durumunda, işçiye en fazla 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ödenmelidir.
• İşçinin işe başlatılmaması halinde, mahkemece belirlenen 4 ile 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödenmesi zorunludur.
İşverenler, performans nedeniyle fesih yapmadan önce mutlaka yazılı performans sistemini işletmeli, eğitim ve uyarı süreçlerini kayıt altına almalı ve savunma almadan işlem yapmamalıdır.
Vergi/Mevzuat
Firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin Türk Lirası'na dönüşümünün desteklenmesinde revize
Merkez Bankası tarafından yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk Lirası'na çeviren firmalara sağlanan döviz dönüşüm desteğinde önemli değişikliklere gidildi. Yeni düzenlemeyle birlikte destek süresi uzatılırken, başvuru süreçleri ve yararlanma koşulları daha esnek hale getirildi.
• Döviz dönüşüm desteği oranı %3 olarak uygulanmaya devam edecek.
• Destek uygulama süresi 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatıldı.
• Döviz Pozisyonu Bildirim Formu'nun geçerlilik süresi 15 günden 3 aya çıkarıldı.
• Döviz pozisyon oranı %10'u aşan firmalar destek kapsamı dışında tutuluyor.
• Firmaların yararlanabileceği azami döviz dönüşüm desteği tutarı 100 milyon Türk Lirası olarak belirlendi.
• Döviz almama taahhüdü alma uygulaması kaldırıldı.
Firmaların döviz pozisyonlarını kontrol ederek, %10 eşiğini aşmadan ve 31 Ocak 2027 tarihine kadar Merkez Bankası desteğinden yararlanmak için bankaları aracılığıyla başvuruda bulunmaları gerekmektedir.
Vergi
Ortak Şirkete Borç Verdi. Bu Para Sonradan Sermayeye Eklenirse Nakdi Sermaye İndirimi Uygulanabilir Mi?
Şirketlerin finansman ihtiyacı için ortaklardan aldığı borçların daha sonra sermayeye dönüştürülmesi durumunda nakdi sermaye indirimi uygulanıp uygulanamayacağı konusu, güncel Danıştay kararları ve tebliğler ışığında kritik bir tartışma konusudur. Mevcut düzenlemeler ve yargı kararları, işlemin mahiyetine göre farklı sonuçlar doğurabilmektedir.
• Ortak alacağının doğrudan sermaye taahhüdüne mahsup edilmesi, 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği uyarınca nakdi sermaye indirimi kapsamında kabul edilmemektedir.
• Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun 23.10.2024 tarihli kararı ile ortaklar cari hesabından karşılanan sermaye artışlarının nakdi artış sayılamayacağı kesinleşmiştir.
• Borcun ortağa fiilen ödenip paranın yeniden sermaye olarak yatırılması durumunda, mükellef lehine sonuçlanan Danıştay 9. Dairesi kararı (22.02.2024) bulunmaktadır.
• Sermaye avanslarının indirimden yararlanabilmesi için tutarın yatırıldığı hesap döneminin sonuna kadar tescil edilmesi şarttır.
• Geçmişte nakit olarak girmiş olan bir tutarın sonradan alacak mahsubu yoluyla sermayeye eklenmesi, kendiliğinden indirim hakkı doğurmamaktadır.
Mali müşavirler, ortak borçlarının sermayeye dönüştürülmesi sürecinde doğrudan mahsup yerine fiili para hareketlerini ve tescil sürelerini dikkate almalı; riskli işlemlerde idarenin olumsuz görüşü ile mükellef lehine olan yargı kararları arasındaki ayrımı gözetmelidir.
Mevzuat
VUK'un 160/A Maddesi Kapsamında Mükellefiyetin Resen Terkini Süreci ve İşlemlerin Sonuçlandırılmasının Önemi
Vergi Usul Kanunu'nun 160/A maddesi kapsamında, sahte belge düzenleme riski taşıyan mükelleflerin kayıtlarının resen terkin edilmesi süreci ve bu sürecin hukuki bütünlüğü ele alınmaktadır. Bu düzenleme, vergi güvenliğini sağlamak ve kamu alacağını korumak amacıyla risk odaklı bir denetim yaklaşımı sunmaktadır.
• VUK 160/A maddesi uyarınca sahte belge düzenleme riski yüksek mükelleflerin kaydı resen terkin edilebilmektedir.
• Süreç; risk analizi, yoklama, değerlendirme, terkin ve vergi incelemesi aşamalarından oluşan bütüncül bir yapıdadır.
• İşlemler 520 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği çerçevesinde yürütülmektedir.
• Terkin işlemi tek başına yeterli olmayıp; tarh, tahakkuk, tebliğ ve tahsilat gibi vergisel işlemlerin tamamlanması zorunludur.
• Mükellefin teminatları varsa, mevzuat hükümleri çerçevesinde mahsup veya iade işlemleri de sonuçlandırılmalıdır.
Mali müşavirler, müvekkillerinin risk analizlerini yakından takip etmeli ve terkin süreçlerinin sadece kayıt silme değil, inceleme ve tahsilat aşamalarını da kapsayan hukuki bir süreç olduğunu bilerek hareket etmelidir.
Vergi
Yıllara Sari İnşaat İşlerinde Hakediş ve Avans Tahsilatlarının Yatırım Araçlarında Değerlendirilmesinde vergilendirme
Yıllara sari inşaat ve onarma işlerinde, hakedişlerin vadeli mevduat veya fon gibi yatırım araçlarında değerlendirilmesi sonucu oluşan gelirlerin hangi dönemde vergilendirileceği konusu, Gelir İdaresi ve Danıştay arasında farklı yorumlara konu olmaktadır. Bu durum, inşaat şirketlerinin vergi beyan dönemlerini belirlerken ciddi bir risk ve belirsizlik taşımaktadır.
• GVK Madde 42 uyarınca, yıllara sari inşaat işlerinde kâr veya zararın işin bittiği yıl kesinleşmesi esastır.
• Gelir İdaresi'nin özelge yaklaşımına göre, hakedişlerden elde edilen faiz ve likit fon gelirleri inşaat işinin bitimi beklenmeksizin ilgili dönemde vergilendirilmelidir.
• Danıştay 4. Dairesi, finansal gelirlerin inşaat işinden ayrı bir faaliyet olarak görülmeyip taahhüt işi kazancıyla birlikte beyan edilmesi gerektiğini savunmaktadır.
• Danıştay 3. Dairesi ise bu gelirlerin işin bittiği yılın kazancına dahil edilmesi için gelirin ilgili inşaat işiyle bağlantısının somut delillerle kanıtlanması şartını aramaktadır.
• Vergilendirme döneminin belirlenmesinde gelirin sadece adı değil, ekonomik ve hukuki kaynağı ile inşaat işiyle olan doğrudan bağlantısı kritik önemdedir.
Mükellefler, hakedişlerden elde edilen faiz ve fon gelirlerinin hangi inşaat işine ait olduğunu ve kaynağını ispatlayacak somut kayıtları (banka dekontları, hesap dökümleri vb.) titizlikle tutmalıdır.
Mevzuat
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, işletmelerin faaliyet konusu dışındaki stokları veya maddi duran varlıkları elden çıkarması durumunda yapılması gereken muhasebe kayıtlarını teknik boyutuyla ele almaktadır. Özellikle varlıkların satış sürecindeki değerleme ve kayıt aşamaları mali müşavirler için kritik önem taşımaktadır.
• 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabının kullanımı
• Varlıkların satış kararı alındığında ilgili stok veya duran varlık hesabından bu hesaba virmanlanması
• Satış işlemi gerçekleştiğinde 294 hesabın kapatılarak ilgili gelir veya maliyet hesaplarına aktarılması
• Maddi duran varlık satışlarında birikmiş amortismanların muhasebe kayıtlarına dahil edilmesi
İşletme envanterinde bulunan ancak artık kullanılmayacak veya satılacak varlıkların takibi için 294 nolu hesabın kullanılması, dönem sonu envanter yönetimi ve doğru kar/zarar tespiti açısından gereklidir.
KDV
Yem Teslimlerinde İstisna
3065 sayılı KDV Kanunu'nun 13/1-ı maddesi kapsamında hayvan yemi olarak kullanılan malların teslimindeki istisna şartları ve kapsamı netleştirilmiştir. Hangi ürünlerin KDV istisnasından yararlanabileceği, hangilerinin ise bu kapsam dışında kaldığına dair kritik ayrım detaylandırılmaktadır.
• Hayvan yemi olarak kullanılan fenni karma yemlerin teslimi KDV'den istisnadır.
• Premiksler ve flakeler (tahılların buharla pişirilip ezilmesiyle elde edilen ürünler) tek başına karma yem sayılmadığı için istisna kapsamında değildir.
• Soya fasulyesi, ayçiçeği tohumu, zeytin, şeker pancarı, pamuk tohumu ve meyve özütleme posaları istisna kapsamındadır.
• 2303.10 tarife pozisyonundaki nişastacılık artıkları ile 2303.30.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonundaki biracılık ve damıtık içki sanayi posaları istisna dışıdır.
İşletmeler, sattıkları veya satın aldıkları ürünlerin KDV istisnasından yararlanıp yararlanmadığını belirlemek için ürünün 'fenni karma yem' tanımına uyup uymadığını ve Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunu kontrol etmelidir.
Mevzuat
421 Borç Senetleri Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri
Bu makale, Tekdüzen Hesap Planı kapsamında yer alan 421 Borç Senetleri hesabının işleyişini, muhasebe kayıt tekniklerini ve dönem sonu işlemlerini detaylandırmaktadır. İşletmelerin bir yıldan uzun vadeli ticari senetli borçlarını nasıl sınıflandıracağı ve dönem sonu değerlemelerini nasıl yapacağı örneklerle açıklanmaktadır.
• 421 Borç Senetleri hesabı, faaliyet konusuyla ilgili mal ve hizmet alımlarında vadesi bir yıldan fazla olan senetli borçlar için kullanılır.
• Bilanço tarihinde vadesi bir yılın altına düşen senetler, 321 Borç Senetleri hesabına aktarılarak sınıflandırılır.
• Dövizli senetlerde dönem sonu kur değerlemesi yapılır; ancak bu değerleme farkı üzerinden KDV hesaplanmaz.
• Reeskont hesaplaması; matrah, faiz bilgisi ve kalan gün kontrolleri yapılarak uygulanır.
• Senetsiz ticari borçların senetli hale getirilmesi durumunda, yeni bir mal alımı veya ödeme olmaksızın borç sadece hesaplar arası virmanlanır.
• Hizmet alımlarında ödemenin uzun vadeli senetle yapılması, hizmetin gider yazılma dönemini değiştirmez.
Mali müşavirler, uzun vadeli senetlerin dönem sonlarında vadeye bağlı olarak 321 hesaba aktarılmasını sağlamalı ve dövizli senetlerde kur farkı değerlemesi ile reeskont işlemlerini titizlikle takip etmelidir.
Mevzuat
293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, Tekdüzen Hesap Planı'nda yer alan 293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar hesabının kullanım amacı ve muhasebe kayıt süreçlerini ele almaktadır. Stokların dönemsellik ilkesi gereği gelecek dönemlere ait maliyetlerinin nasıl sınıflandırılacağını açıklamaktadır.
• 293 numaralı hesap, stoklara ilişkin giderlerin gelecek yıllara ait kısımlarının izlenmesi için kullanılır.
• Dönemsellik ilkesi uyarınca, içinde bulunulan dönemi aşan stok maliyetleri bu hesapta takip edilir.
• Yıl sonunda yapılan envanter ve değerleme işlemleri sonucunda, gelecek yıllara sarkan stok maliyetleri ilgili hesaba aktarılır.
• Gelecek yılın başında, ilgili dönem gider hesaplarına aktarılarak maliyetlerin doğru döneme dağıtımı sağlanır.
İşletmeler, stok maliyetlerinin dönemsellik ilkesine uygun şekilde doğru dönemlere dağıtılması için 293 nolu hesabı titizlikle kullanmalıdır.
KDV
292 Diğer KDV Hesabı Muhasebe Kaydı
Bu içerik, muhasebe kayıtlarında standart KDV hesaplarının dışında kalan durumlar için kullanılan 292 Diğer KDV hesabının kullanım alanlarını ve muhasebe mantığını açıklamaktadır. Özellikle KDV iadesi süreçleri veya özel durumlar için ayrılan bu hesabın doğru yönetilmesi, mizan kontrolü açısından kritiktir.
• 191 İndirilecek KDV ve 391 Hesaplanan KDV hesaplarının dışında kalan özel durumlar için 292 hesabı kullanılır.
• KDV iadesi taleplerinde, iade edilecek tutarların takibi amacıyla bu hesap devreye girer.
• KDV tevkifatı veya özel matrah şekillerinden kaynaklanan farkların izlenmesinde kullanılır.
• Dönem sonu mizan kontrollerinde 292 hesabın bakiyesi, iade hakkı doğan tutarlarla uyumlu olmalıdır.
Mali müşavirler, KDV iadesi süreçlerinde ve tevkifatlı işlemlerde 191/391 hesaplarının dışında kalan tutarları 292 hesabında takip ederek mizan tutarlılığını sağlamalıdır.
Mevzuat
Bağımsız Denetim Nasıl Doğdu? 300 Yıllık Bir Güven Hikâyesi
Bağımsız denetim mesleğinin tarihsel kökenlerini ve finansal güven mekanizması olarak nasıl evrildiğini ele alan bu yazı, mesleğin doğuşundaki kritik dönüm noktalarını anlatmaktadır. Makale, finansal skandalların ve yatırımcı güveninin denetim standartlarını nasıl şekillendirdiğini tarihsel bir perspektifle sunmaktadır.
• Bağımsız denetimin ilk izleri 1721 yılında South Sea Company skandalı sonrası Charles Snell'in hazırladığı inceleme raporuna dayanmaktadır.
• 1845 yılında Londra'da kurulan Deloitte bürosu, 1849 yılında Great Western Railway hesaplarını inceleyerek profesyonel denetimin gelişimine katkı sağlamıştır.
• Denetimin gelişimi iki temel motivasyona dayanmaktadır: Finansal kriz sonrası hesap verme ihtiyacı ve yatırımcı güvenini yeniden tesis etme arayışı.
• Modern denetim süreci, şirket yöneticilerinin beyanlarından ziyade bağımsız uzmanların görüşlerine dayanan bir güven modeline dönüşmüştür.
Mali müşavirler ve işletmeler, denetimin sadece yasal bir zorunluluk değil, sermaye piyasalarında güveni sağlayan temel bir kurumsal mekanizma olduğunu unutmamalıdır.
Bu gündem her sabah 07:00'de hazır.
Montan News iPhone uygulaması: önem sırasına dizilmiş özetler, sesli anlatım, kaynağa tek dokunuş. Ücretsiz ve reklamsız.
App Store'dan indirBu sayfadaki özetler bilgilendirme amaçlıdır ve kaynağından teyit edilmelidir; resmî vergi veya mevzuat danışmanlığı yerine geçmez. Her özetin altında kaynağın asıl sayfası bağlantılıdır.
Bugünün gündemi → · Arşiv